Đề xuất đa dạng hình thức bảo đảm tiền vay cho DNNVV

Tại báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025 vừa được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, tiếp cận nguồn vốn tiếp tục là một trong những rào cản lớn nhất đối với DN. 75,5% DN cho biết không thể vay vốn nếu không có tài sản đảm bảo.

Bên cạnh đó, các điều kiện tín dụng và chi phí vốn cũng chưa thực sự phù hợp với khu vực tư nhân. Có tới 56,3% DN cho rằng lãi suất và điều kiện vay vốn đối với DN tư nhân khó khăn hơn so với DN nhà nước, trong khi 46,1% phản ánh việc các tổ chức tín dụng áp đặt điều kiện bất lợi. Thủ tục vay vốn cũng là một rào cản đáng kể, với 45% DN đánh giá là phiền hà, đồng thời chi phí không chính thức vẫn tồn tại. Những yếu tố này cho thấy DN không chỉ đối mặt với rào cản tài chính, mà còn phải đối mặt với các rào cản thể chế trong quá trình tiếp cận vốn.

Theo Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam, việc SME khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng xuất phát từ những rào cản: thiếu tài sản bảo đảm, lịch sử tín dụng chưa đủ mạnh và hồ sơ vay vốn còn phức tạp. Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận tín dụng, nhất là trong bối cảnh khu vực SME ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế.

Trước bối cảnh trên, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi). Trong đó, Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung nội dung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).

Theo đó, ngoài tài sản hữu hình như bất động sản, doanh nghiệp có thể dùng tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số, tài sản ảo... để vay vốn.

Cơ quan quản lý cũng khuyến khích các nhà băng cho vay dựa trên xếp hàng tín nhiệm, phương án sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường, hoặc dòng tiền của doanh nghiệp.

Theo Bộ Tài chính, chính sách này nhằm khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup công nghệ... tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa như ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu phát triển, hỗ trợ chuyển đổi số.

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực 8 năm. Tuy nhiên, một số quy định cũng không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Nhiều quy định đã được tích hợp trong các luật chuyên ngành khác.

Do đó, dự thảo Luật sửa đổi lần nàynhằm đồng bộ với các quy định mới về đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Nếu được thông qua, Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.