Đề xuất đầu tư gần 8.400 tỷ xóa 'điểm nghẽn' tại 18 nút giao đường bộ - đường sắt

Trên dải đường sắt Bắc - Nam xuyên suốt đất nước, hàng nghìn điểm giao cắt với đường bộ đang tồn tại, trong đó có số lượng lớn lối đi tự mở - những điểm băng qua đường sắt do người dân tự hình thành. Đây là nhu cầu đi lại có thật của cộng đồng dân cư, nhưng đồng thời cũng là "điểm đen" tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng.

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, đến ngày 31/12/2025, toàn mạng lưới đường sắt đã xóa bỏ, rào kín 1.593 lối đi tự mở trên tổng số 4.024 lối đi, đạt khoảng 39,6%. Như vậy, vẫn còn 2.431 lối đi tự mở chưa được xử lý, chiếm khoảng 61% tổng số điểm giao cắt đồng mức giữa đường bộ và đường sắt - những vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông cao.

Nhằm giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc và tai nạn giao thông trải dài từ Bắc vào Nam, Ban Quản lý dự án 2 vừa có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án nút giao khác mức giữa đường bộ và đường sắt.

Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, dựa trên nhu cầu giao thông thực tế, 18 vị trí giao cắt trên 3 tuyến đường sắt huyết mạch gồm Hà Nội - TP. HCM, Yên Viên - Lào Cai và Hà Nội - Đồng Đăng (trải dài qua 9 tỉnh, thành phố) sẽ được đầu tư cải tạo thành các nút giao khác mức.

Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án lên tới hơn 8.370 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn vay từ Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD) thuộc Ngân hàng Thế giới (WB) chiếm hơn 4.830 tỷ đồng, được sử dụng cho các hạng mục xây lắp, thiết bị, tư vấn giám sát và dự phòng.

Nguồn vốn đối ứng gần 3.540 tỷ đồng sẽ được bố trí cho công tác giải phóng mặt bằng, quản lý dự án, tư vấn đầu tư và các loại thuế, phí.

Về cơ chế tài chính, toàn bộ nguồn vốn trên (bao gồm cả vốn vay WB và vốn đối ứng) đều được ngân sách Nhà nước cấp phát 100%.

Nếu được cấp có thẩm quyền thông qua, dự án sẽ được phân kỳ đầu tư trong 5 năm, triển khai từ năm 2026 đến 2030.

Khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng sẽ nâng cao an toàn chạy tàu, giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc giao thông đường bộ khi có tàu đi qua, đồng thời cắt giảm đáng kể chi phí duy tu, vận hành hằng năm tại các đường ngang hiện hữu.