Đề xuất giá sàn mua bán gạo thơm

Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, thời gian qua, hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu gạo của Việt Nam đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình xung đột và bất ổn tại nhiều khu vực trên thế giới tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, logistics và thương mại toàn cầu. Nhiều quốc gia nhập khẩu gạo điều chỉnh chính sách theo hướng tăng bảo hộ, ưu tiên an ninh lương thực và kiểm soát nhập khẩu.

Bên cạnh đó, người nông dân trồng lúa đang chịu nhiều áp lực, do chi phí vật tư đầu vào vẫn ở mức cao, giá lúa có xu hướng giảm tại thời điểm thu hoạch.

Để phát triển bền vững của ngành hàng lúa gạo, tại cuộc họp Ban Chấp hành VFA mới đây, Hiệp hội thống nhất kêu gọi các doanh nghiệp tích cực thu mua lúa của nông dân.

Với các giống lúa thơm (ĐT8, OM18...), VFA đề nghị mua từ nông dân với mức giá từ 7.000 đồng/kg trở lên; ưu tiên giao dịch, ký kết và thực hiện các hợp đồng xuất khẩu gạo thơm với mức giá từ 500 USD/tấn trở lên. Mức giá tối thiểu này góp phần nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, phù hợp chất lượng và diễn biến thị trường, nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam.

Trước đó, VFA cũng bày tỏ lo ngại khi các tỉnh ĐBSCL đang bước vào vụ thu hoạch hè thu, sản lượng gạo tăng, trong khi thị trường xuất khẩu lại trầm lắng, lo ngại tăng nguy cơ “được mùa, mất giá” sẽ tạo ra những hệ lụy nặng nề đối với toàn bộ chuỗi giá trị lúa gạo.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 7, Việt Nam xuất khẩu khoảng 505.000 tấn gạo, đạt kim ngạch 252,8 triệu USD. Tính chung 7 tháng đầu năm, lượng gạo xuất khẩu đạt khoảng 5,5 triệu tấn, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giá trị chỉ đạt 2,64 tỷ USD, giảm 7%.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá xuất khẩu bình quân giảm còn khoảng 476,6 USD/tấn, thấp hơn 7% so với cùng kỳ năm 2025.

Trên thị trường xuất khẩu, Việt Nam "đi ngang" so với hôm qua. Dữ liệu từ VFA ghi nhận, gạo thơm 100% tấm dao động 367-371 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm dao động trong khoảng 500-510 USD/tấn; gạo Jasmine được chào bán ở mức 541-545 USD/tấn.

Đây không phải câu chuyện mới của ngành lúa gạo. Trong nhiều năm, một nghịch lý vẫn tồn tại: khi giá gạo xuất khẩu tăng, lợi ích truyền xuống người sản xuất không phải lúc nào cũng tương xứng; ngược lại, khi thị trường xuất khẩu gặp khó, áp lực giảm giá thường nhanh chóng quay trở lại khâu thu mua lúa. Bởi vậy, lời kêu gọi của VFA cần được nhìn nhận không đơn thuần là giải pháp “đỡ giá” trong một vụ thu hoạch. Quan trọng hơn, đây là phép thử đối với mức độ liên kết của chuỗi lúa gạo.