Đề xuất giảm thuế xuất khẩu 3 loại phân bón về 0%

Ngày 8/10, Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2023/NĐ-CP của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan. Hồ sơ dự thảo do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo.

Đáng chú ý trong tờ trình lần này, Bộ Tài chính đã đề xuất điều chỉnh khung thuế đối với 3 mặt hàng là phân urea, supe lân và kali sulphat (SOP).

Trước đó, ngày 5/5/2026, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ không điều chỉnh thuế suất thuế xuất khẩu đối với các mặt hàng phân bón (urea, kali sulphat, supe lân) do những diễn biến bất thường, khó dự đoán của cuộc xung đột Trung Đông gây áp lực làm tăng giá phân bón toàn cầu.

Đến nay, tình hình xung đột Trung Đông đã có phần cải thiện và giá của các mặt hàng phân bón trong nước và thế giới đã dần ổn định.

Tiếp thu ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Phân bón Việt Nam và các doanh nghiệp thành viên, Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ phương án điều chỉnh thuế suất thuế xuất khẩu của các mặt hàng phân bón trên. Theo đó, điều chỉnh giảm thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng phân kali sulphat (SOP) từ 5% xuống 0%.

Theo cơ quan soạn thảo, mặt hàng này được sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu, không sử dụng tài nguyên khoáng sản trong nước, quy mô sản xuất không lớn và không được thị trường nội địa ưa chuộng. Do đó, việc điều chỉnh thuế được đánh giá không tác động đáng kể đến nguồn cung và thị trường trong nước.

Với phân urea, sản phẩm được sản xuất từ amoniac và CO₂, là những sản phẩm chế biến từ khí tự nhiên và than đá. Một số doanh nghiệp sản xuất urea hiện đã đầu tư máy móc, công nghệ để thu hồi, tận dụng nguồn khí tự nhiên và khí đồng hành phát sinh từ các giếng khoan trong quá trình khai thác dầu khí.

Theo Bộ Tài chính, năng lực sản xuất phân urea trong nước hiện đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ nội địa và còn sản lượng dư để xuất khẩu. Vì vậy, việc giảm thuế xuất khẩu từ 5% xuống 0% được kỳ vọng giúp nâng cao khả năng cạnh tranh về giá của phân urea Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời cải thiện lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.

Bộ Tài chính cho rằng chính sách này còn có thể khuyến khích xuất khẩu, góp phần giảm nhập siêu và cải thiện cán cân thanh toán. Hoạt động sản xuất, kinh doanh được thúc đẩy cũng có khả năng làm tăng nguồn thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp, bù đắp một phần khoản giảm thu từ thuế xuất khẩu.

Còn đối với phân supe lân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, VCCI và Hiệp hội Phân bón Việt Nam cũng đề xuất giảm thuế xuất khẩu từ 5% xuống 0%. Các cơ quan, tổ chức này cho rằng năng lực sản xuất trong nước đã đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và nguồn cung còn dư thừa. Bên cạnh đó, supe lân xuất khẩu là sản phẩm đã qua chế biến sâu, tỷ trọng tài nguyên khoáng sản trong sản phẩm ở mức thấp.

Tiếp thu các ý kiến trên, Bộ Tài chính trình Chính phủ phương án giảm thuế suất thuế xuất khẩu đối với phân supe lân thuộc mã 3103.11.90 và 3103.19.90 từ 5% xuống 0%, phù hợp với định hướng khuyến khích chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng trong nước.

Theo hồ sơ dự thảo, Việt Nam hiện có 4 nhà máy sản xuất phân urea với tổng công suất 2,73 triệu tấn/năm. Bình quân giai đoạn 2021 - 2024, sản lượng trong nước đạt khoảng 2,54 triệu tấn/năm; lượng nhập khẩu đạt 269.000 tấn/năm, xuất khẩu khoảng 661.000 tấn/năm, trong đó bao gồm cả phân urea có nguồn gốc nhập khẩu. Lượng tiêu thụ nội địa bình quân đạt khoảng 2,148 triệu tấn/năm.

Kim ngạch xuất khẩu phân urea đạt khoảng 278 triệu USD năm 2024 và tăng lên khoảng 329 triệu USD năm 2025.

Đối với phân supe lân, cả nước có 07 nhà máy sản xuất phân lân với tổng công suất 2.000.000 tấn/năm (trong đó, supe lân là 1.250.000 tấn/năm, còn lại là lân nung chảy và lân giàu). Kim ngạch xuất khẩu năm 2024 khoảng 13,2 triệu USD, năm 2025 khoảng 18 triệu USD.

Trong khi đó, phân kali sulphat (SOP) hiện có một nhà máy sản xuất với công suất 20.000 tấn/năm. Kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt khoảng 10,8 triệu USD năm 2024, sau đó giảm còn 8,7 triệu USD năm 2025.