Đề xuất nâng dự trữ quốc gia lên tối thiểu 1% GDP vào năm 2030

tại Hội thảo lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Chiến lược phát triển dự trữ quốc gia (DTQG) đến năm 2030 và góp ý dự thảo các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dự trữ quốc gia năm 2025, Cục Dự trữ Nhà nước cho biết, trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh, biến động năng lượng và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng ngày càng khó lường, yêu cầu nâng cao năng lực dự trữ quốc gia đang trở nên cấp thiết. 

Một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra là từng bước nâng quy mô dự trữ quốc gia lên mức tối thiểu khoảng 1% GDP vào năm 2030, hướng tới 2% GDP vào năm 2045, qua đó tăng khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.

Phát biểu tại hội thảo, Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước Bùi Tuấn Minh cho biết các Nghị quyết số 39-NQ/TW và 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu mới đối với hệ thống dự trữ quốc gia. Theo đó, DTQG không chỉ phục vụ cứu trợ khẩn cấp mà cần từng bước trở thành nguồn dự trữ chiến lược, góp phần bảo đảm an ninh kinh tế, tài chính, năng lượng và lương thực, đồng thời hỗ trợ ổn định thị trường khi xảy ra biến động lớn.

Tuy nhiên, quy mô DTQG hiện nay vẫn còn thấp so với yêu cầu trong bối cảnh mới. Danh mục hàng dự trữ còn tương đối hẹp, chủ yếu tập trung vào một số mặt hàng truyền thống, chưa bao quát đầy đủ các nguồn lực cần thiết để ứng phó với rủi ro như biến động thị trường năng lượng, dịch bệnh, thiên tai quy mô lớn hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, sự tham gia của một số bộ, ngành trong xây dựng hệ thống dự trữ chuyên ngành chưa đồng đều, khiến việc xác định danh mục, quy mô và cơ cấu hàng dự trữ chưa thật sự gắn với yêu cầu quản lý của từng lĩnh vực.

Để hoàn thiện chiến lược phát triển DTQG, Ban Tài chính quản lý hàng dự trữ thuộc Cục Dự trữ Nhà nước đề xuất bổ sung một số mặt hàng do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý, gồm lương thực, thực phẩm như ngũ cốc thành phẩm, lương khô; cùng các vật tư, thiết bị phục vụ cứu hộ, cứu nạn như xuồng cao su, xuồng composit gắn động cơ nhẹ, cầu phao, flycam và máy bay không người lái.

Ngược lại, mặt hàng thiết bị phóng dây cứu hộ được đề xuất loại khỏi danh mục hàng dự trữ quốc gia do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý theo Nghị định 94/NĐ-CP vì đây là mặt hàng kinh doanh có điều kiện và thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an.

Đối với mức DTQG do Bộ Tài chính trực tiếp quản lý, Cục Dự trữ Nhà nước đề xuất xây dựng mức dự trữ tương đương khoảng 0,2% GDP vào năm 2030 nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tổng mức DTQG đạt tối thiểu khoảng 1% GDP.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đã đề xuất cần xác định rõ danh mục hàng dự trữ chiến lược trong giai đoạn tới. Theo đó, các nhóm hàng có thể bao gồm năng lượng chiến lược; khoáng sản, kim loại và vật liệu chiến lược; vật tư và linh kiện công nghệ cao; hàng y tế chiến lược; hạ tầng số, viễn thông và an ninh mạng; cùng các mặt hàng đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh việc hoàn thiện danh mục hàng dự trữ, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia hoạt động DTQG nhằm nâng cao nguồn lực cho hệ thống dự trữ. Một số đề xuất được đưa ra như bố trí quỹ đất để doanh nghiệp xây dựng kho bảo quản, áp dụng chính sách ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ giảm lãi suất vay ngân hàng đối với các doanh nghiệp tham gia hoạt động dự trữ quốc gia.

Theo Cục trưởng Bùi Tuấn Minh, các ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện định hướng sửa đổi Chiến lược phát triển DTQG đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời xây dựng hệ thống nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dự trữ quốc gia năm 2025 bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Cục trưởng Bùi Tuấn Minh cũng cho biết, việc hoàn thiện thể chế được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng hệ thống dự trữ quốc gia theo hướng chủ động, chiến lược và linh hoạt, đủ năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp, đồng thời hỗ trợ điều tiết thị trường và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.