Đề xuất quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện

Theo Bộ Công Thương, trên thực tế, trụ sạc và trạm sạc được triển khai tại nhiều loại hình không gian như bãi đỗ xe ngoài trời, tầng hầm, trung tâm thương mại, trạm dừng nghỉ, cửa hàng xăng dầu, bến xe, kho bãi, khu công nghiệp, khu dân cư và các điểm dịch vụ công cộng. Mỗi loại hình có điều kiện mặt bằng, cấp điện, thông gió, thoát nước, phòng cháy, chữa cháy, lưu lượng phương tiện và yêu cầu vận hành khác nhau. Nếu thiếu các yêu cầu tối thiểu thống nhất, cùng một loại thiết bị có thể được lắp đặt theo nhiều cách khác nhau, làm phát sinh rủi ro trong quá trình sử dụng.

Việc ban hành quy chuẩn là cần thiết nhằm tạo khung quản lý bắt buộc ở mức tối thiểu, làm cơ sở cho các chủ thể thực hiện thiết kế, đầu tư, nhập khẩu, lắp đặt, vận hành, kiểm tra và hậu kiểm.

Theo Bộ Công Thương, thị trường phương tiện điện tại Việt Nam những năm gần đây phát triển nhanh, với sự tham gia của các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước và doanh nghiệp nhập khẩu. Theo thống kê, năm 2023 có 15.676 xe ô tô điện thuần được tiêu thụ, trong đó 15.486 xe được sản xuất, lắp ráp trong nước và 190 xe nhập khẩu. Trong 6 tháng đầu năm 2024, số lượng ô tô điện thuần được tiêu thụ đạt 17.536 xe, trong đó 17.482 xe được sản xuất, lắp ráp trong nước và 54 xe nhập khẩu. Các số liệu này cho thấy tốc độ tăng trưởng đáng kể của phương tiện điện và nhu cầu tương ứng đối với hạ tầng sạc.

Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư, sản xuất, nhập khẩu, cung cấp trụ sạc và dịch vụ sạc. Hệ thống sạc được phát triển theo nhiều mô hình, gồm mạng lưới sạc do nhà sản xuất phương tiện đầu tư; trụ sạc tại đại lý; trụ sạc bán hoặc lắp đặt cho khách hàng; mạng sạc công cộng do doanh nghiệp độc lập vận hành; giải pháp sạc tại nơi làm việc, nơi trông giữ xe hoặc khu dịch vụ.

Một mạng lưới lớn đã phát triển khoảng 150.000 cổng sạc với công suất đến 360 kW trên phạm vi toàn quốc. Bên cạnh đó, nhiều nhà cung cấp trong và ngoài nước đang tham gia thị trường thiết bị, phần mềm, thanh toán, vận hành và bảo trì. Sự đa dạng về chủ thể, công nghệ, chuẩn đầu nối, công suất và mô hình kinh doanh tạo động lực phát triển thị trường, nhưng cũng đặt ra yêu cầu thống nhất về an toàn và chất lượng.

Theo dự thảo của Bộ Công Thương, về quy định kỹ thuật đối với trụ sạc, trụ sạc phải có kết cấu cho phép kết nối và truyền năng lượng an toàn, tin cậy trong điều kiện sử dụng bình thường, giảm thiểu nguy hiểm cho người sử dụng và môi trường xung quanh. Các yêu cầu an toàn bao gồm bảo vệ chống điện giật; giao diện điện dẫn; bộ tiếp hợp; cụm cáp; kết cấu và thử nghiệm; bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Cách viện dẫn này bảo đảm yêu cầu của QCVN tương thích với tiêu chuẩn quốc tế, có sẵn phương pháp thử và tiêu chí đánh giá.

Trụ sạc phải đáp ứng yêu cầu bổ sung của TCVN 13078-23:2020 do có bộ biến đổi công suất, điện áp và dòng điện một chiều lớn, cần cơ chế điều khiển và bảo vệ riêng. Việc đo điện năng tích hợp trong trụ dùng cho thanh toán phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đo lường.

Đối với quy định kỹ thuật về trạm sạc, trạm sạc phải bảo đảm an toàn trong toàn bộ quá trình thiết kế, thi công, nghiệm thu, vận hành, bảo trì, cải tạo và chấm dứt khai thác. Thiết kế phải đồng bộ hệ thống điện, trụ sạc, bảo vệ, nối đất, chống sét, điều khiển, giám sát, phòng cháy, chữa cháy, chiếu sáng, biển báo và giao thông. Thiết bị phải phù hợp với điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, mưa nắng, bụi, ăn mòn, rung và nguy cơ va chạm.

Vị trí trạm phải phù hợp với công năng khu vực, tổ chức giao thông và không cản trở lối ra vào, lối thoát nạn hoặc tuyến chữa cháy. Chiều rộng đường nội bộ tối thiểu là 3,5 m đối với một làn và 6 m đối với hai làn. Ô sạc ô tô điển hình có kích thước không nhỏ hơn 2,5 m x 5,0 m; trường hợp cải tạo trên nền hiện trạng, bề rộng không nhỏ hơn 2,3 m.

Đối với xe buýt, xe tải, xe đầu kéo và các trường hợp bố trí đặc thù, kích thước được xác định theo phương tiện, bán kính quay, chiều dài cáp và phương án vận hành.