Đề xuất tiêu chí công nhận khu kinh tế đặc biệt

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Bộ đề xuất tiêu chí, cách tính điểm và trình tự, thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Tiêu chí, cách tính điểm và trình tự, thủ tục công nhận khu kinh tế đặc biệt được Bộ Tài chính đề xuất tại Chương II (Điều 4 đến Điều 10) của dự thảo.

Theo Điều 4 dự thảo, việc công nhận khu kinh tế đặc biệt được thực hiện theo cơ chế đánh giá hai bước. Xã, phường, đặc khu chỉ được đưa vào chấm điểm khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định và phải đạt tổng số điểm từ 90/100 điểm trở lên.

Bốn điều kiện được đánh giá theo nguyên tắc đạt hoặc không đạt, không thay thế cho việc chấm điểm.

Thứ nhất, địa bàn đề nghị công nhận phải là đơn vị hành chính cấp xã, gồm xã, phường hoặc đặc khu, có ranh giới địa lý xác định.

Thứ hai, địa bàn phải có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước. Khu vực đề nghị công nhận phải thuộc địa bàn được xác định trở thành cực tăng trưởng quốc gia, cực tăng trưởng vùng hoặc thuộc vùng động lực quốc gia theo chủ trương, định hướng của cấp có thẩm quyền hoặc Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng đã được phê duyệt.

Thứ ba, trong phạm vi địa giới hành chính phải có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên được cấp có thẩm quyền công bố.

Thứ tư, địa bàn phải có quy mô dân số từ 50.000 người trở lên và diện tích tự nhiên từ 300 km² trở lên. Riêng đối với phường, diện tích tự nhiên không quá 500 km².

Sau khi đáp ứng các điều kiện đầu vào, địa bàn được đánh giá theo thang điểm 100 với 5 nhóm tiêu chí.

Nhóm thứ nhất là vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, với mức điểm tối đa 35 điểm.

Trong đó, địa bàn được xác định là cực tăng trưởng quốc gia được tính 25 điểm; cực tăng trưởng vùng 24 điểm; vùng động lực quốc gia 23 điểm. Trường hợp đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí thì lấy mức điểm cao nhất.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất cộng thêm tối đa 10 điểm đối với khu vực có vị trí trọng yếu về quốc phòng, an ninh; là đặc khu hoặc thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm thứ hai là trình độ phát triển của xã, phường, đặc khu, tối đa 10 điểm. Việc đánh giá dựa trên 3 chỉ tiêu gồm khả năng tự cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế công nghiệp - xây dựng - dịch vụ và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp.

Nhóm thứ ba là quy mô dân số và diện tích tự nhiên, tối đa 15 điểm.

Nhóm thứ tư là khả năng huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng và khả năng đóng góp ngân sách nhà nước, tối đa 20 điểm.

Nhóm thứ năm là tiềm năng, lợi thế phát triển các ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược theo khoản 1 Điều 48 Luật Phát triển đô thị, tối đa 20 điểm.

Đối với nhóm tiêu chí này, điểm về cảng biển và cảng hàng không quốc tế được cộng dồn nếu địa bàn đồng thời đáp ứng cả hai điều kiện, nhưng tổng số điểm không quá 12 điểm.

Dự thảo cũng quy định về nguồn số liệu, thời điểm xác định và trách nhiệm cung cấp số liệu, nhằm bảo đảm việc đánh giá được thực hiện thống nhất với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu thống kê và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.

Từ Điều 7 đến Điều 10, dự thảo quy định về hồ sơ, trình tự và thủ tục đề nghị công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Hồ sơ gồm Tờ trình của UBND cấp tỉnh, Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, Đề án công nhận, báo cáo thẩm tra của Sở Tài chính và dự thảo Nghị quyết của Chính phủ.

Quy trình được thực hiện từ khâu lập, thông qua đề án tại địa phương đến gửi Bộ Tài chính tổ chức thẩm định thông qua Hội đồng thẩm định liên ngành. Trường hợp cần thiết, cơ quan thẩm định có thể tổ chức khảo sát thực địa.

Nội dung thẩm định tập trung vào căn cứ chính trị, pháp lý; tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ; sự phù hợp với quy hoạch; mức độ đáp ứng các điều kiện theo quy định; kết quả chấm điểm và tính khả thi về nguồn lực.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm định xem xét các tác động về kinh tế, xã hội, ngân sách, môi trường, quốc phòng và an ninh của việc công nhận khu kinh tế đặc biệt.

Trên cơ sở chủ trương của cấp có thẩm quyền và kết quả thẩm định, UBND cấp tỉnh hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét, ban hành nghị quyết công nhận.

Dự thảo Nghị định hiện đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính.