Doanh nghiệp nhanh chóng đón đầu nền "kinh tế bạc"

Thời gian gần đây, khái niệm “kinh tế bạc” (Silver Economy) được nhắc đến như một xu hướng nổi bật, gắn liền với quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh trên phạm vi toàn cầu. Đây là tổng thể các hoạt động kinh tế cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho người cao tuổi, đồng thời khai thác và phát huy vai trò của nhóm dân số này trong phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Cục Thống kê dự báo đến năm 2030, người từ 60 tuổi trở lên sẽ khoảng 18 triệu người, tăng gần 4 triệu chỉ trong 6 năm.

Một nghiên cứu của Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN về phát triển kinh tế bạc cho thấy dư địa thị trường tập trung đáng chú ý ở ba nhóm gồm y tế - chăm sóc sức khỏe, giải trí - du lịch và tài chính - bảo hiểm. Trong đó, chăm sóc tại nhà, thiết bị hỗ trợ sức khỏe, tư vấn tài chính và bảo hiểm cho người cao tuổi được đánh giá là những dịch vụ có nhu cầu lớn.

Cụ thể, y tế đang là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ nhất cơ hội từ quá trình già hóa. Trong nửa đầu năm 2026, mảng dược phẩm Long Châu mang về cho FPT Retail 21.448 tỷ đồng doanh thu, tăng 34% so với cùng kỳ; EBITDA đạt 1.430 tỷ đồng, gấp 1,8 lần. Chuỗi mở thêm 222 nhà thuốc, nâng tổng số lên 2.639 nhà thuốc, cùng 236 trung tâm tiêm chủng.

Không thể quy tăng trưởng của Long Châu trực tiếp cho người cao tuổi bởi chuỗi phục vụ mọi nhóm khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang đứng ngay trên những khoản chi có tính lặp lại cao khi dân số già đi như thuốc điều trị, bệnh mạn tính, tiêm chủng và chăm sóc dự phòng.

Theo Vietcap, kênh bán lẻ dược phẩm hiện đại mới chiếm khoảng 20% thị trường năm 2025, đồng nghĩa dư địa chuyển dịch từ các nhà thuốc truyền thống sang chuỗi hiện đại vẫn lớn.

Ở phân khúc chuyên biệt hơn, Vinmec đưa VinSenior vào hoạt động từ tháng 1/2025 tại 6 cơ sở, phục vụ các nhóm người cao tuổi từ có bệnh nền ổn định đến cần chăm sóc đặc biệt. Hệ thống cung cấp các gói 3, 5, 7 và 15 ngày.

Một khoảng trống khác đang được doanh nghiệp khai thác là chăm sóc tại nhà. WeCare247 tự công bố đã phục vụ hơn 40.000 gia đình, có hơn 90 bệnh viện, phòng khám đối tác và hơn 2.500 chăm sóc viên. Tháng 3/2026, doanh nghiệp hợp tác với Kitahara Group của Nhật Bản triển khai mô hình kết nối bác sĩ, phục hồi chức năng, điều dưỡng và chăm sóc viên tại nhà.

Mô hình này nhắm vào nhóm khách hàng chưa cần hoặc không muốn vào cơ sở dưỡng lão, nhưng gia đình không đủ thời gian và chuyên môn để tự đảm nhiệm việc chăm sóc dài hạn.

Bất động sản cũng bắt đầu tìm đến "khách hàng tóc bạc". Ngày 23/4/2026, Nam Long Commercial Property ký hợp tác với Thrive để phát triển mô hình Senior Living tại Việt Nam. Dự án đầu tiên ở Waterpoint dự kiến có khoảng 400 căn, 600 giường, với nhiều cấp độ từ sống độc lập, chăm sóc tại nhà đến lưu trú dài hạn và chăm sóc y tế chuyên sâu. Theo Nam Long, Thrive có kinh nghiệm quản lý 59 cộng đồng Senior Living tại Mỹ, Anh và Hàn Quốc.

Việc một doanh nghiệp bất động sản phát triển sản phẩm riêng cho người lớn tuổi cho thấy kinh tế bạc không còn giới hạn ở thuốc hay bệnh viện. Nhà ở, vận hành và chăm sóc có thể trở thành một hệ sinh thái dịch vụ mới.

Nhưng hàng chục triệu người cao tuổi chưa đồng nghĩa với hàng chục triệu khách hàng có sức mua tương đương. Đây cũng là ranh giới quyết định ai thực sự hưởng lợi từ thị trường này.

Không chỉ y tế hay nhà ở, quá trình già hóa còn mở ra dư địa cho ngành quản lý tài sản. Ngành quản lý tài sản giúp người cao tuổi hoặc chuẩn bị về hưu xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn, quản trị rủi ro, và bảo toàn vốn thay vì chỉ gửi tiết kiệm truyền thống.

CTCP Chứng khoán Kafi cho biết tổng tài sản tài chính cá nhân của người Việt có thể đạt khoảng 600 tỷ USD vào năm 2027, tăng từ khoảng 360 tỷ USD cuối năm 2022. Trong khi đó, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán trong nước mới khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương 0,7% GDP.

Nhìn từ doanh nghiệp, kinh tế bạc vì vậy đang hình thành theo hai lớp. Một lớp cung cấp sản phẩm và dịch vụ cho tuổi già, từ Long Châu, Vinmec, WeCare247 đến Nam Long - Thrive. Lớp còn lại giúp khách hàng tạo, bảo vệ và quản lý nguồn tiền để chi trả cho tuổi già, từ bảo hiểm đến đầu tư và quản lý tài sản.

Đến năm 2030, xấp xỉ 18 triệu người từ 60 tuổi trở lên là một thị trường đủ lớn để doanh nghiệp không thể bỏ qua. Nhưng "mỏ vàng" chỉ thực sự mở ra với những doanh nghiệp giải được đồng thời hai câu hỏi: người cao tuổi cần gì và họ có đủ nguồn lực để trả cho nhu cầu đó trong bao lâu.