Doanh nghiệp Thanh Hóa trước áp lực tăng trưởng: Khơi thông nguồn lực, tạo dư địa bứt phá

Doanh nghiệp giữ nhịp tăng trưởng, tạo sức bật cho nền kinh tế

Tối 12/10, tại Trung tâm Hội nghị 25B, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ tôn vinh doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu tỉnh Thanh Hóa năm 2026. Đây là hoạt động thường niên nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, nhằm ghi nhận, biểu dương những doanh nghiệp, doanh nhân có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; đồng thời lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, khát vọng cống hiến và phát triển trong cộng đồng doanh nghiệp xứ Thanh.

Cách đây 81 năm, ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới Công thương Việt Nam, khẳng định vai trò của giới công thương trong công cuộc kiến thiết đất nước. Tiếp nối tinh thần ấy, các thế hệ doanh nhân Thanh Hóa đã không ngừng nỗ lực, phát huy ý chí tự lực, tự cường, tinh thần năng động, sáng tạo, đóng góp vào quá trình xây dựng và phát triển quê hương.

Đến nay, Thanh Hóa có hơn 23.500 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho hơn 496.000 lao động. Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp vẫn nỗ lực duy trì sản xuất, tìm kiếm thị trường, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và sức cạnh tranh. Những nỗ lực ấy không chỉ góp phần duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn tạo việc làm, đóng góp ngân sách và bổ sung động lực cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Các chỉ số kinh tế trong 9 tháng năm 2026 phần nào phản ánh sức vận động của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp toàn tỉnh tăng 11,1% so với cùng kỳ; 18/19 sản phẩm công nghiệp chủ yếu có sản lượng tăng. Đáng chú ý, 38 nhà máy, cơ sở sản xuất hoàn thành, đi vào hoạt động với tổng mức đầu tư 33.660 tỷ đồng, bổ sung năng lực sản xuất mới.

Ở lĩnh vực thương mại, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt hơn 201.490 tỷ đồng, tăng 17,8%; giá trị xuất khẩu đạt gần 5,88 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Những kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục giữ vai trò đáng kể trong bức tranh kinh tế của tỉnh.

Cùng với hoạt động của các doanh nghiệp hiện hữu, lực lượng doanh nghiệp mới tiếp tục được bổ sung. Trong 9 tháng, Thanh Hóa có 3.052 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 5,1% so với cùng kỳ, đứng thứ 12/34 tỉnh, thành phố cả nước và dẫn đầu khu vực Bắc Trung Bộ.

Đáng chú ý, số doanh nghiệp thành lập mới trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 17,22%; xây dựng tăng 29,65%; vận tải, kho bãi tăng 60,37%. Sự gia tăng ở các lĩnh vực này cho thấy hoạt động khởi sự kinh doanh tiếp tục diễn ra trên nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, xây dựng đến dịch vụ và vận tải.

Tuy nhiên, quy mô cộng đồng doanh nghiệp không chỉ được nhìn nhận qua số lượng đơn vị đang hoạt động hay số doanh nghiệp thành lập mới, mà còn qua năng lực tạo ra giá trị, đóng góp ngân sách và duy trì việc làm. Ở phương diện này, khu vực doanh nghiệp tiếp tục thể hiện vai trò nổi bật trong nền kinh tế Thanh Hóa.

Trong 9 tháng năm 2026, thu ngân sách từ khu vực doanh nghiệp đạt khoảng 37.452 tỷ đồng, chiếm 78,4% tổng thu toàn tỉnh. Riêng nguồn thu nội địa từ khu vực doanh nghiệp đạt hơn 12.370 tỷ đồng, chiếm 42,2% tổng thu nội địa, bằng 101,8% dự toán giao; thu từ doanh nghiệp khu vực dân doanh tăng 52,4% so với cùng kỳ.

Những con số ấy cho thấy doanh nghiệp không chỉ là chủ thể tổ chức sản xuất, kinh doanh, mà còn là một trong những trụ cột tạo nguồn thu cho ngân sách, duy trì việc làm và thúc đẩy các hoạt động kinh tế. Sức khỏe của khu vực doanh nghiệp vì thế có ý nghĩa thiết thực đối với khả năng duy trì đà tăng trưởng và thực hiện các mục tiêu phát triển của tỉnh.

Dẫu vậy, bức tranh tăng trưởng vẫn có những gam màu cần lưu tâm. Khó khăn về thị trường, chi phí sản xuất, vốn và năng lực cạnh tranh tiếp tục là những vấn đề đặt ra với cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu phát triển không thể chỉ dừng ở việc mở rộng quy mô, mà còn phải hướng đến nâng cao chất lượng hoạt động, củng cố năng lực nội tại và tạo dựng sức cạnh tranh bền vững.

Đây cũng là điểm giao thoa giữa nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và trách nhiệm kiến tạo của chính quyền: doanh nghiệp cần chủ động đổi mới, tìm kiếm cơ hội; còn môi trường đầu tư, kinh doanh cần tiếp tục được cải thiện để các nguồn lực được đưa vào sản xuất, kinh doanh hiệu quả hơn.

Từ quyết tâm đến hành động: Gỡ điểm nghẽn để mở đường tăng trưởng

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp trách nhiệm, bền bỉ của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân đối với sự phát triển của tỉnh; đồng thời chúc mừng các doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu được tôn vinh, khen thưởng.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh, việc tôn vinh là sự ghi nhận xứng đáng đối với nỗ lực, bản lĩnh, tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm của doanh nghiệp, doanh nhân. Qua đó, những điển hình tiêu biểu được kỳ vọng tiếp tục lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, khát vọng phát triển và văn hóa kinh doanh trong cộng đồng doanh nghiệp tỉnh nhà.

Nhưng trong bối cảnh các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 đang bước vào giai đoạn nước rút, sự ghi nhận cũng đi cùng yêu cầu hành động mạnh mẽ hơn. Quý IV có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành các mục tiêu cả năm. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, Thanh Hóa phải đạt mức tăng trưởng từ 17,09% trở lên trong quý IV; thu ngân sách nhà nước cả năm phấn đấu đạt 70.000 tỷ đồng.

Đây là sức ép lớn đối với công tác điều hành cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp. Khi thời gian còn lại của năm không nhiều, yêu cầu đặt ra là phải khai thác tốt hơn những nguồn lực hiện có, đẩy nhanh tiến độ các dự án, nâng công suất sản xuất và chuyển hóa các cơ hội thành giá trị kinh tế cụ thể.

Nhấn mạnh yêu cầu này, Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng đề nghị phải "chuyển mạnh từ quyết tâm sang hành động, từ tiềm năng sang năng lực sản xuất, từ nguồn lực thành kết quả tăng trưởng thực chất".

Thông điệp ấy đặt trọng tâm vào hiệu quả thực thi. Tiềm năng chỉ có thể trở thành lợi thế khi được chuyển hóa thành năng lực sản xuất; nguồn lực chỉ phát huy giá trị khi được đưa vào vận hành; còn quyết tâm chỉ có ý nghĩa khi tạo ra kết quả có thể đo đếm trong thực tế.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tập trung cao nhất cho sản xuất, kinh doanh và tiến độ thực hiện dự án; rà soát kế hoạch, khai thác tối đa công suất hiện có, mở rộng thị trường, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và sớm đưa các công trình đủ điều kiện vào hoạt động.

Cùng với việc phát huy năng lực hiện hữu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là những hướng đi cần đẩy mạnh. Tỉnh cũng yêu cầu tăng cường liên kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp; phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI trong kết nối doanh nghiệp trong tỉnh tham gia chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tại địa phương.

Đây là hướng tiếp cận nhấn mạnh không chỉ năng lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp, mà còn là khả năng liên kết để mở rộng cơ hội kinh doanh và nâng cao giá trị tạo ra trong chuỗi sản xuất. Với doanh nghiệp địa phương, việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tăng cường hợp tác và nâng cao năng lực sản xuất là những vấn đề có ý nghĩa đối với quá trình cải thiện sức cạnh tranh.

Dù vậy, nỗ lực từ phía doanh nghiệp sẽ khó phát huy đầy đủ hiệu quả nếu những vướng mắc trong môi trường đầu tư, kinh doanh chưa được giải quyết kịp thời. Vì thế, cùng với yêu cầu doanh nghiệp chủ động đổi mới, trách nhiệm của chính quyền trong tháo gỡ điểm nghẽn được đặt ra với những nhiệm vụ cụ thể.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường quyết liệt tháo gỡ thực chất các khó khăn, vướng mắc; nâng cao hiệu quả phục vụ doanh nghiệp và trách nhiệm của người đứng đầu. Trọng tâm là thực hiện nghiêm túc 5 cam kết của tỉnh với cộng đồng doanh nghiệp tại Hội nghị đối thoại ngày 27/8, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Theo đó, người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Các cơ quan chức năng phải rà soát toàn bộ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong triển khai dự án; xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, phương án và thời hạn xử lý. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất giải quyết, không để công việc ách tắc vì né tránh, đùn đẩy hoặc thiếu phối hợp.

Các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và thanh toán cũng được yêu cầu tập trung tháo gỡ. Cùng với đó, tỉnh đặt nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, dự án công nghiệp có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn; kiên quyết xử lý các dự án chậm tiến độ, sử dụng đất và nguồn lực kém hiệu quả.

Công tác điều hành cũng phải bám sát kịch bản tăng trưởng, theo dõi chặt chẽ tình hình sản xuất, kinh doanh, tiến độ dự án và thu ngân sách; chủ động dự báo, nhận diện nguy cơ, tham mưu giải pháp kịp thời, khai thác tối đa dư địa tăng trưởng, không để bị động hay bỏ lỡ cơ hội phát triển.

Có thể thấy, yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn lần này không chỉ nằm ở việc nhận diện khó khăn, mà còn ở cách tổ chức xử lý: rõ cơ quan chủ trì, rõ trách nhiệm phối hợp, rõ phương án và thời hạn thực hiện. Đối với doanh nghiệp, đây là những yếu tố có ý nghĩa trực tiếp đối với tiến độ đầu tư, khả năng đưa dự án vào hoạt động và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Khẳng định quan điểm xuyên suốt "chính quyền phải kiến tạo, đồng hành; doanh nghiệp phải chủ động, đổi mới; mọi nguồn lực phải được khơi thông, mọi cơ hội phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể", Chủ tịch UBND tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển theo quy định của pháp luật.

Thông điệp "Nghĩ cùng doanh nghiệp - Làm cùng doanh nghiệp - Thành công cùng doanh nghiệp" vì thế đặt ra yêu cầu không chỉ về tinh thần đồng hành, mà còn về chất lượng thực thi. Sự đồng hành chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa bằng những khó khăn được tháo gỡ, những thủ tục được xử lý kịp thời và những nguồn lực được đưa vào sản xuất, kinh doanh hiệu quả.

Tôn vinh đóng góp, tiếp sức khát vọng vươn lên

Thay mặt cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Xuân Hưng trân trọng cảm ơn sự quan tâm, đồng hành của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và các cấp, các ngành đối với hoạt động của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Xuân Hưng cho biết, những chuyển biến tích cực trong công tác chỉ đạo, điều hành, đặc biệt là việc tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và khơi thông nguồn lực đầu tư, đã tạo thêm niềm tin, động lực cho cộng đồng doanh nghiệp.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh khẳng định, sự ghi nhận, tôn vinh của tỉnh là nguồn động viên lớn để cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phát huy bản lĩnh, tinh thần dấn thân, đoàn kết, đổi mới và cống hiến; xây dựng đội ngũ doanh nhân Thanh Hóa ngày càng lớn mạnh, có trí tuệ, văn hóa và trách nhiệm với cộng đồng.

Tại buổi lễ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo tỉnh đã trao Cờ thi đua của Chính phủ cho Tổng Công ty CP Hợp Lực; trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Công ty CP Cấp nước Thanh Hóa. Tổng Công ty CP Đầu tư xây dựng Minh Tuấn và Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc Sông Mã Thanh Hóa được nhận Cờ thi đua của UBND tỉnh.

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen cho 76 doanh nghiệp và 24 doanh nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2026. VCCI cũng tặng Bằng khen cho 20 doanh nhân tiêu biểu của tỉnh Thanh Hóa.

Những phần thưởng là sự ghi nhận đối với những nỗ lực và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân; đồng thời khích lệ tinh thần thi đua, đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội và khát vọng phát triển.

Trong hành trình phát triển của Thanh Hóa, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ góp phần tạo ra của cải, việc làm và nguồn thu ngân sách, mà còn là lực lượng trực tiếp biến các cơ hội đầu tư, kinh doanh thành giá trị kinh tế. Để nguồn lực ấy phát huy hiệu quả cao hơn, cần sự cộng hưởng giữa nội lực doanh nghiệp và một môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, nơi những cam kết được thực hiện bằng hành động cụ thể.

Tôn vinh doanh nghiệp, vì thế, không chỉ là ghi nhận những kết quả đã đạt được, mà còn là dịp khơi dậy khát vọng phát triển, củng cố niềm tin và thúc đẩy tinh thần đổi mới trong cộng đồng doanh nhân. Khi doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, chính quyền quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn và các nguồn lực được khơi thông, mục tiêu tăng trưởng sẽ có thêm nền tảng để được hiện thực hóa bằng những kết quả thực chất.