Doanh nghiệp Việt trước “luật chơi xanh” - ESG không còn là lựa chọn

Ngày 20/5, tại VCCI Hồ Chí Minh, hội thảo "Nâng tầm năng lực thực thi thông qua bộ tiêu chuẩn ISO toàn cầu" do BAH Group phối hợp cùng VCCI Hồ Chí Minh và KCI tổ chức đã thu hút đông đảo doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý tham dự. Sự kiện không chỉ đánh dấu mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc, mà còn phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch của cộng đồng doanh nghiệp trước áp lực hội nhập xanh toàn cầu.

Theo các chuyên gia tại hội thảo, doanh nghiệp hiện nay không còn được đánh giá đơn thuần qua doanh thu hay quy mô sản xuất. Thay vào đó, năng lực quản trị, hệ thống kiểm soát nội bộ, tính minh bạch dữ liệu và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ESG đang trở thành những tiêu chí cốt lõi trong hoạt động xuất khẩu, thu hút đầu tư và hợp tác quốc tế.

Đại diện VCCI Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Đoàn Thông nhấn mạnh rằng các tiêu chuẩn như ISO, ESG hay Net Zero không còn là lựa chọn mang tính xu hướng, mà đã trở thành "tấm vé hội nhập" để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tiếp cận dòng vốn xanh và nâng cao giá trị trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Áp lực chuyển đổi hiện nay không chỉ đến từ khách hàng quốc tế mà còn đến từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng và hệ thống phân phối toàn cầu. Những thị trường lớn như Châu Âu, Hoa Kỳ hay Hàn Quốc đang áp dụng ngày càng nghiêm ngặt các yêu cầu liên quan đến dữ liệu ESG, dấu chân carbon, truy xuất nguồn gốc và mức độ tuân thủ trong chuỗi cung ứng.

Điểm đáng chú ý tại hội thảo là cách tiếp cận mang tính "thực thi" thay vì chỉ dừng ở đào tạo lý thuyết hoặc cấp chứng chỉ. Thông qua hợp tác chiến lược giữa BAH Group và KCI, các chương trình hỗ trợ sẽ tập trung vào chuẩn hóa hệ thống quản trị, đào tạo nguồn nhân lực ESG và ISO, xây dựng năng lực tuân thủ theo chuẩn quốc tế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp kết nối chuỗi cung ứng, tài chính xanh và thị trường xuất khẩu.

Đại diện BAH Group cho rằng điểm yếu lớn nhất của nhiều doanh nghiệp Việt không nằm ở Nhan thức về ESG, mà nằm ở khả năng triển khai thực tế. Không ít doanh nghiệp đã hiểu về phát triển bền vững nhưng vẫn thiếu hệ thống dữ liệu minh bạch, quy trình quản trị chuẩn hóa và đội ngũ vận hành đủ năng lực duy trì các tiêu chuẩn quốc tế trong dài hạn.

Chính vì vậy, mô hình hợp tác được xây dựng theo hướng "đồng hành dài hạn", bao gồm đánh giá hiện trạng doanh nghiệp, xác định khoảng cách với chuẩn quốc tế, đào tạo nhân sự, hỗ trợ vận hành, kết nối tài chính và xúc tiến thương mại toàn cầu.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của sự kiện là hoạt động "Live Carbon Tracker" – hệ thống đo phát thải trực tiếp ngay tại hội thảo. Thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: ESG không còn là khẩu hiệu truyền thông mà phải là dữ liệu có thể đo lường, kiểm chứng và minh bạch hóa. Ban tổ chức đồng thời số hóa toàn bộ quy trình sự kiện bằng mã QR, hạn chế tối đa tài liệu in ấn nhằm giảm tác động môi trường – một minh chứng cho việc ESG cần bắt đầu từ chính cách doanh nghiệp vận hành hằng ngày.

Hội thảo cũng đặt trọng tâm vào vấn đề tiếp cận tài chính bền vững. Theo các chuyên gia đầu tư và đại diện ngân hàng, dòng vốn xanh trên thị trường hiện không thiếu, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa đáp ứng đủ điều kiện để tiếp cận. Các tổ chức tài chính quốc tế hiện đánh giá doanh nghiệp không chỉ qua hiệu quả kinh doanh mà còn thông qua hệ thống quản trị rủi ro, mức độ minh bạch ESG, chiến lược phát triển dài hạn và khả năng kiểm soát vận hành.

Nói cách khác, muốn tiếp cận "vốn xanh", doanh nghiệp trước hết phải trở thành "doanh nghiệp xanh" theo đúng nghĩa quản trị.

Đại diện KCI cũng cho biết nhiều tiêu chuẩn quốc tế mới liên quan đến ESG, chống phá rừng, truy xuất nguồn gốc, hộ chiếu số sản phẩm và quản trị chuỗi cung ứng sẽ sớm trở thành yêu cầu bắt buộc tại các thị trường lớn, đặc biệt là Châu Âu. Điều này tạo ra áp lực rất lớn nhưng đồng thời mở ra cơ hội đáng kể cho những doanh nghiệp chuẩn bị sớm và có chiến lược chuyển đổi bài bản.

Xuyên suốt hội thảo là tư duy chuyển đổi từ "tuân thủ bị động" sang "quản trị chủ động". Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt cần nhìn ESG và ISO như một chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì chỉ là gánh nặng tuân thủ. Trong giai đoạn mới, sự minh bạch sẽ trở thành tài sản quan trọng không kém doanh thu hay lợi nhuận. Những doanh nghiệp sở hữu hệ thống quản trị tốt, dữ liệu đáng tin cậy và chiến lược ESG rõ ràng sẽ có nhiều lợi thế hơn trong xuất khẩu, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh ESG đang dần trở thành "ngôn ngữ chung" của thương mại toàn cầu, các mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc được kỳ vọng sẽ đóng vai trò nền tảng, giúp doanh nghiệp Việt không chỉ thích ứng với "luật chơi xanh", mà còn đủ năng lực bước vào sân chơi quốc tế với vị thế cạnh tranh mới trong nền kinh tế xanh toàn cầu.