Doanh nghiệp xuất nhập khẩu trước yêu cầu tăng cường tuân thủ pháp luật hải quan

Mới đây, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội - Sở Tài chính Hà Nội tổ chức Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp về những quy định mới trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính về hải quan.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Sở Tài chính Hà Nội, Cục Hải quan, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội, các chuyên gia, hội, hiệp hội ngành hàng cùng khoảng 150 nhà đầu tư, doanh nghiệp trên địa bàn.

Tại hội nghị, các chuyên gia và cơ quan chức năng tập trung thông tin, phân tích những điểm mới của Nghị định số 169/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nghị định 169/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định số 128/2020/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Những nội dung mới được trao đổi không chỉ dừng ở việc giới thiệu quy định mà được phân tích gắn với các tình huống có thể phát sinh trong quá trình doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong đó, doanh nghiệp được lưu ý về cách nhận diện hành vi vi phạm, xác định mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như những vấn đề cần kiểm soát trong quá trình thực hiện nghiệp vụ hải quan.

Việc cập nhật quy định mới có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu liên quan đến nhiều công đoạn, từ khai báo, chuẩn bị hồ sơ, chứng từ đến thực hiện thủ tục và phối hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiệp.

Chỉ một sai sót trong quá trình khai báo hoặc xử lý chứng từ cũng có thể dẫn đến những hệ quả nhất định đối với quá trình thông quan hàng hóa. Do đó, cùng với việc nắm bắt các quy định mới, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận và tăng cường kiểm soát hồ sơ trước khi thực hiện thủ tục.

Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là hoạt động đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các chuyên gia.

Nhiều vấn đề liên quan đến quá trình thực hiện thủ tục hải quan và chấp hành pháp luật được đưa ra trao đổi. Hình thức đối thoại trực tiếp giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội làm rõ những nội dung còn chưa rõ trong quy định mới, đồng thời đối chiếu với thực tế hoạt động tại đơn vị.

Thông qua quá trình trao đổi, doanh nghiệp có thể nhận diện những khâu còn tiềm ẩn rủi ro, từ đó chủ động điều chỉnh quy trình nghiệp vụ trước khi sai sót phát sinh thành hành vi vi phạm.

Ở chiều ngược lại, những phản ánh, kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp cũng giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin về những khó khăn phát sinh trong quá trình đưa chính sách vào thực tế. Đây là cơ sở để các bên tăng cường phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc tuân thủ pháp luật hải quan không chỉ liên quan đến trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến tiến độ giao nhận hàng hóa, chi phí logistics và sự ổn định của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, việc chủ động cập nhật quy định, nhận diện rủi ro và kiểm soát các khâu nghiệp vụ được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, giảm chi phí phát sinh và tránh bị động khi chính sách thay đổi.

Việc Nghị định 169/2026/NĐ-CP có hiệu lực cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không chỉ tiếp cận chính sách ở cấp độ cán bộ phụ trách pháp chế hoặc xuất nhập khẩu, mà cần phổ biến những nội dung liên quan đến các bộ phận trực tiếp tham gia chuỗi nghiệp vụ.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra hồ sơ, chứng từ, quy trình khai báo và các khâu có liên quan để kịp thời phát hiện, khắc phục những điểm chưa phù hợp.

Trong trường hợp quy trình nội bộ chưa được cập nhật theo quy định mới, việc rà soát và điều chỉnh sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm, đồng thời duy trì hoạt động xuất nhập khẩu ổn định.

Từ góc độ quản lý, việc tăng cường đối thoại với doanh nghiệp cũng góp phần tạo môi trường thực thi chính sách minh bạch hơn. Những vấn đề phát sinh trong thực tiễn được phản ánh trực tiếp, qua đó giúp cơ quan chức năng và doanh nghiệp có thêm cơ sở để thống nhất cách hiểu và cách thực hiện.

Hội nghị đối thoại tại Hà Nội vì vậy không chỉ là hoạt động phổ biến quy định mới mà còn mở thêm một kênh trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh chính sách về hải quan tiếp tục được hoàn thiện, việc doanh nghiệp chủ động cập nhật pháp luật, nâng cao năng lực tuân thủ và kiểm soát rủi ro ngay từ quy trình nội bộ sẽ góp phần hạn chế vi phạm, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thông suốt và ổn định.