Đối thoại Sáng kiến Hành lang Đô thị sông Mê Công lần thứ 4 tại TP Cần Thơ

Phát biểu chào mừng tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết, TP Cần Thơ rất vinh dự được cùng với Liên minh các thành phố và chính quyền địa phương châu Á - Thái Bình Dương (UCLG ASPAC) và Liên minh các thành phố (Cities Alliance) đồng đăng cai tổ chức Sự kiện có ý nghĩa quan trọng này; đồng thời được đồng hành cùng các đối tác quốc tế, chính quyền các đô thị trong khu vực sông Mê Công và các chuyên gia nhằm thúc đẩy hợp tác vì một tương lai đô thị xanh, toàn diện và bền vững.

Khu vực hạ lưu sông Mê Công đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng với nhiều tiềm năng và cơ hội phát triển; tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức ngày càng nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, ngập lụt đô thị, ô nhiễm môi trường và áp lực từ gia tăng dân số đô thị. Đối với ĐBSCL nói chung và TP Cần Thơ nói riêng, những thách thức này không còn là vấn đề của tương lai, mà đang hiện hữu hằng ngày trong đời sống của người dân và quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Với chủ đề của Đối thoại: "Kết nối các đô thị và thành phố tăng trưởng nhanh hướng tới phát triển xanh toàn diện", mang ý nghĩa hết sức thiết thực và cấp thiết. Lãnh đạo thành phố tin tưởng rằng, thông qua tăng cường kết nối, chia sẻ tri thức, thúc đẩy hợp tác khu vực và hành động chung, các đô thị khu vực sông Mê Công sẽ nâng cao năng lực chống chịu, hướng đến phát triển xanh, toàn diện và bền vững.

Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho rằng, trong thời gian qua, TP Cần Thơ đã và đang triển khai nhiều giải pháp hướng tới phát triển đô thị xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, bao gồm phát triển hạ tầng xanh đa mục tiêu, cải thiện hệ thống thoát nước đô thị, tăng cường quản lý chất thải rắn đô thị, đặc biệt là rác thải nhựa, thúc đẩy các giải pháp dựa vào thiên nhiên, đồng thời nâng cao vai trò tham gia của cộng đồng trong quản lý rủi ro thiên tai và bảo vệ môi trường.

Thông qua Đối thoại, thành phố mong muốn tiếp tục học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tăng cường hợp tác với các thành phố trong khu vực sông Mê Công để cùng xây dựng các mô hình phát triển đô thị hiệu quả, thích ứng và bền vững hơn dựa vào hệ sinh thái tự nhiên.

Với tinh thần hữu nghị, hợp tác và trách nhiệm chung, TP Cần Thơ cam kết tiếp tục đồng hành cùng chính quyền các đô thị trong khu vực sông Mê Công, các đối tác trong hành trình xây dựng các đô thị khu vực sông Mê Công: xanh hơn, an toàn hơn, thích ứng tốt hơn, phát triển toàn diện và bền vững.

Chia sẻ tại hội nghị, PGS. TS. Văn Phạm Đăng Trí - Viện trưởng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ Chuỗi Đối thoại Hành lang Đô thị sông Mekong đã từng bước hình thành một nền tảng hợp tác khu vực quan trọng, hướng đến thúc đẩy phát triển đô thị xanh, bao trùm và thích ứng với biến đổi khí hậu trong toàn lưu vực Mekong.

Từ cuộc Đối thoại đầu tiên tại Vientiane (tháng 02 năm 2024) với mục tiêu hình thành tầm nhìn chung về phát triển đô thị xanh, bao trùm và bền vững cho các thành phố dọc sông Mekong, đến cuộc Đối thoại thứ hai tại PhnomPenh (tháng 12/2024), khi nội dung hợp tác từng bước đi vào chiều sâu với các vấn đề về quản lý chất thải rắn và rác thải nhựa, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp thuận thiên; tiến trình này tiếp tục được mở rộng tại cuộc Đối thoại thứ ba ở Vientiane (tháng 12/2025), với việc bổ sung các nội dung về quản lý nước, giảm tác động nhiệt đô thị, lồng ghép yếu tố giới và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Qua từng giai đoạn phát triển, chuỗi đối thoại đã từng bước định hình một mạng lưới hợp tác liên vùng ngày càng thực chất, mang tính bao trùm và có chiều sâu hơn.

Trong tiến trình đó, sự kiện Đối thoại lần thứ tư được tổ chức tại Cần Thơ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ kế thừa các kết quả hợp tác đã được hình thành qua các kỳ đối thoại trước, sự kiện còn góp phần đưa những thách thức đặc thù của vùng ĐBSCL như ngập lụt, sụt lún, xâm nhập mặn, biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh trở thành trọng tâm trao đổi chung của khu vực. Qua đó, mở ra thêm không gian thúc đẩy hợp tác khoa học, tăng cường đối thoại chính sách và kết nối các sáng kiến phát triển đô thị bền vững cho toàn lưu vực sông Mekong.

PGS. TS. Văn Phạm Đăng Trí nhấn mạnh, thời gian qua, Viện Mekong đã triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu và hợp tác trong nước và quốc tế trong các lĩnh vực như quản lý tài nguyên nước, biến đổi khí hậu, phát triển đô thị bền vững, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng cường năng lực quản trị địa phương. Viện đồng thời đóng vai trò là đầu mối kết nối giữa nhà khoa học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và cộng đồng địa phương nhằm thúc đẩy các giải pháp khoa học mang tính thực tiễn, khả năng ứng dụng cao và phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng Mekong.

Viện Mekong không chỉ tập trung vào nghiên cứu học thuật mà còn hướng đến chuyển giao tri thức, hỗ trợ hoạch định chính sách và phát triển các mô hình quản lý, phát triển đô thị bền vững có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, tăng cường khả năng chống chịu và có khả năng nhân rộng.

Các thách thức của lưu vực Mekong ngày càng cho thấy không một địa phương hay quốc gia nào có thể giải quyết một cách riêng lẻ, mà đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành, liên vùng và đặc biệt là tinh thần hợp tác xuyên biên giới dựa trên chia sẻ tri thức, dữ liệu và trách nhiệm chung vì sự phát triển bền vững của toàn lưu vực.

Sự kiện là cơ hội để TP Cần Thơ chủ động trong việc tham gia và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác trong lưu vực Mekong không chỉ góp phần mở rộng không gian đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường kết nối giữa các địa phương trong khu vực, mà còn khẳng định vai trò của thành phố như một trung tâm hợp tác, kết nối và phát triển bền vững quan trọng của vùng ĐBSCL và lưu vực Mekong trong hiện tại và tương lai.