Đòn bẩy từ chính sách phát huy vai trò của người có uy tín tại Lào Cai

Dấu ấn của người có uy tín tại các bản làng tại Lào Cai 

Lào Cai sau sắp xếp tổ chức có tổng dân số gần 1,78 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 60,9% tương ứng hơn 1 triệu người thuộc 34 thành phần dân tộc cùng chung sống. Họ phân bố trên địa bàn rộng với 95 xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm 12 xã khu vực I, 36 xã khu vực II và 47 xã khu vực III, cùng 2.438 thôn trong đó 1.033 thôn đặc biệt khó khăn, đặt ra yêu cầu xây dựng chính sách phải sát thực tế.

Đội ngũ người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số hiện có 2.288 người, là những già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và cá nhân tiêu biểu được cộng đồng tín nhiệm. Họ đại diện cho từng thôn, từng bản trên khắp địa bàn tỉnh, là lực lượng không thể thay thế trong việc chuyển tải chủ trương, chính sách đến từng hộ dân, giữ gìn đoàn kết và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội tại cơ sở.

Như tại xã Púng Luông, toàn xã hiện có 24 người có uy tín là các già làng, trưởng bản, cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng dân cư. Đây là lực lượng nòng cốt giúp chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở. Với tinh thần trách nhiệm cao, người có uy tín luôn gương mẫu trong các phong trào thi đua, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trên địa bàn.

Không chỉ ở vùng cao, tại Tổ dân phố Bản Bẻ, phường Nghĩa Lộ, ông Đồng Văn Sơ, người có uy tín của Tổ, luôn là người tiên phong trong các phong trào tại khu dân cư. Với uy tín và kinh nghiệm, ông thường xuyên tuyên truyền, vận động Nhân dân đoàn kết, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa và thực hiện tốt quy ước, hương ước của địa phương.

Không chỉ là những tuyên truyền viên tích cực, nhiều người có uy tín còn trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn Nhân dân đổi mới tư duy sản xuất, phát triển kinh tế để vươn lên thoát nghèo. Để hỗ trợ gia đình vươn lên thoát nghèo, ông Mễ Văn Giáo, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tại thôn Đá Chồng, xã Yên Bình, thường xuyên tuyên truyền, vận động gia đình mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, phát huy lợi thế địa phương để phát triển trồng rừng và chăn nuôi.

Để ngày càng có nhiều người có uy tín phát huy tốt vai trò dẫn dắt cộng đồng, chính sách hỗ trợ cần được xây dựng đồng bộ, cụ thể và đi vào thực tiễn.

Hoàn thiện khung chính sách, phát huy trọn vẹn vai trò "điểm tựa"

Chính sách đối với người có uy tín được củng cố mạnh mẽ khi Kế hoạch số 493/KH-UBND ngày 15/10/2026 của UBND tỉnh Lào Cai về triển khai Nghị định số 307/2026/NĐ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ 20/9, thay thế các quy định trước đây, quy định việc lựa chọn, công nhận, thực hiện chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS và chính sách thăm hỏi, động viên, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người DTTS. Việc rà soát, lựa chọn và công nhận người có uy tín theo kế hoạch mới được thực hiện dân chủ, công khai, lấy sự tín nhiệm thực tế của cộng đồng làm cơ sở, không để hình thức hay quan hệ cá nhân chi phối.

Các chế độ thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ khi ốm đau, gặp khó khăn đột xuất người có uy tín được quy định rõ ràng, cùng với việc tổ chức gặp mặt, biểu dương, tôn vinh định kỳ và bồi dưỡng nâng cao năng lực. 

Theo mức chi quy định tại Kế hoạch, người có uy tín được thăm hỏi, tặng quà dịp Tết hoặc lễ hội truyền thống tối đa 3 lần/người/năm, mức 1 triệu đồng/người/lần. Trường hợp ốm đau, mức hỗ trợ tối đa từ 1 - 5 triệu đồng/người/lần, tùy cấp khám bệnh, chữa bệnh. Các trường hợp khác thực hiện theo điều kiện và mức chi cụ thể trong Kế hoạch.

Những chính sách thiết thực tạo sự yên tâm, động lực thực sự cho người có uy tín tiếp tục cống hiến, thể hiện sự quan tâm đồng bộ, sâu sát của Đảng và Nhà nước đối với lực lượng nòng cốt tại cơ sở.

Chính sách không chỉ dừng lại ở chế độ đãi ngộ mà hướng tới tạo điều kiện cho 2.288 người có uy tín thực sự tham gia vào mọi công việc của địa phương. Từ tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đến giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng chính quyền và hòa giải các mâu thuẫn ngay tại thôn, bản.

Thực tiễn những tháng gần đây cho thấy, ở đâu có sự quan tâm đúng mức, chính sách đi vào cuộc sống thì ở đó người có uy tín càng phát huy tốt vai trò dẫn dắt, đoàn kết cộng đồng. Họ góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng thu nhập bình quân vùng dân tộc thiểu số hướng tới mục tiêu 40 triệu đồng mỗi người trong năm 2026.

Không chỉ vậy, bằng uy tín và ảnh hưởng của mình, người có uy tín đã tích cực vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, nắm bắt tình hình cơ sở, tham gia hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân, góp phần giữ vững khối đại đoàn kết dân tộc. Đồng thời, họ đóng vai trò quan trọng trong công tác giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa mới, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh trật tự tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Với khung chính sách đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, có hiệu lực thực thi rõ ràng, đội ngũ người có uy tín Lào Cai sẽ tiếp tục là "điểm tựa" vững chắc của nhân dân, là cầu nối bền chặt giữa chính quyền với từng gia đình.

Họ góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, giữ vững an ninh trật tự vùng biên giới và thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, xây dựng quê hương Lào Cai ngày càng giàu mạnh, đoàn kết và phát triển bền vững.