Dư nợ cho vay ký quỹ tăng gấp ba lần sau ba năm

Theo báo cáo của Fiintrade, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) toàn thị trường đã tăng mạnh từ 243 nghìn tỷ đồng năm 2024 lên 371 nghìn tỷ đồng tính tới ngày 30/9/2025, tương đương mức tăng 52,6%. Tính từ đáy năm 2022 (115 nghìn tỷ đồng), quy mô đòn bẩy đã tăng hơn ba lần, phản ánh tốc độ mở rộng margin vượt xa tốc độ tăng vốn chủ sở hữu.

Tỷ lệ dư nợ ký quỹ trên vốn chủ sở hữu theo đó tăng lên 113,6%, thu hẹp đáng kể dư địa cho vay dù hạn mức lý thuyết toàn hệ thống vẫn còn gần 290 nghìn tỷ đồng.

Cơ cấu tài sản bảo đảm tiếp tục cho thấy rủi ro tập trung lớn vào cổ phiếu - nhóm tài sản có biến động mạnh nhất thị trường. Cho vay ký quỹ với trái phiếu chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ, trong khi phần lớn dư nợ được thế chấp bằng cổ phiếu, khiến mức tiêu tốn vốn phụ thuộc trực tiếp vào thanh khoản và biên độ biến động giá. Dư nợ margin tăng nhanh vì vậy kéo theo áp lực lớn hơn lên tỷ lệ vốn khả dụng, buộc các CTCK phải duy trì biên an toàn và cải thiện khung quản trị rủi ro nội bộ.

Ở chiều cạnh tranh từng doanh nghiệp, thị phần margin trong quý III/2025 chứng kiến sự tái sắp xếp mạnh. TCBS dẫn đầu thị trường với 10,8% thị phần, tương đương 40.874 tỷ đồng (tăng 23,14%), tiếp theo là SSI với 38.781 tỷ đồng (10,2% thị phần, tăng 18,02%).

VPBankS là điểm nhấn khi ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 51,04%, đưa dư nợ margin lên 26.664 tỷ đồng và nâng thị phần lên 7%. VPS duy trì quy mô lớn với 22.037 tỷ đồng, tăng 29,52% và chiếm 5,9% thị phần, còn nhóm phía sau như HSC, Vietcap và MBS ghi nhận mức tăng vừa phải với thị phần dao động 4-5%.

Dữ liệu quý III/2025 cho thấy sự phân hóa rõ nét về mức độ sử dụng đòn bẩy giữa các công ty chứng khoán có dư nợ lớn. MBS ghi nhận tỷ lệ dư nợ ký quỹ trên vốn chủ sở hữu lên tới 207,33%, HSC đạt 190,28% và VPS ở mức 158,23%. Trong khi đó, SSI đứng tại 124,08%, VPBankS 131,52% và VCI 106,99%. Điều này cho thấy có doanh nghiệp vận hành dư nợ gần gấp đôi vốn chủ sở hữu, trong khi một số khác duy trì quanh ngưỡng một đến 1,3 lần.

Những con số trên cho thấy mô hình kinh doanh của nhiều CTCK ngày càng phụ thuộc vào biên lợi nhuận từ hoạt động sử dụng đòn bẩy. Con số này cũng phản ánh vai trò ngày càng lớn của margin đối với dòng thu nhập thường xuyên của các công ty chứng khoán.