Dư nợ margin thị trường chứng khoán lập đỉnh mới

Mùa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 cơ bản đã hoàn tất ở nhóm chứng khoán. Tương tự những quý trước, mảng cho vay margin vẫn là trụ cột đóng góp lợi nhuận của ngành, bên cạnh mảng tự doanh vốn chịu nhiều biến động và rủi ro hơn.

Theo thống kê của FiinTrade, tính đến hết tháng 3/2026, tổng dư nợ cho vay (bao gồm cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán) toàn thị trường ước đạt khoảng 415.000 tỷ đồng, tăng khoảng 9.000 tỷ so với cuối năm 2025 và thiết lập mức kỷ lục mới. 

Trong số này, dư nợ margin chiếm phần lớn với khoảng 405.000 tỷ đồng, tăng thêm 13.000 tỷ từ đầu năm đến nay, song đà tăng đã chậm lại so với quý cuối năm 2025 trong bối cảnh thị trường bước vào nhịp điều chỉnh, với VNgiảm Index giảm 6,16% trong quý I, ngắt chuỗi tăng 4 quý liên tiếp trước đó (tăng 29%).

Tính đến cuối quý I/2026, có 15 công ty ghi nhận dư nợ cho vay vượt 10.000 tỷ đồng như TCBS, SSI, VPBankS, VPS, HSC, VNDirect, KIS... Có 5 doanh nghiệp thậm chí vượt mức 1 tỷ USD cho vay margin.

TCBS tiếp tục dẫn đầu toàn ngành với dư nợ cho vay xấp xỉ 45.000 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm. Nhóm phía sau ghi nhận sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, nổi bật là VPBankS và VPS với tốc độ tăng trưởng nhanh. Đáng chú ý, VPS ghi nhận mức tăng dư nợ gần 8.000 tỷ đồng chỉ trong quý I, qua đó vượt HSC để vươn lên vị trí thứ 4 toàn thị trường về quy mô cho vay.

Bên cạnh đó, hàng loạt đơn vị như ACBS, Vietcap, KIS, SHS… cũng ghi nhận dư nợ tăng mạnh, nhiều đơn vị thiết lập đỉnh mới. Diễn biến này cho thấy nhu cầu sử dụng đòn bẩy vẫn hiện hữu, đồng thời phản ánh chiến lược đẩy mạnh cho vay của các công ty chứng khoán nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

Tỷ lệ dư nợ margin/vốn chủ sở hữu toàn ngành ở mức 99,7%, nhưng trên thực tế nhiều đơn vị đã tiệm cận mức tối đa được phép (200%) như HSC (195,4%), MBS (177,6%), Mirae Asset (167,9%), KBSV (184%)...

Nhìn vào thống kê dư nợ margin quý I/2026 của nhiều CTCK cho thấy bức tranh tăng trưởng không hoàn toàn đồng đều. Một số công ty tiếp tục mở rộng như VPS (tăng 35,8%), LPBS (tăng 17,9%), SHS (tăng 15,5%), ACBS (tăng 12,3%), trong khi nhiều tên tuổi lớn lại thu hẹp quy mô cho vay margin như SSI (giảm 5,3%), VND (giảm 8,6%), VIX (giảm 18,9%).

Đặc biệt, dư nợ margin tại SSI đạt hơn 36.928 tỷ đồng, giảm so với đầu năm và là quý thứ hai liên tiếp thu hẹp, sau khi đạt đỉnh hơn 39.200 tỷ vào quý III/2025. SSI đã chủ động kiểm soát quy mô margin ở mức an toàn, ưu tiên quản trị rủi ro trong bối cảnh thị trường biến động, đồng thời không phát sinh nợ xấu. Dù giảm tốc ở mảng margin, SSI vẫn ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý I đạt 1.593 tỷ đồng, cao nhất toàn ngành.

Tương tự, dư nợ margin của VNDirect giảm hơn 1.400 tỷ đồng so với đầu năm, còn 12.683 tỷ đồng trong bối cảnh chi phí vốn tăng mạnh 53% lên gần 349 tỷ đồng (chủ yếu từ chi phí lãi vay). Điều này ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của VNDirect.

Theo các chuyên gia, thực tế, dù lên mức cao kỷ lục mới, nhưng đà tăng của dư nợ cho vay trong quý I có phần chậm lại, phản ánh tâm lý thận trọng hơn của nhà đầu tư đối với việc sử dụng đòn bẩy, đặc biệt từ cuối tháng 2 khi thị trường chịu ảnh hưởng lớn từ xung đột địa chính trị ở Trung Đông.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên cũng phần nào kìm hãm nhu cầu margin. Cụ thể, lãi suất margin tại các công ty chứng khoán phổ biến ở mức 13giảm 14%/năm, làm giảm sức hấp dẫn của việc sử dụng đòn bẩy, đặc biệt trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Sau biến động trong tháng 3, dòng tiền lớn vẫn chưa thực sự quay trở lại. Các tổ chức và nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro thấp có xu hướng giải ngân chọn lọc, ưu tiên quản trị rủi ro thay vì mở rộng vị thế. Điều này cũng phản ánh qua việc nhiều công ty chủ động kiểm soát dư nợ margin nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, thay vì tăng trưởng mạnh và chịu áp lực chi phí vốn như giai đoạn trước.