Đường sắt Việt Nam chuyển sang mô hình tập đoàn, mở rộng không gian phát triển

Việc chuyển đổi được thực hiện trên cơ sở Nghị định số 366/2025/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Quyết định số 498/QĐ-TTg ngày 27/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035.

Ngày 10/8/2026, Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã ban hành các quyết định về Điều lệ tổ chức và hoạt động của Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, đồng thời thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động và đổi tên doanh nghiệp.

Ngày 11/8/2026, Sở Tài chính thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH MTV cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam với thông tin chủ yếu như sau: Tên doanh nghiệp viết bằng tiếng Việt: Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam; Tên doanh nghiệp viết bằng tiếng nước ngoài: Vietnam National Railway Group; Tên doanh nghiệp viết tắt: Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (gọi tắt là VNR). Công ty mẹ của tập đoàn là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, với vốn điều lệ hiện hơn 3.104 tỷ đồng.

Sau chuyển đổi, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam theo quy định pháp luật, cũng như các hiệp định, văn bản, thỏa thuận và hợp đồng đã ký kết với các đối tác.

Theo định hướng được Chính phủ giao, VNR hoạt động theo mô hình tập đoàn kinh tế đa ngành, trong đó vận tải đường sắt, xây dựng và bảo trì, công nghiệp và dịch vụ đường sắt được xác định là những lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.

Việc chuyển sang mô hình tập đoàn cũng mở rộng phạm vi hoạt động của doanh nghiệp. VNR được đăng ký 110 ngành, nghề kinh doanh, trong đó có nhiều lĩnh vực được bổ sung như xây dựng công trình dân dụng, cơ khí, logistics, dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch, đào tạo, giáo dục, bán lẻ...

Mô hình mới được kỳ vọng tạo điều kiện để công ty mẹ nâng cao vai trò hoạch định chiến lược, quản lý vốn và điều phối hoạt động giữa các doanh nghiệp thành viên, qua đó phát huy hiệu quả nguồn lực và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ đường sắt.

Định hướng này được đặt trong bối cảnh Việt Nam đang chuẩn bị triển khai nhiều dự án đường sắt quy mô lớn, trong đó có tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến kết nối cảng biển, cửa khẩu, phục vụ vận tải liên vận quốc tế.

Khi mạng lưới đường sắt được mở rộng và hiện đại hóa, nhu cầu phát triển không chỉ dừng ở vận hành tàu mà còn bao gồm bảo trì kết cấu hạ tầng, sửa chữa và sản xuất thiết bị, cung cấp dịch vụ đường sắt, logistics và vận tải đa phương thức. Đây cũng là dư địa để mô hình tập đoàn phát huy vai trò kết nối các lĩnh vực hoạt động trong cùng hệ sinh thái.

Việc chuyển đổi mô hình vì vậy không chỉ là thay đổi tên gọi và cơ cấu tổ chức, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới của doanh nghiệp đường sắt quốc gia, gắn với yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao năng lực vận tải và hình thành hệ sinh thái dịch vụ đường sắt phù hợp với định hướng phát triển giao thông hiện đại, bền vững.