Giá lương thực thế giới tăng lên mức cao nhất từ cuối năm 2022

Theo số liệu Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) công bố ngày 4/9, Chỉ số Giá Lương thực FAO đạt bình quân 133,3 điểm trong tháng 8/2026, tăng 1,9% so với tháng 7 và 2,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 11/2022, nhưng vẫn thấp hơn 16,8% so với mức đỉnh lịch sử ghi nhận vào tháng 3/2022.

Đáng chú ý, cả 5 nhóm hàng được FAO theo dõi gồm ngũ cốc, dầu thực vật, đường, thịt và các sản phẩm sữa đều tăng giá trong tháng 8.

Giá đường ghi nhận mức tăng mạnh nhất, 11,9% trong tháng 8, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2025. FAO cho biết nắng nóng, khô hạn kéo dài tại châu Âu khiến triển vọng năng suất củ cải đường của Liên minh châu Âu giảm, trong khi nguy cơ El Niño gây thêm lo ngại về sản lượng đường tại một số nước châu Á.

Tại Brazil, sản lượng đường thấp hơn ở khu vực Trung - Nam cũng góp phần tạo sức ép lên thị trường.

Giá ngũ cốc tăng 2,2%, lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Trong đó, giá lúa mì quốc tế tăng 2,6% và cao hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động xuất khẩu qua Biển Đen tiếp tục gặp khó khăn, trong khi thời tiết nóng, khô tại nhiều khu vực châu Âu làm xấu đi triển vọng sản xuất.

Giá ngô tăng 2,5%, chủ yếu do lo ngại về năng suất tại một số vùng trồng của Mỹ và châu Âu, trong khi nhu cầu từ ngành thức ăn chăn nuôi và sản xuất ethanol vẫn ở mức cao.

Ở các nhóm hàng khác, giá dầu thực vật tăng 0,6%, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2022. Giá dầu cọ và dầu đậu tương tăng trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu mạnh, trong khi nguy cơ El Niño có thể ảnh hưởng tới sản lượng dầu cọ tại Đông Nam Á.

Giá các sản phẩm sữa tăng 2,3%, một phần do nguồn cung tại châu Âu bị thu hẹp bởi thời tiết nóng và khô. Giá thịt tăng khoảng 1%, với thịt gia cầm, thịt lợn và thịt cừu đều tăng.

Theo nhà kinh tế trưởng FAO Maximo Torero, mức tăng giá trong tháng 8 cho thấy “phần bù rủi ro” đang quay trở lại thị trường lương thực. Các cú sốc khí hậu, căng thẳng địa chính trị và gián đoạn logistics đồng thời làm gia tăng lo ngại về nguồn cung.

Không chỉ thời tiết, những diễn biến địa chính trị cũng tác động trực tiếp đến thương mại nông sản. Các cuộc tấn công gia tăng tại khu vực Biển Đen làm giảm lượng ngũ cốc được vận chuyển từ Nga và Ukraine, trong khi căng thẳng tại Trung Đông gây sức ép lên hoạt động vận chuyển phân bón, một trong những đầu vào quan trọng của sản xuất nông nghiệp.

Trong báo cáo cập nhật cùng ngày, FAO hạ dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 thêm 3,4 triệu tấn so với dự báo hồi tháng 7, xuống còn 2,98 tỷ tấn. Mức này thấp hơn khoảng 2% so với năm 2025 và là mức giảm theo năm lớn nhất kể từ năm 2018, dù sản lượng vẫn được dự báo đứng thứ hai trong lịch sử.

Theo dự báo mới, sản lượng ngô toàn cầu đạt khoảng 1,309 tỷ tấn, trong khi sản lượng lúa mì được điều chỉnh tăng lên 810,7 triệu tấn. Sản lượng gạo thế giới trong niên vụ 2026-2027 được dự báo giảm 1,9%, xuống 553,1 triệu tấn.

FAO cũng hạ 1,1% dự báo lượng dự trữ ngũ cốc toàn cầu vào cuối niên vụ 2026-2027, xuống 947,2 triệu tấn. Tỷ lệ dự trữ so với nhu cầu sử dụng dự kiến ở mức 31,6%, chỉ thấp hơn nhẹ so với niên vụ trước.

Dù vậy, FAO đánh giá nguồn cung ngũ cốc toàn cầu vẫn tương đối ổn nếu xét trên các mức lịch sử. Điều này cho thấy sức ép giá hiện nay không chỉ đến từ lượng hàng hóa thực tế mà còn chịu tác động đáng kể từ tâm lý thị trường trước nguy cơ thời tiết cực đoan, xung đột và gián đoạn vận chuyển tiếp tục kéo dài.

Trong bối cảnh các rủi ro có thể tác động đồng thời đến sản xuất và lưu thông, diễn biến giá lương thực thế giới trong những tháng tới sẽ phụ thuộc nhiều vào thời tiết tại các vùng sản xuất lớn, tình hình thương mại qua các tuyến vận tải quan trọng và khả năng phục hồi nguồn cung nông sản.