Giá xuất khẩu đang trở thành lực cản đối với ngành cà phê

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng tháng 9, Việt Nam xuất khẩu khoảng 114.200 tấn cà phê, thu về 511,8 triệu USD. Lũy kế 9 tháng, lượng cà phê xuất khẩu đạt 1,4 triệu tấn, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025, nhưng giá trị lại giảm 7,3%, xuống còn 6,54 tỷ USD.

Nguyên nhân nằm ở diễn biến giá. Giá xuất khẩu cà phê bình quân 9 tháng chỉ khoảng 4.537 USD/tấn, thấp hơn gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Điều này khiến mức tăng về sản lượng không đủ bù đắp phần sụt giảm về đơn giá, tạo nên nghịch lý: cà phê Việt Nam bán ra nhiều hơn nhưng số tiền thu về lại ít hơn.

Đà giảm giá không chỉ xuất phát từ thị trường trong nước mà phản ánh xu hướng chung của thị trường cà phê thế giới khi nguồn cung đang dần được cải thiện.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, giá cà phê thế giới trong tháng 9 chịu sức ép khi nguồn cung từ các nước sản xuất lớn tăng trở lại. Brazil, quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu thế giới, được dự báo đạt gần 72 triệu bao trong niên vụ 2025-2026.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025-2026 ước đạt 178,8 triệu bao loại 60 kg, tăng 3,5 triệu bao so với niên vụ trước. Sang niên vụ 2026-2027, sản lượng toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng lên 189,7 triệu bao, thêm khoảng 10,8 triệu bao, tương đương 6%.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), sau gần 3 năm giá cà phê duy trì ở mức cao, nông dân tại nhiều nước sản xuất đã tăng đầu tư chăm sóc vườn, mở rộng diện tích và nâng cao năng suất. Nguồn cung tăng trở lại đang tạo sức ép lên giá cà phê thế giới.

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Sản lượng cà phê niên vụ tới được USDA dự báo tăng từ 31,7 triệu bao lên 32,5 triệu bao, khoảng 2,5%. Trong khi đó, Vicofa dự báo sản lượng xuất khẩu cà phê năm 2026 có thể tăng 8-10% so với năm 2025.

Từ đầu tháng 10, một số vùng trồng cà phê trong nước bắt đầu bước vào vụ thu hoạch mới. Kỳ vọng nguồn cung tăng khiến hoạt động thu mua thận trọng hơn, kéo giá cà phê trong nước giảm. Tại Lâm Đồng và Gia Lai trong tuần đầu tháng 10, giá cà phê dao động khoảng 93.200-94.000 đồng/kg, thấp hơn 1.700-1.800 đồng/kg so với đầu tháng 9.

Như vậy, nếu sản lượng tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm, ngành cà phê có thể duy trì lợi thế về lượng hàng xuất khẩu. Tuy nhiên, bài toán doanh thu sẽ khó chỉ giải quyết bằng cách bán thêm sản lượng khi giá nguyên liệu và giá xuất khẩu đang chịu sức ép.

Trong bối cảnh này, ngành cà phê cần tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu và nâng chất lượng hạt cà phê để bù đắp phần giá giảm. Các lô hàng đáp ứng tiêu chuẩn chống phá rừng của EU (EUDR) được kỳ vọng có mức giá cao hơn cà phê thông thường, trong khi nhu cầu với sản phẩm chế biến tiếp tục tăng.