GMC 2026 và câu chuyện hợp tác giáo dục toàn cầu

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung làm rõ vấn đề cần thiết phải hợp tác toàn cầu nhằm phát triển hệ sinh thái giáo dục bền vững và bao trùm. Trong đó, nêu rõ các trọng tâm chính của hợp tác giáo dục toàn cầu như: Thứ nhất, lấy con người làm trung tâm: Công nghệ và trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ; con người luôn là chủ thể định hướng giá trị, tư duy phản biện và kiểm soát công nghệ.

Thứ hai, thúc đẩy giáo dục mở và công bằng: Biểu hiện ở việc sẵn sàng chia sẻ tài nguyên giáo dục mở, cơ sở dữ liệu lớn và học liệu số giữa các quốc gia để hỗ trợ các nước đang phát triển và nhóm người học dễ bị tổn thương. Thứ ba, quản trị AI có trách nhiệm: Xây dựng khung chuẩn mực chung về đạo đức, bảo vệ dữ liệu, quyền lợi của giáo viên - người học và thử nghiệm có kiểm soát các mô hình công nghệ giáo dục mới.

Thứ tư là tăng cường trao đổi học thuật, đồng giảng dạy, nghiên cứu chung và cấp học bổng giữa các cơ sở giáo dục danh tiếng (như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Thanh Hoa) dưới sự bảo trợ của các tổ chức như UNESCO và Liên minh MOOC toàn cầu.

Cùng vói việc trao đổi, thống nhất về chủ trương hợp tác giáo dục toàn cầu, tại GMC 2026 cũng đã diễn ra hàng loạt các sự kiện cho thấy việc triển khai trên thực tế hợp tác giáo dục toàn cầu.

Tiêu biểu như, trong sáng ngày 3/11, trong khuôn khổ Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu năm 2026 (GMC 2026), Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và đại diện lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội đã có buổi làm việc với lãnh đạo Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhận định: Việc hai đại học là Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Thanh Hoa đồng đăng cai GMC 2026 tại Hà Nội trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc đối với giáo dục đại học là hoạt động hợp tác có ý nghĩa thiết thực. Qua đó, mở ra cơ hội kết nối các nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức giáo dục quốc tế, cùng tìm kiếm những giải pháp đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu khẳng định hợp tác quốc tế có vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển năng lực nghiên cứu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Trong giai đoạn Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển dựa trên tri thức, khoa học và công nghệ, việc tăng cường kết nối với các đại học có thế mạnh nghiên cứu và chuyển giao công nghệ như Đại học Thanh Hoa không chỉ mở rộng cơ hội học tập, nghiên cứu cho đội ngũ cán bộ, sinh viên mà còn góp phần nâng cao năng lực của các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam trong hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề xuất các hướng hợp tác trọng tâm. Trước hết, Phó Thủ tướng mong muốn Đại học Thanh Hoa mở rộng cơ hội tiếp nhận cán bộ trẻ và sinh viên xuất sắc của Việt Nam sang học tập, nghiên cứu.

Nội dung này gắn với định hướng của Việt Nam về cử khoảng 1.500 cán bộ trẻ và sinh viên xuất sắc đào tạo tại các đại học hàng đầu thế giới, ưu tiên những lĩnh vực chiến lược như công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Qua đó, tăng cường đào tạo đội ngũ nhân lực trình độ cao, có khả năng tiếp cận tri thức tiên tiến và tham gia giải quyết những vấn đề phát triển của đất nước.

Đối với quan hệ hợp tác giữa Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Thanh Hoa, Phó Thủ tướng đặc biệt đề nghị hai bên tiếp tục phát huy nền tảng hợp tác sẵn có, hướng tới những chương trình nghiên cứu và đào tạo chuyên sâu. Trong đó, chú trọng thành lập các nhóm nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm chung, phối hợp triển khai đề tài, công bố khoa học quốc tế và tăng cường trao đổi giảng viên, nhà khoa học, sinh viên thông qua cả hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Những định hướng này không chỉ góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo của mỗi bên mà còn tạo điều kiện hình thành các mạng lưới nghiên cứu liên ngành, kết nối thế mạnh của hai đại học để giải quyết những vấn đề khoa học và công nghệ có ý nghĩa thực tiễn.

Đánh giá Đại học Quốc gia Hà Nội có thế mạnh trong nghiên cứu cơ bản, Phó Thủ tướng mong muốn Đại học Thanh Hoa chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tổ chức hoạt động chuyển giao công nghệ và đưa các kết quả nghiên cứu vào ứng dụng.

Theo Phó Thủ tướng, đây là hướng hợp tác có ý nghĩa trong việc phát huy giá trị của các công trình khoa học, từng bước gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu trong đại học với nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội, đồng thời nâng cao khả năng đóng góp của khoa học, công nghệ đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Tại buổi làm việc, Giám đốc Đại học Thanh Hoa Lý Lộ Minh cho biết, Đại học Thanh Hoa sẽ tiếp tục mở rộng cơ hội học tập và nghiên cứu cho sinh viên, nhà khoa học Việt Nam, trong đó có việc tăng chỉ tiêu và học bổng dành cho những học sinh, sinh viên xuất sắc.

Đại học Thanh Hoa khẳng định sẵn sàng tăng cường trao đổi giảng viên, sinh viên, tiếp nhận các nhà khoa học của Đại học Quốc gia Hà Nội đến nghiên cứu, làm việc đồng thời chia sẻ kinh nghiệm về tổ chức nghiên cứu, phát triển công nghệ và thương mại hóa các thành quả khoa học.

Theo ông Lý Lộ Minh, hợp tác trong đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ sẽ tiếp tục mở ra nhiều cơ hội phát triển cho cả hai đại học.

Ghi nhận tinh thần hợp tác tích cực từ phía Đại học Thanh Hoa, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định: Việt Nam và Đại học Quốc gia Hà Nội sẵn sàng phối hợp, thúc đẩy các chương trình hợp tác được triển khai hiệu quả.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng hợp tác giáo dục Việt Nam - Trung Quốc còn nhiều tiềm năng cần tiếp tục khai thác, đặc biệt trong bối cảnh hai nước đang đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc chuyển các định hướng hợp tác thành hoạt động cụ thể sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kết nối giữa các cơ sở giáo dục, nghiên cứu và tạo thêm những động lực mới cho quan hệ hợp tác hai nước.

Nhân dịp này, trước sự chứng kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Khoa học Môi trường, Đại học Thanh Hoa đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng cơ hội phối hợp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển bền vững.

Theo nội dung thỏa thuận, hai bên sẽ thúc đẩy trao đổi sinh viên, giảng viên, học giả và tăng cường hợp tác nghiên cứu, đồng hướng dẫn, tổ chức các hoạt động học thuật chung. Dự kiến, mỗi bên trao đổi khoảng 5 sinh viên và 1-2 giảng viên mỗi năm, đồng thời tiếp nhận 1-2 học giả từ đơn vị đối tác tham gia nghiên cứu và trao đổi chuyên môn.

Các lĩnh vực hợp tác trọng tâm bao gồm khoa học và kỹ thuật môi trường, sức khỏe môi trường, công nghệ xanh và phát triển bền vững. Hai đơn vị cũng hướng tới xây dựng các đề xuất nghiên cứu chung, phối hợp tìm kiếm nguồn tài trợ từ những chương trình khoa học và công nghệ trong nước, khu vực và quốc tế.

Việc ký kết không chỉ tạo cơ sở để hai đơn vị triển khai các hoạt động hợp tác chuyên sâu mà còn là minh chứng cụ thể cho nỗ lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Thanh Hoa trong việc đưa các định hướng hợp tác ở cấp đại học vào thực tiễn.

Từ trao đổi học thuật đến nghiên cứu chung và chuyển giao tri thức, quan hệ hợp tác giữa hai đại học đang được thúc đẩy theo hướng ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và giải quyết các thách thức của phát triển bền vững.

Hội thảo Giáo dục trực tuyến toàn cầu 2026 (Global MOOC and Online Education Conference - GMC 2026) đã chính thức khép lại. Tuy nhiên, câu chuyện về hợp tác giáo dục toàn cầu mà lãnh đạo các trường đại học, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các tổ chức giáo dục quốc tế đã bàn thảo, sẽ vẫn còn "nóng". Qua đó cho thấy, giáo dục toàn cầu đang và sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong kỷ nguyên mới.