Hà Nội đề xuất dành hơn 22.000 căn nhà xã hội phục vụ tái định cư

Hiện nay cho thấy công tác chuẩn bị quỹ nhà tái định cư của thành phố chưa đáp ứng được yêu cầu của các dự án lớn. Nhiều công trình trọng điểm phải đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ do chưa có sẵn quỹ nhà ở phục vụ người dân thuộc diện di dời.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, thành phố cần khoảng 22.900 căn hộ phục vụ nhu cầu tái định cư cho các dự án sử dụng vốn ngân sách đến 2030. Riêng năm nay, nhu cầu dự kiến hơn 6.500 căn.

Hiện thành phố có 204 tòa nhà tái định cư với gần 19.400 căn hộ, đã được bố trí cho các dự án giải phóng mặt bằng giai đoạn 2021-2025. Quỹ nhà chuyển tiếp có khả năng đưa vào cân đối trong 4 năm tới còn khoảng 708 căn hộ. Tuy nhiên, nguồn cung bổ sung phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành các dự án nhà xã hội và cơ chế tạo lập quỹ nhà mới.

Đến nay, 106 dự án đã hoàn thành quy hoạch chi tiết, 93 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng, 56 dự án được giao đất, 44 dự án được cấp giấy phép xây dựng hoặc thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi và 44 dự án đã khởi công, với quy mô khoảng 46.970 căn hộ, chiếm 27,8% tổng số căn hộ của các dự án đang được theo dõi.

Trong nhóm 111 dự án còn lại thuộc diện theo dõi theo Chỉ thị số 16, có 73 dự án hoàn thành quy hoạch chi tiết, 56 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng, 26 dự án được giao đất và 13 dự án đã khởi công, với quy mô khoảng 21.779 căn hộ. So với số liệu báo cáo ngày 20/9/2026, tiến độ các thủ tục đã có chuyển biến, song kết quả triển khai thực tế vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Với nhà xã hội, thành phố đang theo dõi 187 dự án nhà ở xã hội, trong đó có 30 dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang. Tổng diện tích đất khoảng 709 ha, dự kiến cung cấp gần 168.900 căn hộ. Tổng mức đầu tư hơn 365.600 tỷ đồng.

Nhằm thực hiện nghiêm túc nguyên tắc nơi ở mới của người dân phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã chỉ đạo thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để việc bố trí tái định cư phải đi trước một bước.

Sở Xây dựng đề xuất sử dụng hơn 22.200 căn hộ tại 64 dự án nhà xã hội để phục vụ tái định cư với tỷ lệ tối đa 80% số căn mỗi dự án. Việc bố trí được thực hiện theo tiến độ hoàn thành dự án, ưu tiên những khu nhà gần vị trí giải phóng mặt bằng theo các bán kính 5, 10 và 15 km.

Với phương án này, nguồn nhà tái định cư và nhà xã hội dự kiến đáp ứng đủ nhu cầu của cả giai đoạn đến cuối năm 2029. Tuy nhiên, trong các năm 2026-2028, quỹ nhà hoàn thành chưa đủ đáp ứng nhu cầu phát sinh. Phương án sơ bộ xác định số căn hộ chưa thể bố trí tái định cư vào cuối năm 2026, 2027 và 2028 lần lượt khoảng 6.500 căn, 11.400 căn và 7.300 căn.

Đây là số liệu cân đối dự báo giữa nhu cầu và khả năng bố trí, không đồng nghĩa với số hộ thực tế đang tạm cư.

Sở Xây dựng đề xuất giải pháp đẩy nhanh các dự án nhà tái định cư chuyển tiếp, đồng thời nghiên cứu mua nhà xã hội để bố trí tái định cư, tạm cư. Ngoài ra, thành phố sẽ huy động doanh nghiệp tham gia tạo lập quỹ nhà và nghiên cứu đầu tư các khu tái định cư tập trung.

Bên cạnh giải pháp linh hoạt này, thành phố Hà Nội vẫn tiếp tục đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng nhà ở tái định cư bằng vốn ngân sách đang thực hiện dở dang, đồng thời rà soát lại quỹ nhà đất trống để có kế hoạch khai thác hiệu quả nhất. Kế hoạch phát triển nhà ở tái định cư tổng thể cho cả giai đoạn đang được khẩn trương hoàn thiện nhằm đảm bảo nguồn cung nhà ở ổn định, giải quyết dứt điểm tình trạng người dân phải chờ đợi nhà tái định cư như thời gian qua.