Hà Nội: Dự kiến chuyển Cầu Long Biên thành cầu đi bộ, phát triển không gian nghệ thuật

UBND TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Một trong những nội dung đáng chú ý của đồ án là định hướng hình thành các trục không gian chủ đạo của Thủ đô. Trong đó, cầu Long Biên - công trình lịch sử gắn bó với Hà Nội hơn một thế kỷ được đề xuất chuyển đổi công năng thành cầu đi bộ, kết hợp không gian biểu diễn nghệ thuật, triển lãm và hoạt động văn hóa cộng đồng.

Theo định hướng quy hoạch, khi được cải tạo, cây cầu sẽ trở thành trục kết nối văn hóa giữa khu phố cổ và không gian sông Hồng, mở ra một điểm đến du lịch - nghệ thuật độc đáo ngay giữa trung tâm Thủ đô.

Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng, nối các phường Long Biên, Hoàn Kiếm và Ba Đình, từ lâu đã trở thành biểu tượng gắn liền với lịch sử và ký ức của Hà Nội. Đây là cây cầu thép đầu tiên vượt sông Hồng, từng được xếp vào top 2 cây cầu dài nhất thế giới thời điểm khánh thành (năm 1902), chỉ đứng sau cầu Brooklyn bắc qua sông East River (Mỹ).

Về mặt kiến trúc, cây cầu có chiều dài 2.290m qua sông, cùng 896m cầu dẫn, gồm 19 nhịp dầm thép và 20 trụ cầu lớn. Khi khánh thành, công trình từng được ví như "Tháp Eiffel nằm ngang" nhờ thiết kế tinh xảo và quy mô ấn tượng.

Mặt cầu rộng 4,75m, được bố trí ba làn giao thông. Hai làn hai bên dành cho phương tiện cơ giới và xe đạp rộng 2,6 m, phía ngoài là lối đi bộ rộng 0,4m, còn làn giữa là đường sắt khổ 1,75m dành cho tàu hỏa.

Cầu được thiết kế và xây dựng bởi Công ty Daydé & Pillé (Paris, Pháp) theo phong cách kiến trúc công nghiệp đặc trưng của Pháp cuối thế kỷ XIX. Toàn bộ kết cấu sử dụng thép chất lượng cao, được lắp ghép thành hệ thống khung dầm vững chắc, tạo nên hình dáng uốn lượn mềm mại bắc ngang dòng sông Hồng.

Không chỉ mang giá trị về giao thông, cầu Long Biên còn là chứng nhân lịch sử quan trọng của dân tộc. Trong suốt hơn một thế kỷ tồn tại, cây cầu đã trải qua nhiều biến động của đất nước, đặc biệt là hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Những dấu tích của chiến tranh vẫn còn in dấu trên kết cấu công trình, trở thành ký ức không thể tách rời của Hà Nội.

Trải qua thời gian, cầu Long Biên vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính đặc trưng, trở thành một trong những địa điểm mang đậm dấu ấn lịch sử, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu.

Trong những năm gần đây, Hà Nội đã triển khai nhiều kế hoạch tu bổ và bảo trì cầu Long Biên, tập trung vào sửa chữa các hạng mục xuống cấp nhằm bảo đảm an toàn khai thác. Các công việc gồm thảm lại mặt đường, thay thế một số cấu kiện thép, sửa chữa lan can bị han gỉ và gia cố hệ thống đường sắt. Những hoạt động bảo tồn này nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp sau hơn 100 năm vận hành, đồng thời giữ gìn giá trị lịch sử - kiến trúc của cây cầu trước khi có các phương án khai thác mới phù hợp với định hướng phát triển đô thị của Thủ đô.