Hà Nội được đề xuất làm chủ đầu tư hai dự án đường sắt 37.000 tỷ đồng

Bộ Xây dựng đã báo cáo Thủ tướng, đề xuất giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn và dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi kết hợp xây dựng ga Thường Tín cùng Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Nguồn vốn thực hiện các dự án được bố trí từ ngân sách trung ương theo kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi và điểm cuối tại ga Kim Sơn, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Tuyến chính dài khoảng 31,3 km cùng 10,3 km tuyến nhánh.

Giai đoạn đầu, dự án được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi gồm một tuyến khổ 1.435 mm và một tuyến khổ 1.000 mm, tổng vốn sơ bộ khoảng 25.675 tỷ đồng. Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hiện được Ban Quản lý dự án đường sắt hoàn thiện, dự kiến trình cấp có thẩm quyền trong năm 2026.

Dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi dài khoảng 26,5 km, đầu tư theo tiêu chuẩn đường đơn khổ 1.000 mm. Công trình gồm hai ga mới tại Thường Tín và Phú Xuyên, xí nghiệp đầu máy, xí nghiệp toa xe hàng và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia được di dời từ ga Hà Nội về ga Thường Tín. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 11.523 tỷ đồng.

Theo đề xuất, UBND TP Hà Nội sẽ chủ trì phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các đơn vị liên quan xây dựng phương án tổ chức vận tải phù hợp, bảo đảm không làm đứt gãy chuỗi vận tải đường sắt quốc gia, không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như đời sống, việc làm của người lao động trong quá trình triển khai dự án.

Hà Nội cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan để xác định hướng tuyến, vị trí ga, nhu cầu sử dụng đất, đánh giá hiệu quả đầu tư và bảo đảm sự đồng bộ với các quy hoạch có liên quan; đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai dự án bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Bộ Xây dựng đề xuất giao Bộ Tài chính điều chuyển nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn của Bộ Xây dựng để bố trí cho UBND TP Hà Nội và các cơ quan liên quan triển khai các dự án theo yêu cầu tiến độ.

Hà Nội đang quyết tâm triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và tuyến đường sắt đô thị số 6 đoạn Ngọc Hồi - Nội Bài theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Chính phủ.

Tuy nhiên, cả hai tuyến đường sắt đô thị này đều sử dụng chung hành lang với các tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu, gồm đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam, tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và tuyến Bắc Hồng - Văn Điển.

Bên cạnh đó, việc chậm triển khai các công trình đường sắt quốc gia thay thế cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ một số dự án trọng điểm mà Hà Nội đang triển khai. 

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng cho rằng việc sớm đầu tư tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn; cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện hữu đoạn ga Phú Xuyên - ga Ngọc Hồi; xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia là yêu cầu cấp thiết.

Theo tính toán của cơ quan này, việc hoàn thành các công trình trên trong giai đoạn 2027 - 2028 sẽ tạo điều kiện để Hà Nội triển khai đồng bộ Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A, Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, đồng thời chuẩn bị mặt bằng và hạ tầng cần thiết để khởi công các tuyến đường sắt đô thị số 1 và số 6.