Hà Nội hướng tới đột phá hạ tầng và giao thông, xây dựng đô thị thông minh 2026-2030

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn đã ký ban hành Kế hoạch số 330/KH-UBND về triển khai thực hiện các giải pháp nhằm giảm thiểu ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Đây được xem là chương trình hành động quy mô lớn, định hướng đồng bộ và dài hạn, nhằm xây dựng hệ thống giao thông đô thị Hà Nội hiện đại, thông minh, vận hành hiệu quả theo mô hình “tăng cung, giảm cầu”, lấy vận tải hành khách công cộng làm nòng cốt.

Mục tiêu của Kế hoạch nhằm huy động mọi nguồn lực, triển khai đồng bộ các giải pháp, áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, chống ùn tắc giao thông tiến tới xây dựng hệ thống giao thông đô thị Hà Nội đồng bộ, hiện đại, thông minh, lấy phát triển vận tải hành khách công cộng và quản lý nhu cầu giao thông làm nòng cốt.

Cùng với đó, các chỉ tiêu quan trọng được đặt ra: Tỷ lệ đất dành cho giao thông đạt tối thiểu 14 -16%; đất dành cho giao thông tĩnh đạt tối thiểu 1%. Vận tải hành khách công cộng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân: 30% - 35%. Hoàn thành 100 km đường sắt đô thị (hoàn thành 5 tuyến, đoạn tuyến); mở mới tối thiểu 20 - 24 tuyến xe buýt xanh. Hoàn thành 9 cầu qua sông Hồng, sông Đuống: Hoàn thành các cầu: Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo; Khởi công và Hoàn thành cầu Thượng Cát; Khởi công và Hoàn thành các cầu: Hồng Hà, Mễ Sở, Giang Biên, Lệ Chi, Vân Phúc. Hoàn thành khép kín các vành đai: 1-2-2,5-3-3,5-4. Đầu tư mới thay thế, cải tạo sửa chữa toàn bộ hệ thống cầu yếu, cầu tạm. Xóa bỏ các điểm ùn tắc nghiêm trọng; giảm ít nhất 30-40% số điểm ùn tắc hiện có. Tăng năng lực thông hành tại 50 nút giao trọng điểm bằng giải pháp tổ chức giao thông và điều khiển tín hiệu thông minh. Hoàn thành, thông xe các tuyến vành đai, trục hướng tâm chủ chốt và 5 cầu vượt sông.

Thành phố xác định 6 nguyên tắc xuyên suốt, trong đó nhấn mạnh: Phải thực hiện tăng cung - giảm cầu một cách đồng bộ, khoa học. Lấy đường sắt đô thị, xe buýt xanh làm trục chủ đạo kết hợp với phát triển TOD dọc hai bên. Lấy giao thông thông minh là giải pháp đột phá, dài hạn...

Đồng thời, triển khai thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm: Đối với nhóm giải pháp lâu dài, Hà Nội đề ra 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, thành phố ưu tiên đầu tư mạnh hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ gồm các tuyến vành đai 1, 2, 2,5, 3, 3,5, 4, 5; 18 tuyến đường trục kết nối; 11 cầu vượt sông Hồng, sông Đuống (trọng tâm là 9 cầu chiến lược: Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở, Giang Biên, Lệ Chi, Vân Phúc) và 5 cầu vượt nút giao; tổng mức đầu tư ước tính 528.423 tỷ đồng.

Hà Nội cũng sẽ đẩy mạnh đầu tư các tuyến đường sắt đô thị, hoàn thành 100 km trong giai đoạn 2026 - 2030 (các tuyến số 2, 2A, 3, 5) và triển khai tiếp 8 tuyến với chiều dài 301 km giai đoạn 2031 - 2035. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 37,7 tỷ USD (tương đương 993.395 tỷ đồng), huy động từ ngân sách, trái phiếu, vốn ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Về giao thông tĩnh, thành phố định hướng đầu tư các bãi xe liên tỉnh mới, di dời dần những bến xe trong khu vực Vành đai 3; bố trí quỹ đất xây dựng điểm đỗ xe, bãi đỗ xe phù hợp đặc thù từng khu vực, với nhu cầu vốn khoảng 10.200 tỷ đồng.

Đáng chú ý, nhóm giải pháp đột phá về giao thông thông minh được triển khai mạnh mẽ, gồm ứng dụng CNTT trong điều hành và quản lý giao thông, xây dựng mô hình giao thông thông minh trong tổng thể thành phố thông minh; tổng kinh phí dự kiến 18.054 tỷ đồng.

Cùng phát triển đường sắt đô thị, thành phố tiếp tục mở rộng mạng lưới xe buýt, đặc biệt là các tuyến buýt xanh, kết nối hiệu quả với giao thông chia sẻ và giao thông phi cơ giới.

Mục tiêu đến năm 2030, vận tải công cộng đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu đi lại; đến 2035 đạt 40%, với tổng kinh phí đầu tư 13.586 tỷ đồng.

Về nhóm giải pháp trước mắt, thành phố ứng dụng AI điều khiển hệ thống đèn tín hiệu giao thông theo thời gian thực, điều chỉnh rào chắn thi công theo từng giai đoạn nhằm hạn chế ùn tắc; điều chỉnh pha đèn, giảm xung đột rẽ trái; bố trí lại điểm dừng đỗ, điểm dừng xe buýt hợp lý.

Hà Nội cũng đẩy mạnh công bố thông tin về ùn tắc, tai nạn, mưa ngập trên các kênh truyền thông để người dân chủ động lựa chọn lộ trình. Những khu vực nhạy cảm như trường học, bệnh viện, nút giao đông phương tiện sẽ được tổ chức lại giao thông hợp lý, an toàn hơn.

Kế hoạch này được kỳ vọng tạo ra bước nhảy vọt về hạ tầng và quản lý giao thông, đưa Hà Nội tiến gần hơn tới mô hình đô thị hiện đại, thông minh và bền vững.