Hà Nội: Khởi công hai khu đô thị kết nối liên thông Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng

Giữa dòng chảy phát triển năng động của Thủ đô, việc khai mở tiềm năng ven sông Hồng mà vẫn giữ trọn bản sắc của tự nhiên luôn là bài toán đòi hỏi tầm nhìn chiến lược. Sự kiện khởi công Dự án Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam không chỉ hiện thực hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng một không gian sống hợp nhất cho khoảng 148.000 cư dân, mà còn đặt móng cho một mô hình đô thị sinh thái thông minh - nơi năng lực thích ứng với thiên nhiên trở thành điểm tựa cho sự phát triển kinh tế và an sinh bền vững.

Lễ khởi công Dự án Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam, do Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát và Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng tổ chức, chính là dấu mốc mở đầu cho quá trình hình thành một không gian đô thị ven sông quy mô lớn tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới, hướng tới mở rộng không gian phát triển và từng bước đưa sông Hồng trở thành trục sinh thái, cảnh quan quan trọng của thành phố.

Trọng tâm của quy hoạch tổng thể nằm ở sự kết nối hạ tầng đồng bộ và tinh thần phát triển hợp nhất. Dự án bao gồm Khu đô thị Đa mục tiêu có diện tích khoảng 169,5 ha và Khu đô thị Định cư có diện tích khoảng 98 ha được quy hoạch liền kề.

Hai khu vực này kết nối liên thông qua các trục giao thông chính gồm Đại lộ sông Hồng, đường xuyên tâm và đường ven sông. Điểm đặc biệt mang tính nhân văn sâu sắc của mô hình là không tạo ra bất kỳ sự phân tách nào giữa các nhóm cư dân.

Tất cả cư dân đều được tiếp cận hệ thống hạ tầng xã hội và các tiện ích đô thị với tiêu chuẩn đồng bộ, qua đó hình thành một cộng đồng dân cư thống nhất, với quy mô khoảng 148.000 người. Không dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu nhà ở, dự án còn tích hợp khoảng 93 ha công viên bán ngập và công viên chuyên đề, đồng thời dự kiến tạo công ăn việc làm cho khoảng 15.000 đến 20.000 người, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Giá trị bền vững cốt lõi của dự án được khởi nguồn từ sự thấu hiểu và tôn trọng các quy luật tự nhiên về địa hình, dòng chảy và hệ sinh thái ven sông Hồng. Nhằm hình thành một đô thị vừa hiện đại vừa có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu cũng như nguy cơ ngập lụt, giải pháp kỹ thuật cốt lõi được áp dụng là mô hình đô thị phân tầng cao độ kết hợp kiến trúc cột thoáng.

Theo các phương án nghiên cứu khoa học, mực lũ cấp III ở cao độ khoảng 11,5 m được sử dụng làm cơ sở tính toán; toàn bộ các không gian chức năng quan trọng được đưa lên cao trình an toàn ở mức khoảng hơn 12,4 m. Những tuyến giao thông huyết mạch được tổ chức đi trên cầu cạn, trong khi các công trình sử dụng kết cấu cột thoáng giúp giải phóng mặt đất phía dưới và hạn chế cản trở dòng chảy.

Cấu trúc thông minh này giúp đô thị vận hành linh hoạt theo hai trạng thái: vào mùa cạn, phần không gian phía dưới phục vụ làm công viên tuyến tính, quảng trường, cảnh quan và nơi sinh hoạt cộng đồng; khi nước lên, khu vực này tham gia điều tiết, dẫn nước về hồ điều hòa và vùng trũng sinh thái, trong khi giao thông và các hoạt động cốt lõi ở cao độ phía trên vẫn duy trì bình thường.

Bên cạnh giải pháp phân tầng, dự án tích hợp mô hình đô thị bọt biển thông qua hệ thống hồ điều hòa, mương lọc sinh học, hạ tầng xanh và vật liệu thấm nước giúp giữ, điều tiết nước mưa theo chu trình tự nhiên. Trong tổng thể không gian, gần 149 ha được dành riêng cho cây xanh và công viên ven sông, chiếm tới khoảng 40% diện tích toàn khu.

Tỷ lệ này tạo nên một hệ thống hạ tầng xanh quy mô lớn giúp điều tiết nước mặt, cải thiện vi khí hậu và mang lại môi trường sống chất lượng. Để bảo đảm tính chính xác và an toàn tuyệt đối, quá trình phát triển dự án quy tụ sự tham gia của hàng loạt đơn vị tư vấn hàng đầu trong và ngoài nước.

Trong đó, Viện Deltares (Hà Lan) và Công ty Haskoning (Hà Lan) tham gia nghiên cứu về thủy văn, thủy lực, hình thái lòng sông, chỉnh trị sông và an toàn đê điều; Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam và Viện Quy hoạch Thủy lợi Việt Nam tư vấn chuyên môn thủy lợi; Công ty Sasaki (Mỹ) quy hoạch tổng thể; Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Quốc gia (Bộ Xây dựng) tham gia công tác quy hoạch; và Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Đô thị Hà Nội (UAC) thực hiện quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Sự kết hợp đồng bộ giữa năng lực thiết kế đỉnh cao và triết lý tôn trọng thiên nhiên đã biến hình ảnh "ốc đảo ven sông Hồng" không chỉ dừng lại ở một tên gọi cảnh quan, mà trở thành mô hình đô thị nổi được bao bọc bởi hệ sinh thái cây xanh, mặt nước. Bằng việc lấy con người làm trung tâm, lấy thiên nhiên làm nền tảng và lấy khả năng thích ứng làm sức mạnh, Khu đô thị đa mục tiêu và Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam thể hiện tầm nhìn dài hạn, khẳng định sự trưởng thành của tư duy kiến tạo đô thị hiện đại, an toàn và phát triển bền vững trong thời đại mới.