Hà Nội: Tái hiện giá trị văn hóa Tết truyền thống qua chương trình “Tết Việt - Tết Phố”

Chương trình được tổ chức với mục tiêu tái hiện, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa Tết truyền thống trong không gian di sản đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ Hà Nội.

Chương trình “Tết Việt - Tết phố” chính thức trở lại với quy mô mở rộng, trong bối cảnh năm đầu tiên địa phương vận hành theo mô hình chính quyền hai cấp. Đây được xem là dấu ấn cho thấy vai trò chủ động, sáng tạo của chính quyền cơ sở trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản, gắn di sản với cộng đồng và đời sống đô thị. Dự kiến, chương trình khai mạc vào 9 giờ thứ Bảy (ngày 17/1/2026) tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, số 22 Hàng Buồm (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) và sẽ kéo dài đến ngày 25 Tết Âm lịch.

Với định hướng xuyên suốt "đưa Tết truyền thống trở lại đúng vị trí là một không gian văn hóa sống", "Tết Việt - Tết Phố" 2026 được xây dựng như một chuỗi hoạt động tổng thể, nơi người dân và du khách không chỉ đến tham quan, thưởng lãm mà còn trực tiếp tham gia, thực hành và cảm nhận chiều sâu văn hóa của Tết Việt, thông qua các nghi lễ, phong tục, sinh hoạt truyền thống gắn với các không gian di sản: đình, đền, nhà cổ, các phố nghề.

Nội dung chương trình tập trung vào việc tái hiện không gian Tết truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ; thực hành và phục dựng các nghi lễ dân gian như: tổ chức đoàn rước truyền thống dâng lễ cửa đình, lễ Cáo yết Thành hoàng, lễ dựng cây Nêu ngày Tết, trình diễn trang phục áo dài, lễ nghi, âm nhạc dân gian trong không gian phố cổ và khu vực đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Giới thiệu nghề thủ công, sản phẩm làng nghề, nghệ thuật truyền thống và các hoạt động trải nghiệm gói bánh chưng, chuẩn bị Tết trong gia đình Hà Nội xưa; trưng bày, triển lãm mỹ thuật, biểu diễn nghệ thuật truyền thống, giao lưu với các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ nhân và cộng đồng.

Điểm nhấn của chương trình năm nay là việc liên kết chặt chẽ các di tích trong khu phố cổ và không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm với các hoạt động Tết, tạo nên sự cộng hưởng, tôn vinh lẫn nhau giữa không gian di sản vật thể và các thực hành văn hóa phi vật thể.

Đáng chú ý, di tích số 22 Hàng Buồm lần đầu tiên được lựa chọn để tái hiện không gian Tết và phiên chợ Tết vùng đồng bằng Bắc Bộ, góp phần gợi nhớ hình ảnh chợ Tết xưa thân thuộc trong ký ức cộng đồng. Trong khi đó, ngôi nhà di sản số 87 Mã Mây, sau quá trình tu bổ, tôn tạo, chính thức mở cửa đón du khách trở lại với không gian một gia đình Hà Nội xưa chuẩn bị đón Tết.

Sau 5 năm tổ chức, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội tiếp tục phối hợp với CLB Đình làng Việt, Bách Hoa Bộ Hành, CLB Kỵ xạ Việt Nam, Áo dài Phạm Gia, Thong Dong tổ chức đoàn dâng lễ và thực hiện nghi lễ dựng cây nêu - một trong những nghi thức tiêu biểu của Tết cổ truyền. Lễ rước truyền thống và lễ dựng cây nêu năm nay được tổ chức với quy mô và cách tiếp cận mới, lấy khu vực Ô Quan Chưởng làm điểm mở đầu như một “sân khấu di sản”, hình thành tuyến đường rước mang tính biểu trưng, tôn vinh các giá trị lịch sử - văn hóa của khu phố cổ và không gian hồ Hoàn Kiếm.

Đáng chú ý, hình ảnh 15 con ngựa có người cưỡi cùng các tác phẩm ngựa gỗ do thiếu nhi phường Hoàn Kiếm thực hiện sẽ tạo nên điểm nhấn sinh động, góp phần làm nổi bật hình ảnh con giáp của năm và tăng tính kết nối giữa các thế hệ trong không gian lễ hội.

Thông qua chương trình, Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội khẳng định vai trò là đơn vị nòng cốt trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đồng thời, hướng tới mục tiêu giáo dục di sản cho thế hệ trẻ, gắn bảo tồn với phát triển du lịch, thương mại và kinh tế sáng tạo, góp phần xây dựng hình ảnh Hà Nội - Thành phố sáng tạo, nơi truyền thống và hiện đại hòa quyện, cùng nhau tỏa sáng trong Sắc Xuân Hoàn Kiếm 2026./.