Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, tôn vinh truyền thống hiếu học

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 105/KH-UBND về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).

Các hoạt động kỷ niệm nhằm tôn vinh 950 năm nền Quốc học Việt Nam, truyền thống giáo dục dân tộc trong dòng chảy lịch sử; nhấn mạnh, làm rõ vai trò của Quốc Tử Giám là trung tâm đào tạo nhân tài của quốc gia qua các triều đại và truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài là bản sắc văn hiến của Thăng Long - Hà Nội.

Qua đó, khẳng định vị thế của Hà Nội - Thủ đô nghìn năm văn hiến, tri thức, trung tâm giáo dục, đào tạo, khoa học và văn hóa hàng đầu của cả nước, thành phố học tập trong mạng lưới các thành phố học tập của UNESCO.

Tri ân các bậc tiền nhân, danh nhân văn hóa, hiền tài đã góp phần dựng xây nền học thuật và sự nghiệp phát triển quốc gia, vinh danh hiền tài, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia tiêu biểu của Thủ đô trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa, đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, đặt nền móng cho việc xây dựng Đề án tổng thể bảo tồn, phát huy và tái thiết không gian văn hiến Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong tổng thể Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn, hướng tới kỷ niệm 1000 năm thành lập Quốc Tử Giám (2076).

Theo kế hoạch, các hoạt động kỷ niệm sẽ diễn ra từ tháng 3 đến tháng 11/2026 với thông điệp: “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”.

Các hoạt động tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng, trên các nền tảng số; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong các hoạt động quảng bá, giới thiệu giá trị của Quốc Tử Giám, của hệ thống 82 tấm bia tiến sĩ. Xây dựng phim tư liệu về Quốc Tử Giám theo hướng kể chuyện, làm nổi bật quá trình quy hoạch, lịch sử hình thành và giá trị giáo dục tiêu biểu; trong đó, đặc biệt chú trọng khắc họa vai trò, tư tưởng của các danh nhân, trọng tâm là nhà giáo Chu Văn An.

Tổ chức thực hiện chuyển đổi số tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng dự án độc lập về hạ tầng và quản trị thông minh, áp dụng cơ chế đặc thù nhằm bảo đảm tiêu chuẩn quốc tế và tiến độ triển khai. Dự án tập trung đẩy mạnh số hóa gắn với bảo tồn, khai thác, quảng bá giá trị di sản và xây dựng Trung tâm điều hành thông minh; qua đó kiến tạo không gian di sản số kết nối hài hòa giữa truyền thống với công nghệ hiện đại, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, nghiên cứu và trải nghiệm của công chúng, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của Thành phố. Số hóa quét 3D các đơn nguyên kiến trúc, hiện vật của di tích nhằm tạo lập dữ liệu kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, truyền thông, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Ra mắt và vận hành nền tảng số chuyên biệt: Lễ ra mắt nền tảng "Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Không gian Di sản tương tác số".

Hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và nền tảng công nghệ phục vụ vận hành ổn định, lâu dài; bảo đảm khả năng mở rộng, cập nhật và tích hợp với hệ thống dữ liệu số của Thành phố.

Ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, giáo dục và trải nghiệm: Triển khai các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI, AR, mã hóa dữ liệu số…), thực tế tăng cường (AR), số hóa 3D… trong công tác tuyên truyền, quảng bá và giáo dục giá trị di sản. Du lịch số Văn Miếu - Quốc Tử Giám; cung cấp thông tin cho khách tham quan trước, trong và sau khi đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám để quảng bá sâu rộng giá trị di tích, đưa khách quay trở lại.

Bên cạnh đó còn tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm theo chuyên đề, các hoạt động nghệ thuật, xuất bản, thiết kế, ấn phẩm, các hoạt động tương tác… nhân kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám.

Tổ chức chương trình giáo dục truyền thống dành cho học sinh, sinh viên; tổ chức cuộc thi tìm hiểu về Quốc Tử Giám dành cho học sinh Thủ đô theo hình thức trực tuyến kết hợp trực tiếp, tập trung vào lịch sử hình thành, giá trị di sản và truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài.

Vinh danh hiền tài, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia tiêu biểu của Thủ đô trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa, đổi mới sáng tạo; làm rõ sự tiếp nối giữa truyền thống hiền tài xưa với đội ngũ trí thức hôm nay.

Tổ chức hội thảo, toạ đàm; xuất bản sách về các danh nhân từng là Tế tửu, Tư nghiệp, học quan, Giám sinh Quốc Tử Giám như: Chu Văn An, Ngô Sĩ Liên, Thân Nhân Trung, Lê Quý Đôn, Nguyễn Nghiễm… Tổ chức trưng bày, xuất bản sách về 82 bia tiến sĩ.

Trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm, Hà Nội cũng đẩy mạnh hợp tác với một trường đại học lâu đời trên thế giới, phối hợp với tổ chức UNESCO tổ chức hoạt động trưng bày, triển lãm, hội thảo, văn hóa nghệ thuật. Tổ chức các hoạt động văn hóa giáo dục với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, chuyên gia và học giả nước ngoài.

Tổ chức hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề: “950 năm Quốc Tử Giám - Di sản Quốc học và khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới” vào ngày 10/11/2026. Hội thảo có sự tham gia của nhiều nhà khoa học trong nước và chuyên gia quốc tế, tập trung làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám qua 950 năm hình thành và phát triển, đồng thời đề xuất các khuyến nghị nhằm phát huy truyền thống Quốc học trong bối cảnh mới.

Bên cạnh đó, Thành phố cũng triển khai nhiều dự án tu bổ, chỉnh trang di tích như tu bổ Khuê Văn Các, cổng chính Văn Miếu và Điện Đại Thành, đồng thời nâng cấp hệ thống hạ tầng kỹ thuật, chiếu sáng, thoát nước và an ninh. Cùng với đó, Quỹ Khuê Văn Các sẽ được thành lập nhằm tôn vinh và hỗ trợ các trí thức, nhà khoa học, chuyên gia tài năng có nhiều đóng góp cho Thủ đô và đất nước.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, dự kiến tổ chức ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia. Sự kiện dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế, các trường đại học cùng đông đảo học sinh, sinh viên Thủ đô.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử gần một thiên niên kỷ của nền giáo dục Việt Nam, mà còn mang thông điệp khơi dậy khát vọng học tập, trọng dụng nhân tài trong giai đoạn phát triển mới.

Thông qua các hoạt động văn hóa - giáo dục, Hà Nội hướng tới việc lan tỏa sâu rộng giá trị của “Đạo học”, góp phần xây dựng xã hội học tập, phát huy truyền thống văn hiến Thăng Long - Hà Nội và khẳng định vai trò của tri thức trong sự phát triển bền vững của đất nước.