Hạ tầng trạm sạc trên cao tốc còn chậm so với "độ phủ" xe điện

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, tiến độ phủ sóng trạm sạc trên các tuyến cao tốc huyết mạch vẫn còn nhiều hạn chế.

Cụ thể, trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có 36 trạm dừng nghỉ. Trong số 7 trạm đã hoàn thành, đưa vào khai thác trước năm 2024, mới có 2 trạm được trang bị hệ thống sạc xe điện. Trạm Tây Ninh Bình (Km269+410, bên phải tuyến) đã lắp đặt, vận hành đủ 24/24 vị trí; trạm Xuân Khiêm Ninh Bình (Km269+313, bên trái tuyến) mới vận hành 12/26 vị trí.

Đáng chú ý, 5 trạm dừng nghỉ trên các tuyến Hà Nội - Bắc Giang, Cầu Giẽ - Ninh Bình, La Sơn - Hòa Liên, TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và Bến Lức - Trung Lương vẫn chưa có trạm sạc. Ngay cả những tuyến cao tốc khai thác nhiều năm, hạ tầng phục vụ phương tiện điện cũng chưa theo kịp nhu cầu.

Với 21 trạm dừng nghỉ do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản đã ký hợp đồng đầu tư kinh doanh, hạ tầng sạc điện được đưa vào thiết kế, với yêu cầu tối thiểu 10% vị trí đỗ xe có trạm sạc. Tuy nhiên, giữa yêu cầu trong thiết kế và khả năng đưa vào vận hành vẫn còn khoảng cách.

Trong đó, 9 trạm do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đầu tư. Trạm Mai Sơn - Quốc lộ 45 đã vận hành 10 trụ sạc mỗi bên, mỗi trụ có 2 cổng, tương đương 20 vị trí đỗ sạc mỗi bên. 8 trạm còn lại, trên các đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm, được thiết kế 20-22 vị trí sạc mỗi bên, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Năm trạm do liên danh FUTABUSLINE - Thành Hiệp Phát đầu tư cũng được thiết kế 10-26 vị trí sạc mỗi bên, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Một số trạm khác đã lắp đặt nhưng chưa đạt công suất thiết kế. Hai trạm Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng mới vận hành lần lượt 12/34 và 12/36 vị trí sạc mỗi bên. Nhà đầu tư đang hợp tác với V-Green để mở rộng mô hình siêu trạm sạc, dự kiến bổ sung tới 400 vị trí.

Một số tuyến khác, dù đã có nhưng chưa đáp ứng kịp nhu cầu sử dụng của lượng xe điện lưu thông như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng mới có 68/136 vị trí sạc ở 3 trạm dừng nghỉ.

Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên có 20/40 vị trí, cao tốc Nội Bài - Lào Cai, cả 6 trạm dừng nghỉ chưa có trạm sạc.

Có thể thấy, trong khi phương tiện sử dụng điện ngày càng phổ biến, mạng lưới trạm sạc tại các trạm dừng nghỉ trên đường cao tốc vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều tuyến đã khai thác nhưng chưa có trạm sạc; một số nơi mới lắp đặt được một phần số vị trí theo thiết kế.

Nhằm khẩn trương gỡ khó cho các nhà đầu tư, Cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị Bộ Xây dựng cùng các địa phương, ban quản lý dự án rà soát và hoàn thiện hạ tầng sạc theo đúng quy chuẩn. Đối với các dự án cao tốc đang xây dựng, các chủ đầu tư bắt buộc phải bổ sung đầy đủ hạ tầng sạc điện để hoàn thành đồng thời cùng dự án.

Đặc biệt, sự vào cuộc của các địa phương trong việc hỗ trợ nhà đầu tư kết nối nguồn điện là yếu tố then chốt. Cơ quan chức năng kiến nghị các bộ, ngành liên quan cần nghiên cứu lồng ghép quy hoạch, gắn trách nhiệm đầu tư hạ tầng cấp điện cho các trạm dừng nghỉ vào quy hoạch đô thị và quy hoạch phát triển điện lực quốc gia. Đồng thời, cần bổ sung quy hoạch hạ tầng cấp nhiên liệu xanh (CNG, LNG, Hydro) trên các tuyến cao tốc huyết mạch.

Có thể thấy, để hiện thực hóa mục tiêu giao thông xanh, việc phủ sóng trạm sạc trên cao tốc không đơn thuần là lắp đặt các trụ điện rời rạc. Đó phải là sự kết nối đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, hệ thống năng lượng thông minh và một bộ quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, bảo đảm trải nghiệm an toàn, minh bạch cho người sử dụng.