Hai yếu tố giúp TTCK Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá nâng hạng trong tháng 3

Sau khi công bố thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí chính thức và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào ngày 8/10/2025, FTSE Russell sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến thị trường, và khuyến khích các bên liên quan đóng góp ý kiến trước đợt rà soát giữa kỳ tháng 3 năm 2026 để đảm bảo quá trình nâng hạng được thực hiện đúng kế hoạch vào tháng 9 năm 2026.

Trước kỳ đánh giá tháng 3, FTSE Russell đang tập trung vào hai yếu tố chính. 

Thứ nhất, liệu Việt Nam đã thực sự cho phép giao dịch thông qua các nhà môi giới toàn cầu hay chưa. Đây là một cột mốc quan trọng, bởi các nhà đầu tư quốc tế cần có khả năng giao dịch tại Việt Nam theo cùng cách họ giao dịch ở các thị trường mới nổi khác. Điều này đặc biệt quan trọng đối với việc mô phỏng chỉ số và đảm bảo quy trình vận hành phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Thứ hai, FTSE Russell đang theo dõi mức độ thuận tiện thực tế của quy trình mở tài khoản - từ việc cấp mã số giao dịch chứng khoán nhanh đến đâu, cho đến việc nhà đầu tư nước ngoài có thể mở tài khoản tiền và bắt đầu giao dịch nhanh thế nào. Quy trình này đã có những cải thiện đáng kể, nhưng mục tiêu tiếp theo là đảm bảo sự trơn tru, ổn định và có thể dự đoán được đối với nhà đầu tư quốc tế.

Hai yếu tố này sẽ là những điểm then chốt giúp Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá tháng 3 và tiến tới việc nâng hạng vào tháng 9.

Gần đây, Bộ Tài chính Việt Nam đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC cho phép nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức được giao dịch theo cơ chế không yêu cầu có đủ tiền tại thời điểm đặt lệnh (NPF) kèm theo cơ chế kiểm soát rủi ro thanh toán là một bước tiến quan trọng về mặt quy định, nhưng bài kiểm tra thực sự nằm ở trải nghiệm của người sử dụng chỉ số.

Hơn nữa, việc thiết lập Trung tâm bù trừ đối tác trung tâm (CCP) trở thành mảnh ghép thiết yếu tiếp theo của Thông tư 08. CCP mang lại khả năng mở rộng thực sự cho thị trường - bao gồm bảo vệ đối tác tốt hơn, tính chắc chắn cao hơn trong thanh toán, và năng lực xử lý khối lượng giao dịch ở quy mô thị trường mới nổi.

Như vậy, Thông tư 08 đã giải quyết rào cản về quy định, còn CCP sẽ giúp thị trường Việt Nam sẵn sàng cho dòng vốn lớn hơn trong tương lai, theo cách ổn định và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Từ góc nhìn của FTSE Russell, điều quan trọng nhất là các cải cách phải hoạt động hiệu quả trong thực tế đối với nhà đầu tư toàn cầu.

Cụ thể, FTSE Russell sẽ đánh giá liệu các nhà đầu tư hiện có thể hoàn thành toàn bộ quy trình từ mở tài khoản, giao dịch, thanh toán cho đến các hoạt động hậu giao dịch với mức độ thuận tiện tương tự như tại các thị trường mới nổi khác hay không.

Điều này bao gồm việc giao dịch qua các nhà môi giới toàn cầu có thực sự trơn tru hay không, hệ thống thanh toán có vận hành ổn định hay không, và liệu các rào cản vận hành từng khiến nhà đầu tư chậm trễ trước đây đã được giảm đáng kể hay chưa.

Nói ngắn gọn, FTSE Russell sẽ đánh giá thành công của cải cách dựa trên việc Việt Nam có thực sự vận hành như một thị trường mới nổi trong thực tế hay không - chứ không chỉ trên giấy tờ, và liệu các nhà đầu tư toàn cầu có thể hoạt động tại đây với mức độ tự tin và hiệu quả tương tự các thị trường khác hay không.