HĐND TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số trong hoạt động cơ quan dân cử

Tại hội nghị, hai bên tập trung trao đổi các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động cơ quan dân cử; kinh nghiệm triển khai Luật Thủ đô năm 2026 và những đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách cho mô hình đô thị đặc biệt trong thời gian tới.

Đoàn công tác HĐND TP. Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến mô hình chuyển đổi số "ba trụ cột" mà HĐND TP. Hà Nội đang triển khai. Đại diện HĐND TP. Hà Nội cho biết, ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã thành lập Ban Chỉ đạo 57 và xây dựng chiến lược chuyển đổi số với phương châm lấy đại biểu làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng.

Điểm nhấn nổi bật là việc xây dựng Nền tảng số điều hành tập trung hai cấp, được đưa vào thử nghiệm từ ngày 17/3/2026. Hệ thống tích hợp 9 phân hệ nghiệp vụ trên một nền tảng thống nhất với cơ chế đăng nhập một lần, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và tổ chức các kỳ họp.

Đến nay, 100% đại biểu HĐND TP. Hà Nội đã được trang bị thiết bị số phục vụ công tác; 100% kỳ họp sử dụng tài liệu điện tử thông qua môi trường số và mã QR. Hệ thống cũng đã được triển khai đến 126 HĐND xã, phường với hơn 3.200 tài khoản sử dụng, góp phần nâng tỷ lệ sử dụng tài liệu điện tử tại các kỳ họp lên trên 90%.

Đáng chú ý, HĐND TP. Hà Nội đang thử nghiệm nền tảng Trợ lý ảo phục vụ hoạt động cơ quan lập pháp (Legislative AI). Công cụ này hỗ trợ đại biểu trong việc tóm tắt tài liệu kỳ họp, đối chiếu văn bản quy phạm pháp luật, phân nhóm ý kiến cử tri và xây dựng đề cương giám sát. Theo đánh giá thực tế, ứng dụng AI giúp rút ngắn từ 50% đến 70% thời gian xử lý công việc chuyên môn so với phương thức truyền thống.

Từ những kết quả trên, HĐND TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ nghiên cứu, vận dụng vào quá trình xây dựng Trung tâm điều hành dân cử thông minh (Legislative IOC), mô hình Đại biểu số, Cử tri số và hoàn thiện hệ thống quản lý tập trung trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư.

Về công tác xây dựng thể chế, hai bên đã trao đổi kinh nghiệm triển khai Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. HĐND TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao cách làm chủ động của Hà Nội trong tổ chức thi hành luật theo nguyên tắc "sáu rõ", gồm: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.

Theo đó, chỉ trong hơn hai tháng kể từ khi Luật được Quốc hội thông qua, HĐND TP. Hà Nội đã phối hợp với UBND Thành phố và các chuyên gia tổ chức ba kỳ họp chuyên đề, thông qua 59 nghị quyết nhằm chuẩn bị cho việc thi hành luật từ ngày 1/7/2026.

Trên cơ sở thực tiễn triển khai các cơ chế đặc thù, HĐND TP. Hà Nội cũng chia sẻ nhiều khuyến nghị để TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Các đề xuất tập trung vào 3 cơ chế. Một là, cơ chế tài chính vượt trội: Cho phép giữ lại tỷ lệ điều tiết ngân sách cao hơn theo từng giai đoạn; thành lập Quỹ Phát triển Đô thị đặc biệt; cho phép phát hành trái phiếu đô thị đối với các dự án chiến lược dưới sự giám sát trực tiếp của HĐND mà không cần quy trình xin ý kiến Quốc hội phức tạp.

Hai là, quy hoạch không gian đô thị hiện đại: Bổ sung khung pháp lý rõ ràng về phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) quanh các nhà ga, thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch chi tiết tại các khu vực chiến lược, và cơ chế pháp lý toàn diện cho phát triển không gian ngầm như hệ thống tàu điện ngầm, trung tâm thương mại ngầm.

Ba là, khung pháp lý về chính quyền số và quản trị thông minh: Bổ sung chương riêng biệt quy định rõ quyền thu thập, quản lý, chia sẻ dữ liệu mở; cho phép áp dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mô phỏng đô thị kỹ thuật số (Digital Twin) trong quy hoạch và giám sát thực thi pháp luật.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Trần Thế Cương đã thay mặt Thường trực HĐND TP. Hà Nội đề nghị HĐND hai thành phố tiếp tục phát huy hiệu quả Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030 giữa Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội và Ban Thường vụ Thành ủy TP. Hồ Chí Minh; tăng cường chia sẻ dữ liệu, phối hợp khảo sát chuyên đề và trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử.

Hội nghị khép lại với cam kết tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động từ phía HĐND TP. Hồ Chí Minh, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và xây dựng cơ quan dân cử hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hướng tới phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.