Hồ Khe Lau: “Đánh thức” tiềm năng du lịch sinh thái từ vùng đất yên bình

Mặt nước phẳng lặng in bóng mây trời, bao quanh là nương rẫy và những mái nhà thưa thớt, tạo nên một không gian gần như tách biệt với nhịp sống ồn ào. Từ một hồ chứa nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, hồ Khe Lau đang đứng trước cơ hội trở thành điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch sinh thái của tỉnh Thanh Hóa. Hồ Khe Lau với vẻ đẹp hoang sơ, yên bình ở xã Yên Thọ, Thanh Hóa đang được quy hoạch thành khu du lịch sinh thái quy mô lớn, kêu gọi đầu tư khoảng 6.000 tỷ đồng để đánh thức tiềm năng vùng đất yên bình này.

Hồ chứa nước Khe Lau, thuộc thôn Đồng Trung (xã Yên Lạc, huyện Như Thanh cũ), nay thuộc xã Yên Thọ, có diện tích lưu vực khoảng 3,5 km², đảm nhiệm vai trò tưới tiêu cho hơn 70 ha đất canh tác. Không chỉ mang giá trị thủy lợi, khu vực này còn sở hữu cảnh quan tự nhiên đặc trưng với địa hình đồi thoải, thảm thực vật phong phú và không gian sinh thái nguyên sơ.

Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, cuối năm 2025, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu sinh thái hồ Khe Lau (ST-05), thuộc Khu kinh tế Nghi Sơn. Đây là bước cụ thể hóa Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Nghi Sơn đến năm 2035, tầm nhìn 2050, hướng tới hình thành khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí tổng hợp tại khu vực phía Tây Bắc.

Theo quy hoạch, khu sinh thái hồ Khe Lau có tổng diện tích khoảng 337 ha, với định hướng phát triển hài hòa giữa khai thác du lịch và bảo tồn thiên nhiên. Cơ cấu sử dụng đất được phân bổ hợp lý, gồm khoảng 19,44 ha đất khu dân cư, 60,69 ha đất dịch vụ, 108,22 ha đất cây xanh và 75,56 ha mặt nước, cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, giao thông, công cộng và phụ trợ. Trong đó, diện tích lòng hồ chiếm khoảng 63 ha, đóng vai trò trung tâm cảnh quan.

Dự án được chia thành hai phân khu chức năng chính. Khu A ở phía Bắc, gắn với cảnh quan hồ Rãy Cồ và Ao Sen, phát triển theo hướng du lịch cộng đồng, trải nghiệm sinh thái. Khu B ở phía Nam, với trung tâm là hồ Khe Lau, định hướng phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí tổng hợp. Các công trình dịch vụ, resort được quy hoạch với chiều cao từ 1 đến 9 tầng, hệ số sử dụng đất tối đa 2,25 lần, kết hợp các không gian văn hóa, quảng trường, thể thao nhằm tạo điểm nhấn cảnh quan.

Quy mô dự án dự kiến phục vụ khoảng 100.000 lượt khách mỗi năm; trong đó lượng khách lưu trú ngắn hạn chiếm khoảng 20%, công suất tối đa khoảng 2.000 khách mỗi ngày. Tỉnh Thanh Hóa cũng đưa dự án vào danh mục ưu tiên thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 6.000 tỷ đồng, kỳ vọng thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Về phương án dân cư, khu vực hiện có 177 hộ thuộc các thôn Đồng Yên, Đồng Trung, Ba Cồn và Ao Mè. Trong đó, 147 hộ được giữ lại để phát triển mô hình du lịch cộng đồng, homestay; 30 hộ còn lại dự kiến bố trí tái định cư tại khu vực phía Nam, ngoài ranh giới khu sinh thái.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được quy hoạch đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài. Giao thông đối ngoại kết nối qua tuyến tỉnh lộ phía Đông với mặt cắt ngang 42 m, kết hợp đường gom 7,5 m; mạng lưới giao thông nội khu tổ chức linh hoạt với các tuyến đường 24 m và 13 m. Nhu cầu cấp điện khoảng 2.980 kW, lấy từ trạm biến áp 110 kV Nông Cống; cấp nước khoảng 1.450 m³/ngày đêm từ Nhà máy nước Thanh Kỳ. Hệ thống xử lý nước thải với tổng công suất 960 m³/ngày đêm, chất thải rắn khoảng 3,5 tấn/ngày được thu gom, xử lý tập trung. Toàn bộ hạ tầng viễn thông được ngầm hóa, bảo đảm mỹ quan và đồng bộ.

Không gian sinh thái được tổ chức trên nền tảng ba cụm hồ Ao Sen, Rãy Cồ và Khe Lau, kết hợp thảm cây xanh, vườn hoa, khu văn hóa - thể thao và khu sản xuất nông nghiệp gắn với trải nghiệm. Phương tiện giao thông nội khu ưu tiên sử dụng xe điện hoặc nhiên liệu sạch nhằm giảm phát thải, bảo vệ môi trường. Khu nghĩa trang Tam Đa hiện hữu được giữ nguyên, cải tạo và bố trí dải cây xanh cách ly.

Việc công bố quy hoạch không chỉ mở ra cơ hội "đánh thức" tiềm năng của một vùng đất còn nhiều hoang sơ, mà còn tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển du lịch sinh thái bền vững. Khi được triển khai, Khu sinh thái hồ Khe Lau được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến nghỉ dưỡng quy mô, góp phần cân bằng giữa phát triển công nghiệp và bảo vệ môi trường, đồng thời thúc đẩy kinh tế - xã hội khu vực phía Tây Bắc Khu kinh tế Nghi Sơn và tỉnh Thanh Hóa.