Hồ tiêu Việt Nam khẳng định vị thế, làm chủ cuộc chơi trên thị trường quốc tế

Năm 2025 được đánh giá là một trong những năm thành công nhất của ngành hồ tiêu Việt Nam khi lần đầu tiên đưa giá trị xuất khẩu chạm mốc kỷ lục, tạo nền tảng quan trọng cho triển vọng xuất khẩu trong năm 2026. Theo số liệu từ Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), tính đến cuối năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 247.482 tấn hồ tiêu, mang về kim ngạch hơn 1,66 tỷ USD.

Đáng chú ý, mặc dù lượng xuất khẩu giảm nhẹ khoảng 1,2% so với năm 2024, nhưng giá trị kim ngạch lại tăng trưởng đột phá tới 26%. Nguyên nhân chủ yếu giúp ngành hồ tiêu "bứt tốc" về giá trị chính là nhờ mặt bằng giá thế giới duy trì ở mức cao trong suốt cả năm. Giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh đã trở thành yếu tố quyết định, bù đắp cho sự sụt giảm về sản lượng do diện tích canh tác bị thu hẹp sau giai đoạn giá thấp kéo dài trước đây.

Bước sang năm 2026, xu hướng tích cực tiếp tục được duy trì. Ngay trong quý I, xuất khẩu hồ tiêu, đặc biệt là tiêu đen, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng cả về sản lượng và giá trị. Điều này cho thấy nhu cầu thị trường vẫn ở mức cao, đồng thời phản ánh sự phục hồi của chuỗi tiêu dùng toàn cầu.

Hiện nay, Việt Nam đang nắm giữ hơn 36% thị phần hồ tiêu thế giới, bỏ xa nhiều quốc gia sản xuất lớn như Ấn Độ hay Brazil. Trong bối cảnh sản lượng tại một số quốc gia cạnh tranh giảm do thời tiết bất lợi và dịch bệnh, vai trò của Việt Nam càng trở nên nổi bật khi giữ vai trò điều tiết nguồn cung.

Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là điểm đến lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam. Dù tổng nhu cầu nhập khẩu của thị trường này có dấu hiệu chững lại, lượng tiêu từ Việt Nam vẫn tăng mạnh, chiếm tỷ trọng áp đảo. Bên cạnh đó, các thị trường truyền thống như Trung Đông, châu Âu hay Trung Quốc vẫn duy trì ổn định, trong khi một số thị trường mới như Canada ghi nhận mức tăng trưởng đột biến.

Việc mở rộng xuất khẩu sang hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ giúp ngành hồ tiêu giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ, đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do để gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, trong "bức tranh" xuất khẩu hồ tiêu, tiêu đen tiếp tục khẳng định vai trò là mặt hàng chiến lược, chiếm tỷ trọng áp đảo hơn 66,3% tổng lượng xuất khẩu. Quý I/2026 chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của mặt hàng này khi sản lượng đạt 43,8 nghìn tấn, tương đương 288,7 triệu USD, tăng 42,2% về lượng và 38,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Dù cạnh tranh trên thị trường vẫn ở mức cao và giá xuất khẩu có xu hướng đi ngang quanh mức 7.443 USD/tấn, nhưng nhờ lợi thế về quy mô sản xuất và uy tín chất lượng, tiêu đen Việt Nam vẫn duy trì được sức hút lớn. 

Dù đang đứng ở đỉnh cao về kim ngạch, ngành hồ tiêu Việt Nam cũng đang đối mặt với những thách thức chưa từng có từ các rào cản kỹ thuật. Các thị trường cao cấp như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Hàn Quốc ngày càng siết chặt quy định về giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs).

Song song với đó, xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển mạnh sang các sản phẩm “xanh”, thân thiện môi trường và có trách nhiệm xã hội. Người mua không chỉ quan tâm đến chất lượng mà còn yêu cầu minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vùng trồng đến chế biến và vận chuyển.

Trước yêu cầu mới, ngành hồ tiêu Việt Nam đang từng bước chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng. Các doanh nghiệp đã bắt đầu đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển các sản phẩm như tinh dầu tiêu, tiêu xay, tiêu hữu cơ… nhằm gia tăng giá trị và mở rộng thị trường.

Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan cũng đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng các FTA để giữ vững thị phần tại các thị trường chủ lực và khai phá các thị trường tiềm năng. Với những bước đi bài bản và chiến lược dài hạn, ngành hồ tiêu Việt Nam đang tự tin hướng tới mục tiêu đóng góp quan trọng vào hành trình đưa kim ngạch xuất khẩu nông sản của cả nước sớm chạm mốc 100 tỷ USD.