Hoàn thiện quy chuẩn cho hạ tầng trạm sạc xe điện

Hạ tầng sạc nội địa đang phát triển vô cùng sôi động. Hiện tại, thị trường trạm sạc xe điện tại Việt Nam đang hình thành hai hướng phát triển chính: mạng lưới trạm sạc riêng của từng hãng xe và hệ thống trạm sạc mở đa thương hiệu.

VinFast hiện là hãng đầu tư mạnh nhất với hệ thống V-Green, phục vụ riêng cho dòng xe điện VinFast. Hệ thống này được quy hoạch hơn 150.000 cổng sạc tại 63 tỉnh, thành, tạo mạng lưới có độ phủ lớn nhất trên thị trường. Doanh nghiệp này cũng bắt đầu triển khai những siêu trạm sạc.

Trong khi đó, các hãng như BYD, Geely, Ford, Porsche, Mercedes, BMW... phần lớn phát triển trạm thông qua đại lý hoặc hợp tác với đơn vị thứ ba, với mức độ mở khác nhau. Các mạng này có quy mô nhỏ hơn, chủ yếu tập trung tại đại lý, trung tâm dịch vụ và các đô thị lớn.

Ở nhóm sạc đa thương hiệu, các doanh nghiệp như Eboost, EV One, Esky, EV Charge, Rabbit EV, ChargeLink, FUTA EV Power... đang xây dựng mạng lưới cho nhiều dòng xe. Eboost hiện công bố hơn 2.500 điểm sạc trên toàn quốc, trong khi EV One có hơn 70 trạm và đặt mục tiêu mở rộng lên hơn 600 đầu sạc vào năm 2028. FUTA EV Power cũng đang mở rộng mạng lưới tại các bến xe Phương Trang và địa điểm đối tác, với trụ sạc công suất tới 240 kW.

Xu hướng gần đây là liên thông giữa các mạng sạc, ví dụ VETC Trạm sạc đã kết nối nhiều nhà vận hành để người dùng tìm trạm, kích hoạt và thanh toán trên một nền tảng. VETC hiện cho biết hệ thống đã liên thông khoảng 250 trạm trên toàn quốc, trong đó các trạm thuộc nhiều nhà vận hành khác nhau, thay vì toàn bộ do VETC đầu tư và sở hữu.

Trong bối cảnh tỷ trọng xe năng lượng mới tại Việt Nam gia tăng mạnh, sự phân mảnh của mạng lưới trạm sạc đơn lẻ đang trở thành rào cản lớn đối với tâm lý người tiêu dùng lẫn bài toán chi phí của nhà đầu tư. 

Để tháo gỡ rào cản này, Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61 quy định về quy chuẩn kỹ thuật đối với trụ và trạm sạc xe điện.

Thông tư 61 đã chính thức tạo nên "ngôn ngữ chung" cho hạ tầng sạc trên toàn quốc. Quy chuẩn này được xây dựng nhằm tạo hành lang kỹ thuật chuẩn hóa cho ngành xe điện và đảm bảo hệ thống vận hành an toàn.

Theo đó, quy chuẩn tập trung vào 4 mục tiêu cốt lõi: an toàn, tương thích, minh bạch với người sử dụng và bảo vệ hệ thống điện, qua đó hướng tới xu thế sạc thông minh. Trong đó, yêu cầu tương thích được đặt ra nhằm đưa các thiết bị sạc về những tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất.

Song, theo đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) chia sẻ tại họp báo ngày 7/10/2026, quy định này không đồng nghĩa doanh nghiệp sở hữu trạm sạc bắt buộc phải cho xe của mọi thương hiệu sử dụng. Việc chia sẻ hay sử dụng trạm sạc trên thực tế vẫn phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Bên cạnh các yêu cầu về kỹ thuật và kinh doanh, về phạm vi quản lý, Bộ Công Thương cho biết quy chuẩn tập trung vào trụ sạc, là thiết bị cấu thành trạm sạc. Các trụ sạc đặt tại công trình xây dựng vẫn phải đáp ứng quy chuẩn này. Trong khi đó, toàn bộ trạm sạc nằm trong tòa nhà hoặc công trình còn chịu điều chỉnh của pháp luật về xây dựng, phòng cháy chữa cháy và các quy định liên quan. Việc này nhằm phân định trách nhiệm quản lý giữa Bộ Công Thương và các bộ ngành khác.

Sự ra đời của Thông tư 61 từ Bộ Công Thương cùng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm sạc không đơn thuần là một giải pháp quản lý hành chính, mà là cú hích định hình lại tương lai hạ tầng xe điện Việt Nam. 

Việc chuyển từ tư duy độc quyền khép kín sang kỷ nguyên kết nối mở không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư xã hội, nâng cao hiệu suất khai thác trạm sạc mà còn mang lại sự an tâm tuyệt đối cho người tiêu dùng.