Hơn 18.000 sản phẩm "lên sàn" truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản

Ngày 22/6, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã họp rà soát công tác chuẩn bị đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản vào vận hành. Dự kiến từ ngày 1/7/2026, hệ thống sẽ chính thức hoạt động, góp phần tăng cường minh bạch trong quản lý sản xuất, thúc đẩy chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ cho biết, các điều kiện phục vụ vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản đang được hoàn thiện theo đúng tiến độ. Quá trình chuẩn bị được triển khai đồng thời trên ba trụ cột gồm hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hạ tầng công nghệ và tổ chức kết nối, chạy thử hệ thống.

Về hành lang pháp lý, Bộ đang rà soát các quy định hiện hành, đồng thời xây dựng dự thảo Thông tư về truy xuất nguồn gốc và phối hợp hoàn thiện dự thảo Nghị định liên quan nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc triển khai trên phạm vi cả nước.

Ở khía cạnh hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đã được đưa vào vận hành thử từ cuối năm 2025 và tiếp tục được nâng cấp, bổ sung các chức năng. Cục Chuyển đổi số đã hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, đồng thời thực hiện đánh giá an toàn thông tin, xử lý các nguy cơ bảo mật để bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định khi đưa vào khai thác.

Cùng với đó, các tiêu chuẩn kết nối và chia sẻ dữ liệu đã được ban hành, tạo nền tảng cho việc liên thông giữa các nền tảng truy xuất. Đối với những hệ thống khác như CheckVN, Bộ yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các yêu cầu về an toàn thông tin trước khi chính thức kết nối. Các đơn vị chuyên ngành, địa phương và doanh nghiệp phối hợp cập nhật các dữ liệu nền tảng như mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kết quả kiểm nghiệm.

Hệ thống hiện đã được tích hợp trên hạ tầng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các hạng mục còn lại chủ yếu tập trung vào kiểm thử và hiệu chỉnh nhằm bảo đảm vận hành ổn định từ ngày 1/7/2026.

Theo ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, phần lớn đơn vị cung cấp giải pháp đã hoàn thành kết nối trên môi trường thử nghiệm và dự kiến hoàn tất trước ngày 30/6. Hệ thống hiện quản lý hơn 18.000 sản phẩm của 149 doanh nghiệp thuộc 26 tỉnh, thành phố, cho thấy mức độ sẵn sàng cao trước thời điểm vận hành chính thức.

Đến hết tháng 5/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa quốc gia đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm nói chung. Tuy nhiên, những con số này thực tế chỉ là lượng nhỏ so với tổng lượng hàng hóa đang lưu thông trên thị trường. Vì vậy, Bộ NN-MT và Bộ Công Thương đang từng bước siết chặt quản lý đối với các loại hàng hóa lưu thông kể từ ngày 1/7/2026.

Song song với việc hoàn thiện hạ tầng và dữ liệu, Bộ cũng triển khai thí điểm hệ thống trên một số ngành hàng chủ lực, trong đó sầu riêng xuất khẩu là mô hình tiêu biểu. Kết quả bước đầu cho thấy nền tảng đã hỗ trợ hiệu quả việc truy xuất nguồn gốc các lô hàng, góp phần nâng cao tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Theo giới chuyên gia, một thời kỳ mới đang mở ra, giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở bản thân sản phẩm, mà còn nằm ở thông tin đi kèm sản phẩm. Không chỉ giá cả, mà nguồn gốc xuất xứ sản phẩm mới là tấm vé quyết định hàng hóa được quyền tham gia thị trường.