Hơn 20 phường trong Vành đai 3 Hà Nội thuộc diện tái cấu trúc

Theo phương án đang lấy ý kiến, trong phạm vi Vành đai 3, Hà Nội xác định 7 khu vực cần bảo tồn kết hợp tôn tạo, gồm: trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ; khu phố cũ; khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; cùng không gian hai bên sông Hồng.

Ngoài ra còn có các công trình đặc thù như hệ thống di tích lịch sử - văn hóa đã xếp hạng, cơ sở tôn giáo tín ngưỡng và các khu vực an ninh, quốc phòng trọng yếu.

Các khu vực còn lại trong Vành đai 3 được đề xuất tái cấu trúc toàn diện nếu không đáp ứng yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan, hạ tầng và chất lượng công trình.

Đối chiếu với bản đồ địa giới hành chính hiện nay, các khu vực chịu tác động trải rộng trên nhiều quận nội thành, với hơn 20 phường đáng chú ý gồm:

Ngọc Hà, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Phú Thượng, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Láng, Yên Hòa, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân, Phương Liên, Định Công, Tương Mai, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Hoàng Mai.

Đây đều là những khu vực có mật độ dân cư cao, hình thành từ nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ kéo dài về hạ tầng và không gian sống.

Những khu vực không đạt tiêu chuẩn: Mật độ xây dựng, Hạ tầng kỹ thuật, Không gian công cộng, Chức năng sử dụng đất... sẽ được điều chỉnh lại.

Điểm đáng chú ý của quy hoạch lần này là cách tiếp cận khi không dừng ở cải tạo cục bộ, mà hướng tới tái cấu trúc toàn diện. Việc tái cấu trúc được kỳ vọng tạo cơ hội tổ chức lại không gian đô thị, nâng cấp hạ tầng và giải quyết những áp lực kéo dài nhiều năm của khu vực nội đô.

Ở góc nhìn quy hoạch, đây là bước chuyển từ tư duy "chắp vá" sang "tái thiết đô thị" - tương tự cách nhiều thành phố lớn trên thế giới đã thực hiện khi lõi đô thị trở nên quá tải.

Theo dự thảo, một trong những trụ cột của quá trình tái cấu trúc là hạ tầng giao thông. Hà Nội dự kiến phát triển hệ thống giao thông đa tầng, kết hợp mở rộng đường, xây dựng các tuyến trên cao và đẩy mạnh không gian ngầm.

Đáng chú ý, mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) sẽ được áp dụng, trong đó metro đóng vai trò xương sống, còn các nhà ga trở thành trung tâm phát triển mới.

Điều này đồng nghĩa với việc các khu vực gần tuyến metro, đặc biệt trong các phường nêu trên, có thể trở thành tâm điểm tăng trưởng mới.

Ngoài ra, quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển mạnh hạ tầng ngầm, bao gồm: Bãi đỗ xe ngầm; Công trình công cộng ngầm; Hệ thống giao thông ngầm.

Đặc biệt, việc xây dựng các bể chứa nước quy mô lớn được xem là giải pháp căn cơ để xử lý tình trạng ngập úng kéo dài tại nội đô. Tỷ lệ không gian ngầm được đề xuất đạt trên 40% diện tích đất xây dựng, cho thấy mức độ thay đổi lớn của cấu trúc đô thị trong tương lai.

Sau khi tái cấu trúc, quỹ đất trung tâm sẽ được sử dụng theo hướng hiệu quả hơn. Các khu vực có giá trị cao sẽ ưu tiên phát triển: Trung tâm tài chính; Văn phòng cao cấp và các Khu thương mại quốc tế (CBD).

Song song, Hà Nội định hướng phát triển mô hình đô thị nén - xanh: giảm mật độ xây dựng, tăng chiều cao công trình (có thể lên 40-50 tầng), qua đó giải phóng không gian cho cây xanh và tiện ích công cộng.

Theo các chuyên gia, tái cấu trúc nội đô là bài toán phức tạp, liên quan trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân. Tuy nhiên, trong bối cảnh Hà Nội đang chịu áp lực lớn về dân số, giao thông và môi trường, đây được xem là bước đi khó nhưng cần thiết. Nếu triển khai hiệu quả, quy hoạch này không chỉ thay đổi diện mạo đô thị, mà còn định hình lại cách Hà Nội phát triển trong nhiều thập kỷ tới.