Hơn 3.500 vụ buôn lậu, gian lận thương mại bị xử lý trong một tháng

Theo Báo cáo kết quả chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tháng 8 và phương hướng, nhiệm vụ tháng 9/2026 của Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong tháng 8 cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Tuy nhiên, vi phạm trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa vẫn diễn biến phức tạp, nhất là trên môi trường thương mại điện tử.

Nhu cầu đối với các nhóm hàng phục vụ mùa khai trường như văn phòng phẩm, sách giáo khoa, đồ dùng học tập, trang phục học sinh và hàng hóa chuẩn bị cho Tết Trung thu tăng mạnh. Đây cũng là thời điểm các mặt hàng bánh Trung thu, đồ chơi trẻ em dự kiến có sức mua cao, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng kém chất lượng.

Trong kỳ báo cáo từ ngày 16/7 đến 15/8, các đơn vị thành viên Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương đã kiểm tra 4.469 vụ, phát hiện và xử lý 3.529 vụ vi phạm. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước hơn 39,9 tỷ đồng.

Riêng lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra 4.462 vụ, phát hiện và xử lý 3.522 vụ, thu nộp ngân sách hơn 36,82 tỷ đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm là 23,357 tỷ đồng, trong đó hàng hóa tịch thu trị giá hơn 11 tỷ đồng, hàng hóa buộc tiêu hủy gần 12 tỷ đồng.

Ở các lĩnh vực cụ thể, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 1.470 vụ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng nhập lậu, thu nộp ngân sách hơn 12,909 tỷ đồng. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, 996 vụ được kiểm tra, xử lý, số tiền thu nộp ngân sách hơn 10,135 tỷ đồng.

Đối với thương mại điện tử, lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý 83 vụ, xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng ban hành 5 quyết định xử phạt 5 doanh nghiệp với tổng số tiền 3,12 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Cục Xúc tiến thương mại kiểm tra 2 đơn vị, xử phạt 46,25 triệu đồng đối với các vi phạm trong hoạt động khuyến mại.

Theo Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, trong đó có xu hướng chuyển từ kinh doanh truyền thống sang môi trường số.

Trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng livestream, nhiều đối tượng lợi dụng hình thức bán hàng trực tuyến để kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Các đối tượng thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm kinh doanh, phương thức thanh toán hoặc lập kho hàng tại khu vực ven đô nhằm tránh sự kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh và thu thập chứng cứ.

Hoạt động buôn lậu qua biên giới cũng xuất hiện nhiều thủ đoạn như chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển nhiều lần, sử dụng phương tiện cá nhân hoặc dịch vụ chuyển phát nhanh để né tránh kiểm tra. Một số trường hợp có dấu hiệu khai sai mã HS, xuất xứ nhằm gian lận thuế. Các mặt hàng thường được vi phạm gồm thuốc lá, đường cát, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hàng tiêu dùng và những mặt hàng có thuế suất cao.

Trước diễn biến này, trong tháng 9, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương xác định tiếp tục tập trung kiểm tra các tuyến, địa bàn, lĩnh vực và nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao, nhất là thực phẩm, dược phẩm, hóa mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, xăng dầu, thuốc lá và hàng tiêu dùng.

Cùng với kiểm tra trực tiếp, lực lượng chức năng sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong giám sát hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử. Việc phối hợp với các doanh nghiệp cung cấp nền tảng, đơn vị chuyển phát cũng được chú trọng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương đồng thời yêu cầu tăng cường phối hợp giữa Quản lý thị trường, công an, hải quan, thuế, y tế và chính quyền địa phương; kịp thời chuyển cơ quan điều tra những vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Công tác tuyên truyền, tiếp nhận phản ánh của người dân và doanh nghiệp cũng được đẩy mạnh, góp phần hạn chế hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường.

Qua đó, các lực lượng chức năng hướng tới kiểm soát tốt thị trường trong những tháng cuối năm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.