Hợp tác kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam - Lào - Campuchia

Sự kiện không chỉ đánh dấu cột mốc lần đầu tiên diễn đàn đối thoại khoa học thường niên giữa ba Viện được tổ chức trên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn mở ra tầm nhìn chiến lược về kết nối hạ tầng toàn diện, nâng cao năng lực tự cường và thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt Nam - Lào - Campuchia trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động.

Tham dự buổi làm việc về phía Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (VASS) có GS. TS. Lê Văn Lợi - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương làm Trưởng đoàn.

Đoàn Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào do TS. Leeber Leebouapao - Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào làm Trưởng đoàn.

Đoàn Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia do Viện sĩ, TS. Sok Touch - Chủ tịch Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia làm Trưởng đoàn.

Về phía tỉnh Nghệ An có các đồng chí: Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh cùng lãnh đạo các Sở, ngành, đơn vị liên quan.

Kết nối hạ tầng chiến lược: Yếu tố then chốt cho nền kinh tế tự cường

Phát biểu tại hội đàm, GS. TS. Lê Văn Lợi bày tỏ niềm trân trọng trước sự đón tiếp nồng hậu của lãnh đạo tỉnh Nghệ An. Ông nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên hoạt động đối thoại khoa học thường niên giữa ba cơ quan nghiên cứu và tư vấn chính sách chiến lược của ba nước được tổ chức tại Nghệ An - vùng đất có vị trí đặc biệt về địa lý, văn hóa, phát triển kinh tế và địa chính trị, đồng thời là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

Việc tổ chức chuỗi sự kiện tại đây không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa học thuật, mà còn tạo duyên lành để các đại biểu quốc tế tìm hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam, qua đó vun đắp tình hữu nghị và tăng cường giao lưu nhân dân giữa ba dân tộc.

Khởi xướng và duy trì luân phiên từ năm 2012, cơ chế đối thoại ba bên giữa Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào và Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia đã trở thành kênh tham mưu chính sách quan trọng, cung cấp các luận cứ khoa học sắc bén cho các cơ quan lãnh đạo của ba quốc gia. 

GS. TS. Lê Văn Lợi khẳng định, mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Lào - Campuchia là tài sản vô giá, cần tiếp tục được làm sâu sắc hơn thông qua những liên kết hợp tác mang tính thực chất và hiệu quả.

Năm nay, ba cơ quan đã thống nhất lựa chọn chủ đề cho Hội thảo khoa học diễn ra vào ngày 15/9 là: "Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam - Lào - Campuchia trong bối cảnh mới". Sự lựa chọn này xuất phát từ những đòi hỏi gắt gao của thực tiễn, khi thế giới và khu vực đang chứng kiến những biến động địa chính trị phức tạp, cùng sự tăng tốc của xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong cục diện đó, kết nối hạ tầng toàn diện - bao gồm bốn trụ cột chính là giao thông, năng lượng, thể chế và dữ liệu - được xác định chính là chìa khóa mở đường. Việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng này sẽ giúp ba nước phát huy tối đa các lợi thế mang tính bổ sung cho nhau, thúc đẩy mạnh mẽ dòng chảy thương mại và đầu tư, đồng thời nâng cao năng lực tự cường kinh tế và bảo đảm tính tự chủ chiến lược.

Đặc biệt, mục tiêu của diễn đàn khoa học lần này không dừng lại ở những thảo luận lý thuyết thuần túy. Các đại biểu hướng trọng tâm vào việc nhận diện chính xác các điểm nghẽn thực tế, đánh giá triển vọng phát triển và đề xuất các giải pháp mang tính khả thi cao. Toàn bộ kết quả nghiên cứu sẽ được tổng hợp thành các báo cáo khuyến nghị chính sách chung mang tính thiết thực trình lên Đảng và Chính phủ ba nước, phục vụ trực tiếp cho công tác hoạch định đường lối hợp tác phát triển.

Nghệ An - Tâm điểm kết nối và không gian hợp tác phát triển mới

Đánh giá về vai trò của địa phương đăng cai, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi nhấn mạnh, Nghệ An sở hữu đường biên giới dài với nước bạn Lào, nằm trực tiếp trên hành lang kinh tế Đông - Tây và có vị trí địa lý hết sức thuận lợi trong việc kết nối khu vực Trung Lào, Đông Bắc Thái Lan với Biển Đông.

Thời gian qua, Nghệ An đã chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ khi vươn lên vươn mình vào tốp 10 cả nước về thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Địa phương cũng đang hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược đồng bộ, từ tuyến cao tốc Bắc - Nam, Cảng hàng không quốc tế Vinh cho đến cụm cảng biển nước sâu Cửa Lò. 

Xuất phát từ thực tiễn đó, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam mong muốn thiết lập cơ chế đồng hành dài hạn với Nghệ An trong công tác nghiên cứu, tư vấn chính sách và tham gia các diễn đàn quốc tế; sẵn sàng làm cầu nối thu hút các nguồn lực quốc tế và quảng bá tiềm năng, lợi thế của tỉnh ra thế giới.

Đáp lời lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải bày tỏ sự vui mừng, đồng tình và nhất trí cao với các nội dung trao đổi; đồng thời trân trọng cảm ơn VASS đã tin tưởng lựa chọn Nghệ An làm địa điểm tổ chức hai hội thảo quốc tế quan trọng.

Chia sẻ về những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh của tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động khó lường, việc hợp tác nghiên cứu và chia sẻ tri thức càng trở nên có ý nghĩa chiến lược. 

Đối với Nghệ An, quan hệ hợp tác với các địa phương của Lào giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Trong nhiều năm qua, Nghệ An luôn duy trì và phát triển mối quan hệ hợp tác sâu rộng với các địa phương nước bạn Lào trên nhiều lĩnh vực: từ xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị đến giáo dục, y tế, thương mại, đầu tư, giao thông và giao lưu nhân dân.

Hướng tới tương lai, Nghệ An quyết tâm tiếp tục phát huy vai trò cầu nối vững chắc giữa Việt Nam và Lào, đồng thời chủ động mở rộng không gian liên kết trong khuôn khổ hợp tác ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia. Lãnh đạo tỉnh đề nghị các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các địa phương chuyển hóa tri thức thành những chương trình nghiên cứu chung, những sáng kiến hợp tác cụ thể. Với tinh thần "cùng chia sẻ, cùng hợp tác, cùng phát triển", Nghệ An khẳng định luôn sẵn sàng mở rộng cửa, đồng hành và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp và nhân dân ba nước tăng cường kết nối, tìm kiếm cơ hội hợp tác mới.

Tầm nhìn xanh và sứ mệnh tư vấn chính sách tầm vóc khu vực

Một điểm sáng nổi bật trong chuỗi hoạt động hợp tác năm nay là sự phối hợp vươn tầm quốc tế. Bên cạnh diễn đàn chính giữa ba Viện Hàn lâm, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Môi trường Hàn Quốc tổ chức hội thảo chuyên đề: "Bảo đảm tài chính cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam, Campuchia, Lào: Kinh nghiệm Hàn Quốc và cơ hội hợp tác quốc tế". Việc mở rộng đối tác với Viện Nghiên cứu Môi trường Hàn Quốc được đánh giá là bước phát triển mới của cơ chế đối thoại, góp phần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và thúc đẩy hợp tác phát triển xanh, bền vững.

Đánh giá cao ý nghĩa của buổi làm việc và chuỗi hội thảo, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào - TS. Leeber Leebouapao - khẳng định, việc lựa chọn Nghệ An, quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, làm địa điểm tổ chức sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng, là dịp quan trọng để nhìn lại các giá trị hợp tác đã qua. TS. Leeber Leebouapao kỳ vọng ba Viện Hàn lâm sẽ tiếp tục phát huy vai trò cơ quan tham mưu cho Đảng và Nhà nước ba nước, đi sâu nghiên cứu khoa học phục vụ hoạch định chính sách, tạo cơ sở thúc đẩy thương mại, đầu tư và đưa quan hệ ba nước ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu.

Cùng chung quan điểm, Chủ tịch Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia - Viện sĩ, TS. Sok Touch - nhấn mạnh tầm quan trọng thiết thực của cơ chế hội thảo hợp tác. Ông cho rằng các nhà khoa học cần thể hiện các kết quả nghiên cứu mang lại lợi ích thiết thực cho Chính phủ ba nước, phục vụ sự phát triển kinh tế và mang lại giá trị trực tiếp cho toàn xã hội; đồng thời tin tưởng ba cơ quan sẽ tiếp tục thắt chặt hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau trong thời gian tới.

Buổi tiếp đón và làm việc chiều ngày 14/9/2026 tại Nghệ An không chỉ là một sự kiện ngoại giao giao lưu thông thường, mà đã thực sự trở thành diễn đàn kết nối tư tưởng, nơi trí tuệ khoa học gặp gỡ quyết tâm chính trị của địa phương. Sự đồng điệu giữa các cơ quan tư vấn chính sách hàng đầu và chính quyền tỉnh Nghệ An đã phát đi thông điệp mạnh mẽ về một giai đoạn hợp tác mới: thực chất hơn, toàn diện hơn và gắn kết chặt chẽ hơn. 

Trên nền tảng lịch sử đoàn kết và những lợi ích chiến lược chung, sự kết nối về hạ tầng, dữ liệu và tri thức được kỳ vọng sẽ tạo nên xung lực mới, đưa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Lào - Campuchia vươn lên tầm cao mới vì sự phát triển thịnh vượng của cả khu vực.