Hưng Yên: Hai thập kỷ bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia đình Đông Quách

Nằm giữa vùng quê trù phú của xã Nam Tiền Hải, đình Đông Quách là di tích gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của vùng đất Tiền Hải. Theo tư liệu địa phương, làng Đông Quách được thành lập năm 1828, gắn với công cuộc khai hoang do Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ tổ chức. Trên vùng đất mới, các thế hệ cư dân đã cần cù lao động, dựng làng, lập nghiệp và xây dựng đời sống văn hóa cộng đồng.

Được hình thành trong dòng chảy lịch sử ấy, đình Đông Quách trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Công trình được xây dựng qua nhiều giai đoạn, từ năm 1910–1911, năm 1915 đến năm 1940, mang đậm kiến trúc gỗ truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nổi bật là hệ thống khung gỗ lim vững chắc, mái ngói mũi hài cổ kính cùng các cấu kiện, vì kèo, bức cốn được chạm khắc tinh xảo với họa tiết rồng, phượng, hoa sen và hoa văn truyền thống.

Ngày 11/10/2006, đình Đông Quách được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia theo Quyết định số 83/2006/QĐ-BVHTT. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với những giá trị kiến trúc, nghệ thuật và truyền thống văn hóa mà các thế hệ người dân đã dày công gìn giữ.

Hai thập kỷ qua, công tác bảo tồn di tích luôn nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành và sự chung tay của cộng đồng. Đặc biệt, tỉnh Hưng Yên và ngành văn hóa đã quan tâm đầu tư tu bổ, sửa chữa phần mái ngói tòa bái đường năm gian, góp phần bảo vệ công trình trước tác động của thời gian.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm 20 năm đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia, ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Nam Tiền Hải nhấn mạnh: “Bằng xếp hạng di tích quốc gia không chỉ là sự ghi nhận đối với một công trình, mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm bảo vệ di sản. Niềm tự hào càng lớn, trách nhiệm gìn giữ càng phải sâu sắc; sự ghi nhận càng đáng quý, việc bảo tồn càng phải được thực hiện cẩn trọng, bền bỉ và lâu dài.”

Theo Chủ tịch UBND xã, giá trị di sản chỉ có thể được bảo tồn bền vững khi có sự chung tay của cộng đồng. Ông khẳng định: "Di sản chỉ thực sự được gìn giữ bền vững khi được cộng đồng hiểu, yêu và chăm lo bằng những việc làm cụ thể. Vì vậy, địa phương sẽ tiếp tục chú trọng bảo vệ di tích theo đúng quy định, duy trì các nghi lễ truyền thống, sưu tầm tư liệu lịch sử, đồng thời phát huy vai trò của nhân dân trong gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ."

Lễ hội truyền thống đình Đông Quách cũng là dịp để những người con quê hương gặp gỡ, trở về nguồn cội, tri ân tiền nhân và thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng. Đây không chỉ là hoạt động văn hóa tâm linh mà còn góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với di sản quê hương.

Hai mươi năm là một dấu mốc đáng tự hào, nhưng cũng mở ra trách nhiệm mới trên hành trình bảo tồn di sản. Giữ gìn đình Đông Quách không chỉ là bảo vệ một công trình kiến trúc cổ, mà còn là gìn giữ ký ức lịch sử, bản sắc văn hóa và mạch nguồn truyền thống của vùng đất Tiền Hải. Từ niềm tự hào ấy, chính quyền và nhân dân Nam Tiền Hải tiếp tục chung sức để di tích trường tồn cùng thời gian, trở thành điểm tựa tinh thần và niềm tự hào cho các thế hệ hôm nay và mai sau.