Khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc 2026

Tham dự buổi lễ, về phía các cơ quan Trung ương, có bà Trịnh Thị Thủy - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Triệu Thế Hùng - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; đại diện Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương.

Về phía thành phố Hải Phòng, có ông Lê Tiến Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố; ông Lê Ngọc Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; ông Lê Văn Hiệu - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; ông Phạm Văn Lập - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố.

Buổi lễ còn có sự tham dự của cùng các đồng chí nguyên Thường trực Tỉnh ủy Hải Dương; lãnh đạo HĐND, UBND thành phố Hải Phòng; đông đảo tăng ni, Phật tử; đại diện các tỉnh thành lân cận; nhân dân và du khách thập phương.

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc là sự kiện văn hóa truyền thống quan trọng của thành phố Hải Phòng, nhằm góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, Nhân dân trong việc thực hành, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Thông qua các hoạt động tại Lễ hội, nhằm giới thiệu, quảng bá tài nguyên du lịch, xúc tiến du lịch, thương mại, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ của Khu di sản Côn Sơn, Kiếp Bạc và thành phố; định hướng xây dựng Khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế.

Phát biểu khai hội, ông Nguyễn Minh Hùng - Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội - khẳng định: Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất "địa linh nhân kiệt" - nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn liền với lịch sử hào hùng, oanh liệt của dân tộc Việt Nam.

Từ thế kỷ 14, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - một Thiền phái nhập thế của người Việt góp phần làm nên sức mạnh "Đông A" - điểm tựa tinh thần cho quân dân Đại Việt giữ vững nền độc lập chủ quyền trước âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại xâm. Nơi đây, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài lại nô nức về trẩy hội, thắp nén tâm hương tưởng nhớ vị tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả.

Huyền Quang tên thật là Lý Đạo Tái, sinh tháng Giêng, năm Giáp Dần, niên hiệu Nguyên Phong thứ 4, tức năm 1254 đời vua Trần Thái Tông. Đương thời, Huyền Quang là một trong những trí thức tài năng, nổi tiếng thơ văn, đỗ Tiến sĩ từ năm 21 tuổi, từng làm quan tại Viện Hàn lâm. Song, cũng như vua Trần Nhân Tông, Ông đã từ bỏ chốn quan trường, quyết chí tu hành, học đạo, được Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông giao chuyên tâm biên soạn kinh sách về Phật học.

Huyền Quang cùng với Phật Hoàng Trần Nhân Tông và Pháp Loa đi đến mọi miền đất nước để thuyết pháp, giảng kinh và trở thành vị tổ thứ ba của thiền phái Phật giáo Trúc Lâm. Những năm tháng cuối đời, ông về trụ trì tại chùa Côn Sơn, hoằng dương Phật pháp, dựng Cửu Phẩm Liên Hoa, biên soạn kinh sách để truyền lại cho đời sau, có công lớn trong việc phát triển thiền phái Trúc Lâm, tôn tạo Côn Sơn thành tăng viện Kỳ Lân - một chốn tổ của Phật giáo Trúc Lâm, đương thời sánh ngang với Vĩnh Nghiêm, Yên Tử, Quỳnh Lâm...

Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6, tức năm 1334, Tổ Huyền Quang viên tịch tại Chùa Côn Sơn, được Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ban Thụy hiệu: Trúc Lâm thiền sư Đệ tam đại, đặc phong tự pháp Huyền Quang Tôn giả; Và từ đó, ngày giỗ Tổ Huyền Quang đã trở thành cội nguồn của Lễ hội truyền thống mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Ông Nguyễn Minh Hùng khẳng định: Với giá trị hết sức đặc biệt, Khu di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Nhà nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1962, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2012; Các báu vật trong Khu Di tích như: Bia "Thanh Hư Động", Bia "Côn Sơn Tư Phúc tự bi", Bộ tượng "Tam Thế Phật" chùa Côn Sơn đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào các năm 2015, 2017, 2024.

"Đó là minh chứng cho các giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là di sản Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2025; trong đó thể hiện một minh chứng có ý nghĩa toàn cầu về cách một tôn giáo được hình thành từ nhiều tín ngưỡng khác nhau, bắt nguồn và phát triển từ Yên Tử, có ảnh hưởng tới xã hội thế tục, góp phần củng cố quốc gia, đảm bảo cho hòa bình và hợp tác khu vực. Phật giáo Trúc Lâm đã trở thành nền tảng tư tưởng cơ bản của vương triều Trần, từ đó tác động sâu rộng và mạnh mẽ đến toàn bộ đời sống chính trị và văn hóa của đất nước. Vai trò của Phật giáo Trúc Lâm gắn liền với vai trò của Trúc Lâm Tam Tổ trong đó có Đệ Tam Tổ Huyền Quang tôn giả với Côn Sơn cổ tự", ông Nguyễn Minh Hùng phát biểu.

Đại diện UBND TP Hải Phòng cho biết: Năm 2025 qua đi với dấu mốc lịch sử hợp nhất tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng mở ra không gian, động lực phát triển và vị thế mới cho thành phố.

Ngay sau hợp nhất, thành phố đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030 tiếp thêm niềm tin, khơi dậy khát vọng, hoài bão và tạo khí thế mới để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân chung sức, đồng lòng xây dựng và phát triển thành phố với nhiều kết quả nổi bật: Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,81%, đứng thứ 2 toàn quốc và là địa phương duy nhất duy trì mức tăng trưởng hai con số liên tục trong 11 năm; Quy mô nền kinh tế đạt xấp xỉ 30 tỷ đô la Mỹ, đứng thứ 3 cả nước; Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt trên 190 nghìn tỷ đồng, trong đó, thu nội địa lần đầu tiên vượt mốc 100 nghìn tỷ đồng; thu hút đầu tư trong nước tăng gấp 9,5 lần so với năm 2024 tạo nền tảng vững chắc để thành phố vươn lên trở thành cực tăng trưởng có tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.

Lịch sử hào hùng đã để lại cho Hải Phòng những di sản văn hóa vô giá. Song song với phát triển kinh tế, Hải Phòng xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, vừa tạo động lực phát triển ngành du lịch và kinh tế địa phương.

Thực hiện nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị: "Phát huy nhân tố tích cực của văn hoá tôn giáo, tín ngưỡng. Bảo tồn lễ hội truyền thống và định hướng phát triển các lễ hội mới nhằm phát huy bản sắc văn hoá, gắn với du lịch và phát triển kinh tế". Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn, tôn tạo các công trình văn hóa, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh có giá trị để gìn giữ cho muôn đời sau.

Các di sản văn hóa thế giới như: Côn Sơn - Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương, Quần đảo Cát Bà và các di tích tiêu biểu khác trên địa bàn thành phố sẽ tiếp tục được đầu tư, tu bổ, tôn tạo, trở thành điểm nhấn quan trọng trong phát triển du lịch văn hóa của địa phương.

Ngay sau phát biểu khai hội, ông Lê Ngọc Châu - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng - đã thực hiện nghi thức khởi trống khai hội, chính thức mở đầu Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026.

Tiếp đó, Hòa thượng Thích Thanh Vân - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng - đã cung tuyên thân thế và sự nghiệp của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả; các đại biểu cùng tăng ni, phật tử, nhân dân và du khách thập phương thành kính dâng hương tưởng niệm tiền nhân tại chùa Côn Sơn.

Tại buổi lễ, chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề "Côn Sơn - Kiếp Bạc, mạch nguồn di sản" do các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Xứ Đông biểu diễn, đã tái hiện những dấu ấn lịch sử - văn hóa của vùng đất Côn Sơn - Kiếp Bạc, nơi gắn liền với các anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa như Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và các vị tổ Thiền phái Trúc Lâm. Với sự chuẩn bị chỉn chu, nghiêm túc, chương trình đã thành công khắc họa sinh động mạch nguồn văn hóa - lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt, tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm.