Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam lập kỷ lục lịch sử

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong 10 tháng năm 2026. Tổng kim ngạch ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD trong 10 tháng, đánh dấu bước tăng trưởng đáng chú ý của hoạt động thương mại hàng hóa.

Riêng tháng 10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 122,2 tỷ USD, tăng 47,6% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu trong 10 tháng đạt khoảng 499 tỷ USD, tăng 27,4%. Mức tăng này cao hơn đáng kể so với mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15-16% đặt ra cho cả năm 2026, tạo dư địa để hoạt động xuất khẩu tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế.

Đà tăng trưởng được ghi nhận ở cả khu vực kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Trong cơ cấu hàng xuất khẩu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 87,4% tổng kim ngạch. Các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và ASEAN đều ghi nhận kết quả xuất khẩu tích cực.

Ở chiều thương mại, cán cân xuất nhập khẩu cũng có chuyển biến đáng chú ý trong tháng cuối kỳ thống kê. Tháng 10 ước xuất siêu 6,8 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp đạt thặng dư thương mại. Nhờ đó, mức nhập siêu lũy kế 10 tháng được thu hẹp xuống còn khoảng 12,7 tỷ USD.

Kết quả trên cho thấy quy mô giao thương quốc tế của Việt Nam đang mở rộng nhanh, song yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng kim ngạch mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào một số thị trường, ngành hàng nhất định.

Trong quý IV/2026, Bộ Công Thương xác định tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp. Trọng tâm là khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời mở rộng thị trường mới để tận dụng dư địa tăng trưởng và phân tán rủi ro trước những biến động thương mại quốc tế.

Cùng với mở rộng thị trường, cơ quan quản lý sẽ tăng cường năng lực cảnh báo sớm về các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản thuế quan, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và quy định xuất xứ. Doanh nghiệp được hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và minh bạch chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu.

Đối với nhóm hàng nông sản, định hướng thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, mở rộng các thỏa thuận và nghị định thư về kiểm dịch tiếp tục được chú trọng. Việc đầu tư hạ tầng logistics lạnh, chuẩn hóa vùng trồng và cơ sở đóng gói cũng là những yêu cầu quan trọng để hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường đối tác.

Về dài hạn, Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo dự thảo, giai đoạn 2026-2030, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân được đặt mục tiêu 15-16%/năm, nhập khẩu tăng 12-13%/năm. Cán cân thương mại hướng tới thặng dư bền vững, với tỷ trọng xuất siêu trên tổng kim ngạch xuất khẩu bình quân đạt 3-6%.

Chiến lược cũng đặt mục tiêu nâng tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước lên khoảng 28-30% vào năm 2030 và 38-40% vào năm 2045. Tỷ trọng hàng chế biến hoặc đã tinh chế trong tổng kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt 89-90% vào năm 2030, trên 92% vào năm 2045; đồng thời tăng tỷ lệ sản phẩm công nghệ cao trong nhóm hàng chế biến, chế tạo.

Một định hướng đáng chú ý khác là giảm mức độ tập trung thị trường để hạn chế rủi ro trước các cú sốc thương mại. Theo dự thảo, đến năm 2030, không có thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch xuất khẩu, không có thị trường nhập khẩu nào chiếm quá 35% tổng kim ngạch nhập khẩu. Việt Nam cũng hướng tới mở rộng số thị trường xuất khẩu có kim ngạch trên 1 tỷ USD lên hơn 45 thị trường vào năm 2030 và 55 thị trường vào năm 2045.

Việc kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD sau 10 tháng là dấu mốc đáng chú ý về quy mô thương mại hàng hóa. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng trong dài hạn, yêu cầu đặt ra là nâng cao giá trị gia tăng, tăng năng lực của doanh nghiệp nội địa và đa dạng hóa thị trường, qua đó giúp hoạt động xuất nhập khẩu phát triển ổn định, bền vững hơn.