Kinh tế Việt Nam thuộc nhóm có độ mở cao trên thế giới

Tại Diễn đàn thường niên Hoạch định Tài chính Cá nhân 2026, TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách Kinh tế - Tài chính, Bộ Tài chính, nhận định Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở rất lớn, thể hiện qua quy mô thương mại vượt xa GDP.

Cụ thể, kim ngạch xuất nhập khẩu quý gần nhất đạt gần 300 tỷ USD và cả năm có thể tiệm cận 1.000 tỷ USD, trong khi quy mô GDP khoảng 500 tỷ USD, cho thấy độ mở của nền kinh tế gấp đôi quy mô GDP.

Điều này phản ánh mức độ hội nhập quốc tế sâu rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu tất yếu phải phát triển một trung tâm tài chính hiện đại nhằm nâng cao năng lực quản trị, tăng sức cạnh tranh và hình thành hệ sinh thái tài chính năng động, an toàn, bền vững.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% giai đoạn 2026-2030, hướng tới trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045, ông Quỳnh cho rằng đây là mục tiêu rất tham vọng, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó việc thu hút nguồn lực tài chính toàn cầu là nhiệm vụ bắt buộc.

Vì vậy, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản trị để có thể cạnh tranh với các trung tâm tài chính đã phát triển.

Ông Quỳnh nhấn mạnh, yếu tố quyết định thành công của một trung tâm tài chính không nằm ở quy mô mà ở chất lượng thể chế. Một thể chế tiệm cận chuẩn quốc tế sẽ đảm bảo cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và mức độ tự do tài chính hợp lý, qua đó trở thành yếu tố then chốt thu hút dòng vốn toàn cầu.

Hiện, Bộ Tài chính được giao xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế theo Nghị quyết 222 của Quốc hội, với mô hình hai cực tại TP. HCM và Đà Nẵng. Hai trung tâm này được định hướng bổ trợ lẫn nhau, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu và hỗ trợ huy động vốn cho các dự án chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính xanh và chuyển đổi năng lượng. Trong đó, TP. HCM đóng vai trò trung tâm tài chính toàn diện, còn Đà Nẵng được định hướng là trung tâm chuyên biệt, thử nghiệm các mô hình mới như fintech, tài sản số.

Lộ trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế được chia thành ba giai đoạn: giai đoạn 2026-2027 xây dựng nền tảng thể chế; giai đoạn 2028-2030 phát triển hệ sinh thái và tăng cường kết nối quốc tế; và giai đoạn 2031-2035 nâng cao vị thế cạnh tranh khu vực, hướng tới tầm nhìn đến năm 2045.

Theo ông Quỳnh, trong bối cảnh Việt Nam cần tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, trung tâm tài chính quốc tế sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút dòng vốn chất lượng cao từ nước ngoài. Hệ sinh thái này được xây dựng trên các yếu tố then chốt như thể chế, bộ máy vận hành, công nghệ, nhân lực và kiểm soát rủi ro, qua đó quyết định năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong dài hạn.