Làn sóng M&A và dư địa tăng trưởng của ngành dược Việt Nam

Theo dữ liệu từ nghiên cứu thị trường dược phẩm Việt Nam của Fortune Business Insights, thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt 7,94 tỷ USD vào năm 2024, đạt 8,58 tỷ USD trong năm 2025, dự báo đạt khoảng 10 tỷ USD vào năm 2026 và có thể đạt 16,03 tỷ USD vào năm 2032, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 9,33%. Động lực tăng trưởng này phản ánh xu hướng người dân ngày càng ưu tiên chi tiêu cho y tế, đồng thời cho thấy sức hấp dẫn của thị trường đối với các tập đoàn dược phẩm quốc tế.

Triển vọng của ngành được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố mang tính dài hạn. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á, kéo theo nhu cầu sử dụng thuốc và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Cùng với đó, tầng lớp trung lưu không ngừng mở rộng, thu nhập bình quân đầu người cải thiện và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tăng cao đang tạo nền tảng vững chắc cho sự gia tăng chi tiêu y tế.

Dù vậy, mức chi tiêu thuốc bình quân đầu người tại Việt Nam hiện chỉ khoảng 75 USD mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan và Malaysia. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng của thị trường vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến các sản phẩm dược phẩm chất lượng cao.

Các chuyên gia nhận định, quá trình đô thị hóa, mức sống được nâng cao và nhận thức về chăm sóc sức khỏe cải thiện rõ rệt sau đại dịch sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với các loại thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành dược Việt Nam duy trì đà tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Tiềm năng của thị trường cũng đang thu hút làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ các tập đoàn dược phẩm nước ngoài, trong đó hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) là phương thức được ưu tiên. Một trong những thương vụ tiêu biểu là việc Tập đoàn Taisho (Nhật Bản) nâng tỷ lệ sở hữu lên mức chi phối tại DHG Pharma. Thương vụ không chỉ giúp doanh nghiệp dược lớn nhất Việt Nam nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế mà còn mở rộng danh mục sản phẩm, tăng cường hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D) và tận dụng mạng lưới phân phối trong khu vực.

Bên cạnh đó, Livzon Pharmaceutical (Trung Quốc) trở thành cổ đông chiến lược của Imexpharm, cho thấy sức hấp dẫn của các doanh nghiệp sở hữu hệ thống nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP. Trong khi đó, Abbott Laboratories (Mỹ), thông qua công ty con CFR International, đã nâng tỷ lệ sở hữu tại Domesco lên 51,7%, chính thức nắm quyền chi phối doanh nghiệp. Thương vụ này giúp Abbott mở rộng năng lực sản xuất tại Việt Nam, đồng thời củng cố chiến lược phát triển tại thị trường châu Á.

Làn sóng đầu tư còn ghi nhận sự hiện diện của các doanh nghiệp Hàn Quốc. Daewoong Pharmaceutical cùng quỹ đầu tư Mirae Asset đã chi hơn 2.350 tỷ đồng để mua 16,6 triệu cổ phiếu Traphaco, tương đương 40,12% vốn điều lệ, từ Mekong Capital và Vietnam Holding. Sau giao dịch, Daewoong trở thành cổ đông chiến lược, còn Mirae Asset giữ vai trò nhà đầu tư tài chính dài hạn.

Theo các chuyên gia, thay vì đầu tư xây dựng nhà máy mới, nhiều tập đoàn dược phẩm quốc tế lựa chọn M&A như một giải pháp để nhanh chóng tiếp cận hệ thống phân phối, giấy phép sản xuất, thương hiệu và tệp khách hàng sẵn có tại Việt Nam. Chiến lược này không chỉ giúp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường và tối ưu chi phí đầu tư mà còn tận dụng được những lợi thế cạnh tranh mà các doanh nghiệp nội địa đã xây dựng trong nhiều năm.