Lào Cai: Đưa di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số vào dòng chảy du lịch cộng đồng
Với đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 57,6% dân số toàn tỉnh và hệ di sản văn hóa phong phú, Lào Cai đang tận dụng cơ hội từ bản sắc văn hóa thành sản phẩm du lịch đặc trưng, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong sinh kế người dân vùng cao.
Bản sắc văn hóa - Tài nguyên vô giá chưa được khai thác hết
Lào Cai là vùng đất với 34 thành phần dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 57,6% tổng dân số. Mỗi dân tộc đều có những giá trị văn hóa rất riêng: người Mông với các lễ hội như Gầu Tào, nghề dệt vải lanh truyền thống; người Dao với tri thức sử dụng cây thuốc và lễ Cấp sắc độc đáo; người Thái với nghệ thuật Xòe được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại; cùng người Tày, Nùng, Giáy, Hà Nhì và nhiều dân tộc khác với hệ thống nhà sàn, ẩm thực và phong tục riêng biệt. Toàn tỉnh hiện có 60 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh ở cấp quốc gia và quốc tế, tạo thành một "bảo tàng văn hóa sống" trải dài trên khắp các bản làng vùng cao.

Lào Cai tập trung phát triển du lịch cộng đồng để thu hút khách du lịch.
Đến hết tháng 10 năm 2026, Lào Cai đã đón 10,85 triệu lượt khách du lịch, trong đó khách quốc tế đạt trên 1,53 triệu lượt; tổng thu du lịch ước đạt 45.150 tỷ đồng. Những con số ấn tượng này cho thấy sức hút của điểm đến ngày càng gia tăng, nhưng quan trọng hơn là xu hướng du khách ngày càng mong muốn trải nghiệm văn hóa thực sự thay vì chỉ tham quan phong cảnh. Tại nhiều địa phương, chính đồng bào dân tộc thiểu số đang đứng ra tổ chức tour dẫn đường, phục vụ ẩm thực và giới thiệu phong tục tập quán của chính mình, biến những điều vốn là đời sống thường nhật thành sản phẩm du lịch có giá trị.
Điển hình là bản Lũng Cẩm, huyện Mường Khương, nơi đồng bào dân tộc Giáy tự xây dựng các tour trải nghiệm đời sống nông thôn: du khách được ở trong nhà sàn truyền thống, cùng người dân cấy lúa, chăn nuôi, học cách làm bánh giày, đan lát tre và tham dự các buổi giao lưu văn nghệ vào buổi tối. Chỉ trong năm 2025, bản đã đón gần 18.000 lượt khách, giúp thu nhập bình quân đầu người tăng từ 1,2 triệu đồng lên hơn 2,8 triệu đồng/tháng, nhiều gia đình đã có thể xây dựng nhà cửa khang trang và gửi con đi học đại học từ nguồn thu du lịch này.
Hay như tại xã Tả Phìn, Sa Pa, Hợp tác xã Cộng đồng Người Dao Đỏ với hơn 120 thành viên, phần lớn là phụ nữ, đã phát triển thành công dịch vụ tắm thuốc truyền thống sử dụng hơn 200 loại dược liệu bản địa. Mỗi năm nơi đây thu hút hàng chục nghìn lượt khách, giúp thu nhập bình quân của thành viên tăng từ 1,5 lên 4 triệu đồng/người/tháng chỉ trong vòng 3 năm.
Tại thôn Nà Hẩu, xã Tân Hợp, đồng bào dân tộc Mông tự tổ chức các tour trải nghiệm canh tác ruộng bậc thang, dệt thổ cẩm và thưởng thức ẩm thực địa phương, đưa tên tuổi bản làng trở thành một trong những điểm đến yêu thích của du khách yêu thích du lịch cộng đồng.

Lực lượng lao động vùng miền núi đang hoạt động kinh doanh du lịch cộng đồng được bồi dưỡng, đào tạo kiến thức, kỹ năng nghề du lịch theo tiêu chuẩn.
Chính sách đồng hành - từ hỗ trợ vốn đến đào tạo nguồn nhân lực
Nhận thấy du lịch cộng đồng là hướng đi bền vững, tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách cụ thể, trong đó Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND về tín dụng ưu đãi phát triển du lịch tạo điều kiện cho người dân vay vốn với lãi suất thấp để đầu tư nâng cấp nhà nghỉ, cải tạo nhà sàn và phát triển dịch vụ. Đến cuối tháng 10 năm 2026, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã giải ngân 16,7 tỷ đồng cho 128 hộ kinh doanh dịch vụ du lịch, chủ yếu tại các huyện Sa Pa, Bắc Hà, Mường Khương và Văn Bàn. Nguồn vốn này giúp đồng bào không còn phải lo lắng về tài chính khi muốn chuyển đổi mô hình kinh tế từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kết hợp với dịch vụ du lịch.
Đồng hành với vốn là công tác đào tạo nghề cho người dân bản địa. Chị Thào Thị Khu, người dân tộc Mông tại thôn Giàng Tà Chải, xã Tả Van, Sa Pa, chia sẻ rằng trước đây chị chỉ dẫn đường theo kinh nghiệm tự có, nhưng sau khi tham gia các lớp tập huấn do ngành du lịch tổ chức, chị tự tin giao tiếp bằng ngoại ngữ, hiểu cách giới thiệu văn hóa dân tộc một cách rõ ràng và lịch sự, từ đó thu nhập ổn định và công việc trở nên chuyên nghiệp hơn.
Tỉnh cũng đã tổ chức hàng chục lớp bồi dưỡng nghiệp vụ cho hơn 2.000 lượt người dân tộc thiểu số về kỹ năng phục vụ, quản lý nhà nghỉ, an toàn thực phẩm và ứng dụng công nghệ thông tin trong kinh doanh du lịch.
Giai đoạn 2026-2028, Lào Cai sẽ xây dựng 6 mô hình làng du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn ASEAN, trong đó xã Nghĩa Đô và Lâm Thượng được chọn làm hạt nhân triển khai đầu tiên. Đồng thời, tỉnh hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đón 17 triệu lượt khách/năm, tạo ra khoảng 80.000 việc làm liên quan đến du lịch, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở tăng trưởng lượng khách và doanh thu, mà quan trọng nhất là mỗi bản làng đều có thể tự chủ trong phát triển, người dân thực sự sống tốt trên chính mảnh đất quê hương mình mà vẫn giữ được phong tục, ngôn ngữ và nét văn hóa riêng của dân tộc.
Du lịch cộng đồng đang mở ra một kỷ nguyên mới cho vùng cao Lào Cai, nơi bản sắc không còn chỉ là di sản cần gìn giữ, mà còn là nguồn lực quý giá giúp đồng bào dân tộc thiểu số phát triển kinh tế. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể của ngành du lịch, văn hóa sẽ được bảo tồn một cách tự nhiên và bền vững nhất. Với những bước đi đồng bộ từ chính sách, vốn, đào tạo và quy hoạch, Lào Cai đang chứng minh rằng phát triển kinh tế không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc, mà ngược lại, chính bản sắc sẽ là giá trị cốt lõi đưa vùng đất này đi xa hơn trên bản đồ du lịch quốc tế và khu vực.
Việt Dũng
Lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt NamChiều 19/11, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu năm 2026 nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của đội ngũ nhà giáo cả nước đối với sự nghiệp trồng người.