Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mở rộng không gian trải nghiệm di sản

Chiều 11/9, Tiểu ban Nội dung, Tuyên truyền Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026 đã tổ chức họp báo thông tin về công tác tổ chức và các hoạt động chính của mùa lễ hội.

Ông Lê Duy Mạnh, Phó trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cho biết, lễ hội năm nay diễn ra trong 9 ngày, từ 26/9 đến 4/10 (tức ngày 16 đến 24 tháng 8 âm lịch), tại Khu di tích Kiếp Bạc và Khu di tích Côn Sơn, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng.

Lễ hội năm nay tưởng niệm 726 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và 584 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Những con số thời gian không chỉ gợi nhắc chiều sâu lịch sử, mà còn đặt ra trách nhiệm gìn giữ, trao truyền các giá trị di sản bằng những hình thức phù hợp với đời sống đương đại.

Đây là mùa lễ hội được tổ chức trong không gian di sản thế giới, nơi các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại; đồng thời mở ra cơ hội để công chúng và du khách trong nước, quốc tế cảm nhận trực tiếp sức sống của một di sản đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Theo Ban tổ chức, các nghi lễ truyền thống tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm, trong khi phần hội được mở rộng với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm di sản, quảng bá du lịch và xúc tiến thương mại. Qua đó, lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng mà còn góp phần đưa giá trị di sản đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.

Tại Khu di tích Kiếp Bạc, Lễ Cáo yết diễn ra ngày 20/9, mở đầu chuỗi hoạt động chính của mùa hội. Điểm nhấn là chương trình tối 26/9, gồm lễ khai hội, tưởng niệm 726 năm ngày mất của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Ngay trong đêm khai hội, Lễ Khai ấn đền Kiếp Bạc được tổ chức, tiếp nối truyền thống văn hóa, tín ngưỡng gắn với di tích. Chương trình khai hội và tưởng niệm Trần Hưng Đạo được truyền hình trực tiếp trên Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng cùng các nền tảng số, mạng xã hội.

Từ ngày 27 đến 29/9 diễn ra chương trình Trình diễn Hầu Thánh. Đêm 28/9 là Lễ Cầu an và Hội hoa đăng trên sông Lục Đầu. Ngày 30/9 có Lễ rước bộ, lễ tế và lễ giỗ Đức Thánh Trần.

Tại Khu di tích Côn Sơn, ngày 26/9 diễn ra Lễ dâng hương chùa Côn Sơn, Lễ rước văn và tưởng niệm 584 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ và nghệ thuật dân gian truyền thống tiếp tục được tổ chức tại đây đến ngày 3/10.

Những nghi lễ, hoạt động này góp phần duy trì không gian văn hóa, tín ngưỡng đã được hình thành qua nhiều thế hệ, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sự gắn kết cộng đồng.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của mùa hội năm nay là Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10 tại khu vực phía trước đền Kiếp Bạc. Không gian này giới thiệu các sản phẩm văn hóa, du lịch, làng nghề truyền thống, ẩm thực Hải Phòng, sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu, kết hợp các chương trình nghệ thuật.

Bên cạnh đó là nhiều hoạt động trình diễn, trải nghiệm di sản và quảng bá điểm đến, qua đó mở rộng không gian lễ hội từ khu vực nghi lễ sang các hoạt động tương tác, trải nghiệm dành cho người dân và du khách. Các chương trình cũng được kết nối với cộng đồng và những điểm đến khác trên địa bàn Hải Phòng.

Việc công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc cũng là một dấu mốc quan trọng của mùa hội. Đây được xem là bước chuyển từ việc được UNESCO ghi danh sang chủ động xây dựng, nhận diện và lan tỏa thương hiệu Di sản thế giới.

Giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể được UNESCO ghi nhận gắn với truyền thống văn hóa hình thành từ sự tương tác giữa Nhà nước, tôn giáo và cộng đồng, có vai trò quan trọng trong quá trình định hình quốc gia và đời sống văn hóa Đại Việt. Không gian di sản cũng gắn với Phật giáo Trúc Lâm - dòng thiền dung hòa các yếu tố Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian, tạo nên một truyền thống văn hóa mang đậm bản sắc.

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, thành phố mong muốn lan tỏa mạnh mẽ hơn những giá trị này đến người dân và du khách. Vì vậy, công tác chỉnh trang không gian lễ hội được chú trọng, bảo đảm sự hài hòa với cảnh quan tự nhiên, kiến trúc và không gian văn hóa của di tích.

Công nghệ số cũng được đưa vào phục vụ lễ hội. Hệ thống mã QR trên nền tảng Smart Hải Phòng được tích hợp để cung cấp thông tin về các hoạt động, tour tuyến tham quan và điểm du lịch, giúp du khách thuận tiện tra cứu, tìm hiểu về di sản. Công tác truyền thông trên các nền tảng số được đẩy mạnh với sự tham gia của các nhà sáng tạo nội dung, qua đó đưa hình ảnh lễ hội đến với những người chưa có điều kiện trực tiếp tham dự.

Từ các nghi lễ truyền thống đến những hoạt động trải nghiệm, quảng bá và xúc tiến thương mại, Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mùa Thu năm 2026 đang được tổ chức theo hướng mở rộng không gian nhưng vẫn giữ vững giá trị cốt lõi của di sản. Qua đó, người dân và du khách không chỉ đến dự một mùa lễ hội mà còn có thêm cơ hội tham gia, trải nghiệm và hiểu sâu hơn về không gian văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.