Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh: Kết nối bản sắc, khơi thông nguồn lực phát triển

Đưa ẩm thực thành điểm nhấn du lịch

Diễn ra từ ngày 8 đến 11/10 tại Công viên Hội An, phường Hạc Thành, với chủ đề "Đậm bản sắc - Bừng tinh hoa", Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh năm 2026 quy tụ gần 200 gian hàng, giới thiệu hơn 600 món ăn, đồ uống cùng sự tham gia của các địa phương, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh du lịch đến từ 20 tỉnh, thành phố. Sự giao thoa giữa ẩm thực xứ Thanh, tinh hoa ẩm thực các vùng miền và văn hóa Lào tạo nên không gian trải nghiệm đa dạng, giàu bản sắc.

Từ nem chua, chả tôm, bánh răng bừa, bánh khoái đến hải sản, mỗi đặc sản không chỉ mang hương vị riêng mà còn kết tinh giá trị văn hóa, tập quán và kỹ nghệ chế biến của từng vùng đất. Vì vậy, liên hoan không chỉ là dịp giới thiệu món ngon, mà còn góp phần quảng bá bản sắc địa phương thông qua văn hóa ẩm thực.

Bên cạnh thưởng thức ẩm thực, du khách còn được trải nghiệm trình diễn kỹ nghệ chế biến, văn hóa dân gian, trò chơi, trò diễn truyền thống và tìm hiểu sản phẩm du lịch. Không gian văn hóa các dân tộc Mường, Thái cùng hoạt động giao lưu văn hóa mở rộng trải nghiệm, trong khi các chương trình giới thiệu điểm đến, tour, tuyến và kích cầu du lịch mùa Thu - Đông năm 2026 tạo thêm cơ hội kết nối với các hành trình khám phá Thanh Hóa.

Sự kết hợp này đưa ẩm thực trở thành một thành tố của sản phẩm du lịch, khơi gợi nhu cầu khám phá vùng nguyên liệu, làng nghề và không gian văn hóa bản địa. Qua đó, liên hoan không chỉ tạo sức hút tại chỗ mà còn mở ra cơ hội đưa du khách đến gần hơn với những điểm đến gắn liền với đặc sản địa phương.

Sức hút của sự kiện được khẳng định qua hơn 400 nghìn lượt thực khách tham quan, mua sắm, trải nghiệm; doanh số bán hàng trực tiếp và trực tuyến ước đạt khoảng 40 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy tiềm năng kết nối văn hóa ẩm thực với tiêu dùng và quảng bá du lịch. Để tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài, Thanh Hóa cần tiếp tục gắn đặc sản với các điểm đến, phát triển sản phẩm trải nghiệm đặc trưng và mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu của du khách.

Kết nối cung cầu, gia tăng giá trị đặc sản

Hơn 40 tỷ đồng doanh số bán hàng không chỉ phản ánh sức mua tại liên hoan, mà còn cho thấy tiềm năng thương mại của đặc sản địa phương. Sự hội tụ của các cơ sở sản xuất, sản phẩm OCOP và doanh nghiệp du lịch mở ra cơ hội để người sản xuất tiếp cận khách hàng, tìm kiếm đối tác; các nhà phân phối, nhà hàng, cơ sở lưu trú và đơn vị lữ hành tìm nguồn hàng, mở rộng hợp tác.

Tuy nhiên, giá trị cốt lõi không nằm ở những giao dịch trong vài ngày, mà ở khả năng duy trì đầu ra sau sự kiện. Khi đặc sản được đưa vào hệ thống bán lẻ, nhà hàng, cơ sở lưu trú và tour trải nghiệm, liên hoan mới thực sự trở thành cầu nối giữa sản xuất với thị trường, góp phần mở rộng tiêu thụ và gia tăng giá trị sản phẩm.

Cùng với kết nối trực tiếp, nền tảng số mở rộng không gian quảng bá và bán hàng. Mười phiên livestream trên TikTok, Facebook cùng các video, bài viết ghi nhận khoảng 500 nghìn lượt tiếp cận, giúp sản phẩm vươn tới khách hàng ngoài phạm vi sự kiện. Dẫu vậy, độ phủ truyền thông chỉ thực sự có ý nghĩa khi chuyển hóa thành đơn hàng, khách hàng ổn định và thị trường tiêu thụ thực chất. Điều đó đòi hỏi các cơ sở sản xuất phải nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, chuẩn hóa bao bì, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

Đối với du lịch, cần đưa ẩm thực ra khỏi không gian liên hoan, gắn đặc sản với hành trình khám phá di tích, danh lam thắng cảnh, làng nghề và văn hóa cộng đồng; đồng thời kết nối với các sản phẩm du lịch biển, sinh thái, nghỉ dưỡng. Khi trở thành một phần của tour, tuyến, ẩm thực không chỉ tạo sức hấp dẫn cho điểm đến mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và lan tỏa lợi ích đến các dịch vụ liên quan.

Muốn vậy, liên hoan thường niên cần được đặt trong chiến lược phát triển du lịch và xúc tiến thương mại của tỉnh, với sự phối hợp thực chất giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, nghệ nhân và cơ sở sản xuất. Trọng tâm không chỉ là giới thiệu món ngon, mà còn phải định vị giá trị văn hóa, xây dựng thương hiệu và mở rộng kênh tiêu thụ cho từng sản phẩm.

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh năm 2026 đã tạo được sức hút và hiệu quả thương mại bước đầu. Thách thức tiếp theo là chuyển thành công của một sự kiện thành giá trị phát triển lâu dài: kết nối cung cầu để mở thị trường cho đặc sản, gắn ẩm thực với điểm đến để tạo sản phẩm du lịch khác biệt. Đó cũng là hướng đi để tinh hoa ẩm thực không chỉ được tôn vinh, mà thực sự trở thành nguồn lực thúc đẩy kinh tế du lịch Thanh Hóa.