Lượng nhập khẩu phân bón giảm do giá phân bón đầu năm nay tăng cao

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, trong 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu khoảng 445.000 tấn phân bón các loại, giảm tới 48% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch nhập khẩu đạt 163 triệu USD, giảm 41%.

Nguyên nhân chủ yếu do giá phân bón trên thị trường thế giới tăng cao. Bình quân trong hai tháng qua, giá phân bón nhập khẩu ước đạt 366,9 USD/tấn, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025.

Về thị trường cung cấp, Trung Quốc, Lào và Hàn Quốc tiếp tục là ba nguồn cung phân bón lớn nhất cho Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt 56%, 9,7% và 5%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 24,6%, từ Lào tăng 73%, trong khi nhập khẩu từ Hàn Quốc giảm mạnh 49,3%.

Trong nhóm 15 thị trường nhập khẩu lớn nhất, giá trị nhập khẩu phân bón tăng mạnh nhất từ Israel với mức tăng gấp 4,4 lần, trong khi giảm sâu nhất ở Nga với mức giảm tới 97%.

Diễn biến thị trường thế giới cũng đang tác động rõ rệt đến giá phân bón. Tuần qua, khi xung đột quân sự bùng phát tại khu vực Trung Đông, giá nhiều loại phân bón đã tăng khoảng 10-15%. Giá urê tại khu vực này tăng khoảng 60 USD/tấn, từ mức 490 USD/tấn lên 550 USD/tấn; trong khi tại Bắc Mỹ tăng tới 77 USD, lên 606 USD/tấn.

Trung Đông là khu vực xuất khẩu urê lớn nhất thế giới với khoảng 20 triệu tấn/năm; riêng Iran sản xuất khoảng 5 - 6,5 triệu tấn urê/năm. Lượng hàng vận chuyển hàng tháng từ khu vực này vào khoảng 3 - 3,9 triệu tấn phân bón. Nếu eo biển Hormuz bị đóng, nguồn cung lưu huỳnh và urê sẽ bị ảnh hưởng, giảm lần lượt khoảng 44% và 33% mỗi năm.

Tại Việt Nam, ngành sản xuất phân bón đã cơ bản đáp ứng nhu cầu nội địa và còn xuất khẩu sang một số nước lân cận. Tuy nhiên, một số loại phân bón quan trọng như kali, DAP hay SA vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu. Vì vậy, biến động giá thế giới đang khiến giá phân bón trong nước tăng theo.

Theo cập nhật ngày 7/3/2026, giá phân bón nội địa tăng mạnh, đặc biệt là urê. Giá urê tăng khoảng 3.000 đồng/kg; urê Cà Mau hiện ở mức 800.000-820.000 đồng/bao 50 kg. Giá NPK 16-16-8 Cà Mau dao động 700.000-750.000 đồng/bao, trong khi DAP và kali cũng tăng nhẹ, gây thêm áp lực chi phí cho nông dân.

Phân tích về diễn biến này, Phùng Hà - Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam - cho biết, đối với urê, Việt Nam hiện cơ bản tự chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào nên trước mắt chưa chịu tác động trực tiếp từ xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài hoặc leo thang, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có phân bón và các nguyên liệu quan trọng, hoàn toàn có thể xảy ra.

Trước tình hình này, các nhà máy urê trong nước được khuyến nghị chủ động kế hoạch sản xuất, dự trữ và phân phối nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa, góp phần ổn định sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Bên cạnh đó, nông dân cũng cần áp dụng nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng phân bón: đúng chủng loại, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp; đồng thời tăng cường sử dụng các loại phân bón thay thế phù hợp, đặc biệt là phân hữu cơ và phân bón sinh học.