Lượng phương tiện xanh tại Việt Nam tăng mạnh

Theo số liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, tính đến tháng 06/2026, tổng số phương tiện trên toàn quốc là hơn 6,3 triệu phương tiện trong đó số lượng phương tiện điện khoảng 400 nghìn phương tiện (chiếm khoảng 6,1% tổng số lượng xe cơ giới).

Cụ thể, số ô tô con chiếm 97,3% tổng số phương tiện điện; xe máy điện tăng trưởng khoảng 28% mỗi năm.

Đối với các nhóm phương tiện vận tải khác, cả nước có 3.893 ô tô tải điện, 47 đầu kéo điện, 2.502 ô tô khách điện, chủ yếu là xe buýt đô thị và 8 ô tô chuyên dùng điện.

Hạ tầng sạc cũng từng bước được mở rộng. Đến nay, cả nước có 15.024 trạm/cổng sạc, gồm 5.331 điểm sạc nhanh và 9.693 điểm sạc chậm, hiện diện tại 34/34 tỉnh, thành phố. Trên mạng lưới cao tốc, quốc lộ, hạ tầng sạc đã có mặt tại 125/215 tuyến.

Tuy nhiên, tại các trạm dừng nghỉ, số điểm sạc đã vận hành còn hạn chế. Đến tháng 5/2026, mới có 4/21 trạm dừng nghỉ vận hành hệ thống sạc, trong khi 8 trạm đang lắp đặt.

Hạ tầng phục vụ xe buýt điện cũng đang được phát triển. Hà Nội có 13 depot phục vụ 717 xe buýt điện và 41 tuyến; TP.Hồ Chí Minh có 5 depot với 56 trụ sạc siêu nhanh.

Trong lĩnh vực giao thông đô thị, cả nước có 1.946 xe buýt điện trên tổng số 8.428 xe buýt, đạt tỷ lệ 23,1%. Trong đó, Hà Nội và TP.HCM có 1.849 xe buýt điện trên tổng số 4.642 xe; các thành phố trực thuộc Trung ương khác có 37 xe trên 995 xe; 27 tỉnh còn lại có 60 xe trên 2.791 xe.

Đối với taxi, chuyển đổi sang xe điện đạt kết quả nổi bật hơn. Theo số liệu tổng hợp, tổng số taxi đang hoạt động là 86.274 xe, trong đó taxi sử dụng xăng/diesel là 25.528 xe, taxi điện là 61.171 xe, đạt tỷ lệ 70,9%. Nhóm thành phố loại đặc biệt có tỷ lệ taxi điện khoảng 74%; nhóm thành phố trực thuộc Trung ương đạt 84,2%; nhóm các tỉnh khác đạt 66,1%. Kết quả này phản ánh động lực thị trường mạnh, hiệu quả kinh tế trong vận hành xe điện và sự tham gia của các doanh nghiệp vận tải lớn.

Đối với phương tiện cá nhân, ô tô điện và xe máy điện tăng nhanh nhưng tỷ lệ so với tổng số phương tiện vẫn thấp. Tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn. Đây là thách thức lớn vì xe máy liên quan trực tiếp đến sinh kế, thói quen đi lại, khả năng chi trả và tiếp cận giao thông của người dân.

Những con số trên cho thấy xe điện không còn là một bộ phận mang tính thử nghiệm. Từ xe buýt, taxi đến phương tiện cá nhân, quá trình điện hóa đang tạo ra những thay đổi ngày càng rõ trên đường phố.

Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi hiện vẫn chưa đồng đều giữa các phương thức vận tải. Taxi điện phát triển nhanh, xe buýt điện chủ yếu tập trung tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, trong khi xe tải, xe khách đường dài và phương tiện chuyên dụng chuyển đổi chậm.

Chi phí chuyển đổi còn cao, khả năng tiếp cận vốn ưu đãi của doanh nghiệp hạn chế. Chính sách hỗ trợ chưa hình thành được một gói giải pháp đồng bộ giữa phương tiện, hạ tầng và năng lượng.

Từ thực tiễn này, Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị nghiên cứu cơ chế giá điện riêng, ưu đãi cho hoạt động sạc phương tiện giao thông xanh; hướng dẫn thủ tục đấu nối, vận hành hạ tầng cấp điện cho trạm sạc; đồng thời hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn về trạm sạc và thiết bị sạc.

Sở cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế ưu đãi về thuế, phí, tín dụng và hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân, doanh nghiệp chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh; huy động nguồn lực xã hội hóa, vốn xanh, tín dụng xanh và các nguồn hỗ trợ quốc tế.

Một vấn đề khác là thu hồi, tái chế pin xe điện. Đây là mắt xích không thể bỏ qua nếu muốn chuyển đổi xanh thực sự bền vững. Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu vấn đề tái chế pin, phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đề xuất giải pháp phù hợp.