M&A trở thành công cụ chiến lược lâu dài của ngành ngân hàng

Theo các chuyên gia của PwC, khi nền kinh tế bước vào giai đoạn 2026-2030, hệ thống ngân hàng Việt Nam đứng trước một “ngưỡng cửa” quan trọng của chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Trong bức tranh đó, mua bán - sáp nhập (M&A) không còn chỉ gắn với câu chuyện xử lý ngân hàng yếu kém, mà dần trở thành công cụ chiến lược để tái định vị năng lực cạnh tranh, bổ sung nguồn lực tài chính, công nghệ và chuẩn mực quản trị quốc tế.

Theo các chuyên gia, nhóm ngân hàng như MB, HDBank và VPBank nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm của làn sóng M&A năm 2026. Đây đều là những ngân hàng đang trong quá trình tái cơ cấu, mở rộng quy mô hoạt động và cần thêm nguồn lực tài chính để duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trong bối cảnh tăng trưởng tài sản cao. Không chỉ dừng ở nhóm ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc, làn sóng M&A được dự báo sẽ lan rộng. Vietcombank dự kiến bán khoảng 6,5% vốn; BIDV và Techcombank cũng đang cân nhắc các phương án hợp tác chiến lược với đối tác nước ngoài.

Trong khi đó, VIB và SHB vẫn còn dư địa room ngoại khá lớn, còn LPBank mới đây đã công bố kế hoạch trình cổ đông nới room ngoại từ 5% lên 30%, nhằm dọn đường cho việc thu hút vốn, hỗ trợ chiến lược mở rộng mạng lưới và chuyển đổi số trong giai đoạn tới.

Ở góc độ thị trường, TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài thời gian qua đã mang lại những thay đổi tích cực về tài chính, công nghệ và quản trị, giúp hệ thống ngân hàng Việt Nam tiệm cận hơn với thông lệ quốc tế. Việc tăng giới hạn sở hữu nước ngoài là cần thiết để các ngân hàng gọi thêm vốn, nâng cao năng lực tài chính và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Không chỉ vậy, nếu thu hút được các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài có tiềm lực sẽ giúp gia tăng nội lực của các ngân hàng Việt Nam trong dài hạn; bổ sung và ổn định nguồn vốn kinh doanh nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu vay vốn trung dài hạn của khách hàng; Đồng thời, nhà đầu tư ngoại cũng sẽ chia sẻ kinh nghiệm quản trị, định hình mô hình kinh doanh hiện đại.

Ngoài ra, M&A còn gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch tài chính. Yếu tố cốt lõi mà nhà đầu tư quốc tế quan tâm không chỉ nằm ở quy mô hay lợi nhuận ngắn hạn, mà là khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về báo cáo tài chính, quản trị rủi ro và vận hành. Việc niêm yết trên thị trường chứng khoán được xem là lợi thế lớn, giúp doanh nghiệp minh bạch hóa thông tin và nâng cao khả năng tiếp cận dòng vốn ngoại.

Tương tự, chuyên gia của FiinGroup cho rằng, huy động vốn ngoại không chỉ giúp các ngân hàng đảm bảo khả năng hoạt động bền vững trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống tăng và tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm, mà còn tạo nền tảng mở rộng kinh doanh trong các lĩnh vực chiến lược. Tăng trưởng của kinh tế Việt Nam, với triển vọng 2 chữ số vào các năm sau, đặc biệt tăng trưởng của thị trường chứng khoán với cơ hội nâng hạng sắp tới là môi trường thuận lợi nhất thu hút dòng vốn ngoại nói chung và vốn ngoại vào lĩnh vực ngân hàng nói riêng.