Một Số trường hợp liên quan đến sổ hộ khẩu khi Luật Cư trú có hiệu lực

Căn cứ Điều 38 Luật 68/2020/QH14, về vấn đề sổ hộ khẩu từ ngày 01/7/2021 được quyđịnh như sau: 

- Kể từ ngày 01/7/2021, sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31/12/2022.

 Trường hợp thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú khác với thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú thì sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.

- Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ hộ khẩu thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi sổ hộ khẩu đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu.

 Như vậy, từ ngày 01/7/2021, sẽ thu hồi sổ hộ khẩu nếu đi làm các thủ tục dẫn đến thay đổi thông tin của sổ; đồng thời sẽ không cấp mới sổ hộ khẩu trong trường hợp đi đăng ký thường trú hoặc tách hộ, cũng như không cấp lại sổ hộ khẩu trong trường hợp bị mất sổ, sổ bị hư hỏng, rách nát…

 Đáng chú ý, những sổ hộ khẩu nếu không thuộc trường hợp bị thu hồi vẫn còn giá trị sử dụng bình thường như một loại giấy tờ, tài liệu để xác nhận về cư trú như hiện nay.

 Theo phân tích ở trên, liên quan đến hộ khẩu, sau 01/7/2021 sẽ có 02 đối tượng như sau:

- Có sổ hộ khẩu (thông tin hộ khẩu có thể lưu hoặc chưa lưu tại Cơ sở dữ liệu về cư trú).

- Không có sổ hộ khẩu (thông tin hộ khẩu cập nhật và lưu tại Cơ sở dữ liệu về cư trú).

 Mặc dù sau 01/7/2021, không cấp mới sổ hộ khẩu giấy, nghĩa là nhiều người không có cuốn sổ này, tuy nhiên, với những thủ tục phải có hộ khẩu mới làm được, người dân vẫn phải chứng minh được thông tin cư trú của mình để làm cơ sở thực hiện thủ tục. 

Vì vậy, đối với những người có sổ hộ khẩu, cần mang sổ này đi để chứng minh nơi thường trú. Đối với những người bị thu hồi sổ hộ khẩu hoặc đăng ký thường trú nhưng không được cấp sổ hộ khẩu, thông tin đã được lưu trong Cơ sở dữ liệu cư trú (liên kết với Cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia), họ có thể sử dụng Cơ sở dữ liệu này để chứng minh nơi thường trú.

Theo Nghị định 37/2021 của Chính phủ, có rất nhiều cách người dân có thể khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

- Văn bản yêu cầu cung cấp thông tin ;

- Thông qua dịch vụ nhắn tin;

- Thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, cổng dịch vụ công Bộ Công an.

Sau khi khai thác được thông tin cư trú, người dân xuất trình thông tin này khi thực hiện các thủ tục khai sinh, xin học cho con và một số trường hợp khác thay vì xuất trình sổ hộ khẩu như trước đây.