Mức thu nhập bình quân của lao động di cư cao hơn lao động ở địa phương

Báo cáo chuyên khảo “Di cư nội địa Việt Nam giai đoạn 2009 - 2024”, do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) thực hiện, đã phác họa bức tranh toàn diện về xu hướng di cư và thu nhập của lực lượng lao động trong 15 năm qua.

Dữ liệu từ Điều tra Lao động - Việc làm năm 2024 cho thấy, thu nhập bình quân của lao động địa phương đạt 7,71 triệu đồng/tháng, tương đương mức trung bình chung của cả nước. Trong khi đó, lao động di cư có thu nhập bình quân 8,52 triệu đồng/tháng, cao hơn 0,81 triệu đồng so với người lao động tại chỗ.

Đây là mức chênh lệch đáng kể và được lý giải, người di cư thường chấp nhận các công việc nặng nhọc, tăng ca nhiều, nên có thu nhập tốt hơn, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp.

Ngoài ra, khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ vẫn tồn tại, nhưng trong nhóm lao động di cư chênh lệch đang thu hẹp dần.

Cụ thể, trong nhóm này, nữ giới đạt mức thu nhập 7,97 triệu đồng/ tháng, chỉ thấp hơn nam giới 1,08 triệu. Trong khi đó, nữ lao động địa phương chỉ đạt 6,53 triệu đồng/tháng, thấp hơn nam địa phương tới 2,21 triệu.

Thực tế này cho thấy, di cư không chỉ mang lại cơ hội cải thiện thu nhập mà còn giúp lao động nữ tiếp cận tốt hơn với thị trường việc làm và các cơ hội kinh tế so với khi ở lại địa phương.

Đồng bằng sông Hồng là vùng có mức thu nhập cao nhất, đặc biệt với lao động di cư. Năm 2024, lao động di cư tại vùng này đạt mức thu nhập 9,59 triệu đồng/tháng, cao hơn cả lao động địa phương (9,12 triệu đồng/tháng) và mức trung bình chung của lao động có việc làm (9,13 triệu đồng/tháng). Đây là vùng duy nhất mà lao động di cư có thu nhập vượt trội so với cả hai nhóm còn lại, phản ánh sức hút của khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Đông Nam Bộ tiếp tục là vùng có thu nhập cao, nhưng lao động di cư tại đây có mức thu nhập thấp hơn địa phương. Mức thu nhập của lao động địa phương tại đây đạt 9,47 triệu đồng/tháng, cao hơn lao động di cư (9,02 triệu đồng/tháng). Dù cả hai nhóm đều có thu nhập cao so với mặt bằng chung, sự chênh lệch này cho thấy lao động di cư tại vùng kinh tế phía Nam chưa tiếp cận được các vị trí có thu nhập cao như người bản địa.

Tây Nguyên và Trung du, miền núi phía Bắc là hai vùng có mức thu nhập thấp nhất cả nước, đặc biệt đối với lao động di cư. Tại Tây Nguyên, thu nhập của lao động di cư chỉ đạt 5,27 triệu đồng/tháng, thấp hơn lao động địa phương 0,49 triệu đồng. Tại Trung du, miền núi phía Bắc, mức chênh lệch là 0,29 triệu đồng/tháng.

Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung có mức thu nhập trung bình, song lao động di cư vẫn chịu nhiều thiệt thòi hơn khi chỉ đạt 6,66 triệu đồng/tháng, thấp hơn lao động địa phương (6,86 triệu đồng/tháng). Trong khi đó, Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận mức thu nhập khá ổn định giữa các nhóm, dù lao động di cư vẫn thấp hơn nhẹ so với người địa phương.

Báo cáo cũng cho thấy, lao động di cư chủ yếu làm việc trong các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ - những lĩnh vực tập trung tại khu vực đô thị. Trong đó, 46,4% lao động di cư làm việc trong công nghiệp và xây dựng, 49,1% trong dịch vụ, trong khi chỉ 4,5% tham gia nông, lâm nghiệp và thủy sản. Cơ cấu này cho thấy người di cư chủ yếu tham gia vào các ngành sản xuất và dịch vụ tại đô thị, nơi có nhu cầu lao động cao, đặc biệt là lao động phổ thông và bán kỹ năng.