Mỹ chiếm gần 39% kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam

Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mỹ trong 9 tháng năm 2026 đạt hơn 280 triệu USD, tương đương khoảng 7.300 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm gần 39% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.

Kết quả này đáng chú ý khi tổng nhập khẩu cá ngừ của Mỹ trong 8 tháng có xu hướng suy giảm. Trong bối cảnh sức mua chung chưa thực sự phục hồi, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam vẫn tăng trưởng cho thấy doanh nghiệp trong nước đang duy trì được khả năng tiếp cận và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Đà phục hồi được ghi nhận rõ từ tháng 6, sau giai đoạn đầu năm gặp nhiều khó khăn. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu cá ngừ giảm 6-15% trong từng tháng so với cùng kỳ. Tuy nhiên, từ tháng 6 đến tháng 9, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 353 triệu USD, tăng khoảng 19%, góp phần bù đắp mức sụt giảm trước đó.

Tính chung các thị trường, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam đạt gần 720 triệu USD trong 9 tháng, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tháng 9, kim ngạch đạt gần 86 triệu USD, tăng 18%, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ tư liên tiếp.

Trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ, thịt và loin cá ngừ đông lạnh tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, trong khi cá ngừ đóng hộp chỉ tăng nhẹ. Diễn biến này cho thấy nhu cầu đối với nguyên liệu phục vụ chế biến và nhóm sản phẩm tiêu dùng thành phẩm đang có sự khác biệt, đòi hỏi doanh nghiệp chủ động điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo thị trường.

Bên cạnh tín hiệu phục hồi, thị trường Mỹ cũng đang có những thay đổi về cơ cấu nguồn cung. Việc các quốc gia xuất khẩu điều chỉnh sản lượng có thể tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong việc tiếp cận đơn hàng. Một số nhà nhập khẩu cũng có xu hướng đẩy nhanh ký kết hợp đồng và nhận hàng sớm nhằm chủ động nguồn cung trước những dự báo về thay đổi chính sách thuế của Mỹ.

Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có mức độ cạnh tranh cao. Doanh nghiệp xuất khẩu phải theo sát diễn biến chính sách thương mại, kiểm soát chi phí và đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận cũng như tiêu chuẩn nhập khẩu. Những yếu tố này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng và sức cạnh tranh của sản phẩm cá ngừ Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, việc củng cố thị trường Mỹ cần được thực hiện song song với mở rộng các thị trường xuất khẩu khác nhằm giảm phụ thuộc vào một số đầu ra chủ lực. Mới đây, Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) đã ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA), hướng tới thúc đẩy trao đổi thương mại với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), hiệp định được kỳ vọng tạo thêm cơ hội tiếp cận thị trường, kết nối doanh nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, VEFTA hiện chưa có hiệu lực nên các ưu đãi thuế quan theo hiệp định chưa thể áp dụng ngay.

Với đà tăng trưởng được duy trì trong những tháng gần đây, xuất khẩu cá ngừ đang có thêm cơ sở để phục hồi sau giai đoạn đầu năm khó khăn. Dù vậy, để biến cơ hội thành đơn hàng ổn định, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, chủ động nguồn nguyên liệu và đa dạng hóa đầu ra, thay vì chỉ dựa vào lợi thế tăng trưởng tại một thị trường lớn.